Câu hỏi: Thưa Luật Minh Khuê em đang có một câu hỏi mong nhận được sự hỗ trợ từ phía công ty: Theo em được biết pháp luật dân sự hiện hành có phân loại động sản và bất động sản vậy cho em hỏi thế nào được xem là động sản và danh dách động sản bao gồm những loại tài sản nào?
Rất mon nhận được sự hỗ trợ từ phía công ty Luật Minh Khuê
Em xin chân thành cảm ơn!

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục Tư vấn luật dân sự của Công ty luật Minh Khuê.

Khái niệm về động sản?

Luật sư tư vấn luật dân sự gọi:1900.6162

Trả lời:

Chào bạn, chúng tôi xin gửi lời chào chân trọng và lời cám ơn bạn đã tin tưởng dịch vụ chúng tôi cung cấp. Vấn đề thắc mắc của bạn chúng tôi sẽ trả lời như sau:

1. Căn cứ pháp lý:

Bộ luật dân sự năm 2015.

2. Nội dung phân tích:

>> Xem thêm:  Khái niệm về động sản và bất động sản theo quy định của pháp luật

2.1. Như thế nào là động sản?

Theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2015 quy định tài sản là bất động sản và động sản. Bất động sản và động sản có thể là tài sản hiện có hoặc tài sản hình thành trong tương lai.
Ngoài ra Điều 107 Bộ luật dân sự năm 2015 định nghĩa về bất động sản và động sản, cụ thể như sau:

"Điều 107. Bất động sản và động sản

1. Bất động sản bao gồm:

a) Đất đai;

b) Nhà, công trình xây dựng gắn liền với đất đai;

c) Tài sản khác gắn liền với đất đai, nhà, công trình xây dựng;

d) Tài sản khác theo quy định của pháp luật.

>> Xem thêm:  Bất động sản là gì ? Phân biệt bất động sản và động sản như thế nào ?

2. Động sản là những tài sản không phải là bất động sản".

Như vậy căn cứ theo quy định của pháp luật dân sự hiện hành thì động sản sẽ là những tài sản không phải là bất động sản. Hệ thống pháp luật của Pháp có đưa ra ba tiêu chí để xác định một vật là bất động sản, cụ thể như:

- Bất động sản do bản chất;

- Bất động sản do mục đích sử dụng;

- Bất động sản do đối tượng gắn liền với đất.

Vậy ta có thể hiểu đất đai và các công trình xây dựng là bất động sản do bản chất, hay các loại tài sản gắn cố định như cối xay gió, một bộ phận cố định của công trình xây dựng,...đều mang bản chất của bất động sản do bản chất. Còn các tài sản được coi là bất động sản do mục đích sử dụng có thể là: Các loại đường ống dẫn nước cho một công trình, các loại nông cụ, đồ đạc trong nhà gắn vĩnh viễn vào tài sản cố định,....Đây đều là những tài sản mang bản chất của một động sản nhưng nó lại là một phần phụ gắn liền với bất động sản do những mục đích riêng, vì thế mà pháp luật đang phân loại chúng như những bất động sản. Việc quy định như vậy được lý giải bởi việc tất cả những tài sản này đều cần thiết cho việc phục vụ, khai thác ruộng đất hoặc chúng được chủ sở hữu gắn với các tài sản cố định mà nếu tách rời có thể làm hư hỏng đồ vật hoặc phần tài sản mà vật dó gắn vào, nói một cách khác bất động sản sẽ không còn nguyên vẹn (về công năng hoặc mỹ quan nếu như thiếu đi động sản đó.

Cách tiếp cận các chế định về tào sản theo quy định của pháp luật Việt Nam không khác quá xa so với pháp luật dân sự của pháp luật thế giới, đặc biệt là với hệ thống Civil Law mà cụ thể là luật của Pháp. Mặc dù vậy, cách quy định của Bộ luật dân sự 2015 vẫn còn nhiều điểm khác biệt.

Nhìn một cách tổng thể, Chương XI Bộ luật dân sự năm 2015 đã liệt kê các cách phân loại: Bất động sản và động sản; vật tiêu hao và vật không tiêu hao; vật chia được và vật không chia được; vật chính và vật phụ. Rõ ràng, các nhà làm luật đã phân loại tài sản thông qua việc liệt kê một cách dàn trải mà không dựa trên những tiêu chí cụ thể cũng như sự sắp xếp bố cục chương dường như là chưa hợp lý. Mở đầu chương XI, ngay tại điều 174 Bộ luật dân sự năm 2015 đã đề cập đến sự phân loại bất động sản và động sản.

Với cách quy định này đã cho thấy, dường như các nhà làm luật Việt Nam cũng đã ý thức rõ được tầm quan trọng của việc phân loại bất động sản và động sản. Ngoài ra, dựa vào khoản 2 điều 174 cũng có thể thấy, hàm ý của nhà làm luật là muốn khẳng định tài sản chỉ bao gồm bất động sản và động sản thông qua phương pháp loại trừ: “Động sản là những tài sản không phải bất động sản.”.

>> Xem thêm:  Quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp chuyển nhượng bất động sản ?

Tuy nhiên, vấn đề ở đây là Bộ luật dân sự 2015 lại không đưa ra được một tiêu chí cụ thể nào để xác định một tài sản là bất động sản, thay vào đó lại chỉ liệt kê một cách chúng chung các loại tài sản được coi là bất động sản.

Mặc dù vậy, tiêu chí này dường như lại quá cứng nhắc dễ dẫn đến cách hiểu rằng bất động sản bắt buộc phải là những tài sản không có khả năng di dời. Điều này đã được khắc phục tại Bộ luật dân sự 2015.

Tuy không đưa ra những tiêu chí cụ thể, nhưng thông qua các đối tượng được liệt kê tại điều 174, ta vẫn có thể thấy bóng dáng của các tiêu chí để xác định một tài sản là bất động sản. Trước hết, những tài sản bao gồm “đất đai”, “nhà, công trình xây dựng” có thể hiểu là những bất động sản do bản chất (xuất phát từ đặc tính “không thể di dời”). Tuy nhiên, cũng tại điểm b, khoản 1 điều 174 lại đề cập đến các đối tượng là “tài sản gắn liền với nhà, công trình xây dựng đó”.

Như vậy, Động sản là những tài sản không phải là bất động sản như: tiền, giấy tờ có giá, sách, bút, ti vi, tủ lạnh… có thể dịch chuyển bằng cơ học.

=> Tóm lại ta có thể hiểu: Động sản là những tài sản có thể chuyển dịch hoặc di dời từ nơi này sang nơi khác trong một không gian nhất định mà vẫn giữ nguyên được tính năng và công dụng của nó.

2.2. Quy định về động sản và bất động sản theo quy định của hệ thống pháp luật của Pháp.

Bộ luật dân sự của Pháp cũng có quy định như pháp luật Việt Nam rằng: "Tất cả tài sản là động sản hoặc bất động sản". Bộ luật dân sự Pháp đưa ra ba tiêu chí để xác định một tài sản là bất động sản bao gồm:
- Bất động sản do bản chất
- Bất động sản do mục đích sử dụng
- Bất động sản do đối tượng gắn liền với đất.

>> Xem thêm:  Năm 2022, Điều kiện thành lập sàn giao dịch bất động sản là gì ?

Mở đầu chương "Các động sản" của Bộ luật dân sự Pháp đã khái quát hai têu chí để xác định một vật là tài sản, như sau: Tài sản là động sản do bản chất của chúng hoặc là do luật định. Bộ luật đã giải thích cụ thể một tài sản là động sản do bản chất khi nó có khả năng tự di chuyển hoặc có thể dịch chuyển nhờ tác động bên ngoài mà vẫn giữ nguyên được hình dang, kích thước và tính chất vốn có của tài sản.
Bộ luật cũng đã liệt kê những tài sản là động sản do luật định bao gồm: Trái phiếu, cổ phiếu giá trị bằng tiền, các cổ phần, lãi suất trong các công ty khi các công ty này tồn tại, các khoản lợi tức,...Ngoài ra Luật cũng liệt kê các loại tài sản như tiền, các tác phẩm nghệ thuật cũng được coi là động sản.
Rõ ràng, cách phân loại này đem lại rất nhiều ý nghĩa pháp lý quan trọng. Trước hết, từ sự phân loại này mà các nhà làm luật thiết kế nên những quy chế pháp lý riêng cho động sản và bất động sản. Cách phân loại này cũng cho thấy sự khác biệt về tầm quan trọng của bất động sản so với động sản. Bất động sản luôn chịu sự điều chỉnh chặt chẽ hơn so với các động sản thông thường.

Điều này xuất phát từ những quan niệm cổ cho rằng bất động sản là những gì gắn liền với trái đất, chúng thường tồn tại rất lâu, thậm chí vĩnh cửu, đồng thời đất đai còn là nguồn của cải thiết yếu, chính những yếu tố này đã đem lại cho chúng những giá trị vượt trội so với các tài sản khác. Ngoài ra, quan điểm của pháp luật châu Âu cổ còn cho rằng bất động sản mang tính chất gia tộc, là tài sản của một dòng tộc, chính vì vậy thường có những quy định nghiêm ngặt đối với loại tài sản này nhằm hạn chế khả năng chuyển nhượng của chúng.

2.3 Phân biệt động sản với bất động sản.

Đặc điểm so sánh Bất động sản Động sản
Đối tượng

Đối tượng được xếp vào là bất động sản có phạm vi khá hẹp. Theo khoản 1, điều 107 Bộ luật dân sự năm 2015 đã liệt kê các loại tài sản được xếp vào nhóm bất động sản gồm có:

- Đất đai

- Nhà, công trình xây dựng gắn liền với đất đai

- Tài sản khác gắn với đất đai, nhà, công trình xây dựng

- Tài sản khác theo quy định của pháp luật.

Ngoài những tài sản kể trên, một số tài sản vô hình gắn liền với đất đai như quyền sử dụng đất, quyền thế chấp,… cũng được coi là bất động sản theo quy định trong pháp luật Kinh doanh Bất động sản.

Đối tượng được xếp vào là động sản có phạm vi khá rộng.

Bộ luật dân sự năm 2015 không liệt kê như trường hợp bất động sản mà quy định: “ Động sản là những tài sản không phải là bất động sản”.

Tính chất đặc thù

Là những tài sản không thể di dời được

Là những tài sản có thể di dời được

Đăng kí quyền tài sản Quyền sở hữu và quyền khác đối với tài sản là bất động sản được đăng kí theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2015 và pháp luật về đăng kí tài sản. Quyền sở hữu và quyền khác đối với tài sản là động sản không phái đăng kí, trừ một số trường hợp pháp luật quy định.

2.3 Khi nào bất động sản có thể chuyển thành động sản và ngược lại.

Trường hợp này có thể xảy ra bởi sự thay đổi tính chất đặc thù của tài sản - tính di dời của tài sản đó. Cụ thể như một số thiết bị trong nhà khi chưa được lắp đặt vào không gian, có thể vận chuyển từ nơi này đến nơi khác thì được xếp là động sản. Nhưng khi chúng được gắn vào không gian nhà, công trình xây dựng, tức chúng hiện tại đã mất đi đặc tính di dời nên được xếp vào nhóm bất động sản hay còn gọi tài sản gắn với đất đai, nhà, công trình xây dựng. Tuy nhiên, bất động sản này không phải luôn là cố định. Bởi lẽ chúng có thể được tháo rời khỏi bất động sản và di chuyển đến nơi khác. Khi chúng không còn gắn liền với bất động sản tức khi xuất hiện tính di dời thì chúng không còn là bất động sản nữa, mà xếp vào là động sản. Do vậy, khi xác định tài sản là động sản hay bất động sản, không chỉ dừng lại ở việc tài sản đó là gì,có được liệt kê trong nhóm bất động sản hay không mà còn phải xét về đặc tính di dời của nó.

Các thiết bị trong nhà, hay công trình xây dựng khi được gắn chặt với nhà, công trình xây dựng thì các thiết bị này được coi là bất động sản. Khi tháo rời các thiết bị này ra khỏi nhà hoặc công trình xây dựng, chúng bi mất đi tính chất của một bất động sản là không di dời được nên chúng lại trở thành động sản.

Nếu các thiết bị gắn trong nhà và các công trình xây dựng được coi là bất động sản không dựa vào tính chất không thể di dời được mà phụ thuộc vào công dụng của các tài sản này. Bởi lẽ, các tài sản này xét theo đặc điểm vật lý là Động sản nhưng nó lại được gắn vào bất động sản như là những yếu tố cần thiết cho việc khai thác bất động sản và tự động đi theo bất động sản nên trở thành bất động sản do công dụng của chúng.

>> Xem thêm:  Quy định về thuế giá trị gia tăng đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản ?

Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về vấn đề mà bạn đang quan tâm. Việc đưa ra ý kiến tư vấn nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật và thông tin do khách hàng cung cấp. Mục đích đưa ra bản tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo.

Trường hợp trong bản tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong bản tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề, rất mong nhận được phản ánh của quý khách tới địa chỉ email: Tư vấn pháp luật dân sự miễn phí qua Email hoặc tổng đài tư vấn trực tuyến 1900.6162. Chúng tôi sẵn sàng giải đáp.

Trân trọng.!.

BỘ PHẬN TƯ VẤN PHÁP LUẬT DÂN SỰ.