1. Khái quát về Chính phủ Singapore

Chính phủ Singapore được thiết lập bởi Hiến pháp nước Cộng hòa Singapore, là nhánh Hành pháp cao nhất của Nhà nước tại Singapore, bao gồm Tổng thống và Nội các Singapore. Mặc dù Tổng thống là người đứng đầu Nhà nước và được giao thẩm quyền thực thi nhiều trọng trách quan trọng như kiểm soát công việc của Nội các và Quốc hội Singapore, nhưng vai trò của Tổng thống chủ yếu mang tính nghi lễ. Quyền hành pháp thực sự nằm trong tay Nội các do Thủ tướng đứng đầu cùng các bộ trưởng do ông này chỉ định và đề đạt lên Tổng thống để bổ nhiệm. Nội các được lập nên bởi chính đảng chiếm đa số trong sau mỗi kỳ bầu cử quốc hội.

Cục tác nghiệp (statutory board), được thiết lập bởi Luật Nghị viện, là một cơ quan độc lập của Chính phủ thuộc quyền quản lý của các bộ và cơ quan ngang bộ. Khác với bộ và các đơn vị trực thuộc bộ, cục tác nghiệp có vai trò độc lập và linh hoạt hơn. Đồng thời, nhân viên các cục này không phải là công chức nhà nước.

Có năm Hội đồng Phát triển Cộng đồng (CDC) do ban chủ nhiệm của Hội Nhân dân (People's Association - PA) các quận đề cử. Nếu một quận có dân số từ 150.000 người trở lên, ban chủ nhiệm Hội Nhân dân của quận ấy có thể đề cử Chủ tịch CDC địa phương mình làm Quận trưởng. Theo truyền thống, các dân biểu Quốc hội thường giữ vai trò là Chủ tịch CDC, nên thường kiêm luôn chức Quận trưởng khu vực.

Từ khi thành lập Singapore hiện đại năm 1819 cho đến năm 1826, Singapore được hai quan khâm sứ cai trị. Sau khi sáp nhập vào Các khu định cư Eo biển năm 1826, Singapore được điều hành bởi một Thống đốc và Hội đồng Lập pháp. Năm 1877, một Hội đồng Lập pháp được thành lập để tham mưu cho Thống đốc trong điều hành thuộc địa, nhưng không có thực quyền. Năm 1955, thành lập Hội đồng Bộ trưởng với các thành viên do Thống đốc bổ nhiệm theo đề xuất của Lãnh đạo Nghị viện. Từ năm 1956 đến 1958, Viện Lập pháp và Văn phòng Thuộc địa đã tiến hành nhiều vòng đàm phán về khả năng tự trị của Singapore. Đàm phán thành công năm 1959 đưa Singapore trở thành một quốc gia tự trị, có hiến pháp mới. Theo đó, chức vụ Thống đốc bị bãi bỏ và thay bằng chức Yang di-Pertuan Negara (tiếng Mã Lai: nguyên thủ quốc gia); vị này có thẩm quyền bổ nhiệm Thủ tướng và các thành viên trong Nội các do Thủ tướng đệ trình. Năm 1959, Đảng Hành động Nhân dân (PAP) giành thắng lợi lớn với 43 trên tổng số 51 ghế trong Nghị viện. Ông Lý Quang Diệu trở thành Thủ tướng đầu tiên của quốc đảo sư tử. Nhánh hành pháp trong chính quyền Singapore vẫn giữ nguyên trong suốt giai đoạn nước này gia nhập Liên bang Malaysia (1963 - 1965) và sau khi nước này trở thành một quốc gia độc lập năm 1965. Đảng PAP giành chiến thắng trong mọi cuộc bầu cử kể từ đó đến nay, do đó có quyền thành lập Nội các với các thành viên đều thuộc đảng này. Chính quyền Singapore được biết đến như là một nhà điều hành kinh tế thành công và hầu như không có lũng đoạn chính trị. Tuy nhiên, nó cũng bị phê phán vì nhiều chiêu trò không bình đẳng trong bầu cử và vi phạm quyền tự do ngôn luận.

2. Thành phần Chính phủ Singapore

Hiến pháp xác định Chính phủ Singapore bao gồm Tổng thống và Nội các Singapore. Quyền hành pháp tối cao nằm trong tay Tổng thống, và quyền này có thể được thực thi bởi do ông này, Nội các hoặc các bộ trưởng (khi Nội các cho phép). Tuy nhiên, trên thực tế Tổng thống chỉ đóng vai trò tượng trưng, nghi lễ là chính. Dù ông này có quyền thẩm tra công việc của Nghị viện và Nội các, ông ta chỉ có thể làm vậy khi được Nội các hay một Bộ trưởng tham mưu. Còn trên thực tế chính Nội các mới có thực quyền chỉ đạo và quản lý Chính phủ. Trong hệ thống chính phủ Westminster, nghị trình lập pháp của Quốc hội do Nội các quyết định. Tại phiên khai mạc của mỗi kỳ họp quốc hội, Tổng thống đọc diễn văn khái quát những việc Nội các sẽ làm trong kỳ họp mới..

Mỗi nhiệm kỳ quốc hội dài tối đa năm năm kể từ ngày nhóm họp đầu tiên, và sau khi Quốc hội bị giải tán, cử tri phải đi bầu trong vòng 3 tháng để chọn ra Quốc hội mới. Sau cuộc tổng tuyển cử, Tổng thống sẽ lựa chọn nghị sĩ có uy tín nhất trong Quốc hội làm Thủ tướng. Trên thực tế, Thủ tướng cũng chính là thủ lĩnh đảng chiếm đa số ghế trong Quốc hội. Tổng thống cũng bổ nhiệm các vị trí Bộ trưởng dựa trên tham mưu từ Thủ tướng.

3. Khái quát về nội các Singapore

Chính phủ (nhánh Hành pháp) Singapore gồm Tổng thống Singapore và Nội các Singapore. Nội các được lãnh đạo bởi Thủ tướng Singapore, tức người đứng đầu Chính phủ. Thủ tướng là thành viên của Nghị viện, được bổ nhiệm do Tổng thống chọn một người mà theo quan điểm của Tổng thống có thể nhận được đa số sự tín nhiệm của Nghị viện Singapore. Các thành viên khác của Nội các là các Bộ trưởng, là thành viên của Nghị viện do Tổng thống chỉ định theo đề nghị của Thủ tướng. Thành viên Nội các đều bị cấm đảm nhiệm chức vụ bất kỳ văn phòng có lợi nhuận hay tích cực tham gia trong bất kỳ doanh nghiệp thương mại nào.

Nội các thường chỉ đạo và kiểm soát Chính phủ và chịu trách nhiệm tập thể với Nghị viện. Nó cũng có ảnh hưởng đáng kể đối với việc lập pháp. Các Bộ trưởng có thể do Thủ tướng chỉ định để phụ trách các Bộ đặc biệt, hoặc là Bộ trưởng trong Văn phòng Thủ tướng.

4. Các bộ trong nội các

Theo quy định của Hiến pháp, Thủ tướng có quyền bổ nhiệm các cá nhân làm lãnh đạo các Bộ và cục thuộc chính phủ bằng văn bản. Trên thực tế, điều này được thực hiện bằng cách ra thông báo trên Công báo Chính phủ. Hiến pháp nước Cộng hoà Singapore, ở mục Vai trò của Bộ trưởng Cao cấp và Bộ trưởng An Ninh, Văn phòng Thủ tướng có nêu rõ về quy định này.

Thủ tướng có thể chỉ định các lãnh đạo các Bộ trong nội các hoặc Bộ trưởng Văn phòng Thủ tướng. Những người như vậy gọi là Bộ trưởng không bộ. Thủ tướng cũng có thể kiêm nhiệm giữ chức lãnh đạo bất cứ bộ và cơ quan nào thuộc chính phủ. Một số Bộ trưởng cũng có thể được phân công làm Bộ trưởng thứ hai để hỗ trợ lãnh đạo của bộ khi có yêu cầu. Chẳng hạn, trong nhiệm kỳ Quốc hội khoá 11, Lim Hwee Hua, Bộ trưởng văn phòng Thủ tướng đương nhiệm cũng được tín nhiệm giữ chức Bộ trưởng thứ hai về Tài chính và Giao thông.

Ngày 31 tháng 7 năm 2012, Thủ tướng Lý Hiển Long công bố, kể từ ngày 1 tháng 11 năm 2012, Bộ Phát triển Cộng đồng, Thanh niên và Thể thao (MCYS) và Bộ Thông tin, Truyền thông và Nghệ thuật (MICA) sẽ được tái cơ cấu thành ba bộ mới là: Bộ Truyền thông và Thông tin (MCI); Bộ Văn hoá, Cộng đồng và Thanh niên (MCCY); và Bộ Phát triển Xã hội và Gia đình (MSF). Như vậy, hiện tại chính phủ Singapore bao gồm các bộ sau đây:

Văn phòng Thủ tướng (PMO)
Bộ Truyền thông và Thông tin (MCI)
Bộ Văn hoá, Cộng đồng và Thanh niên (MCCY)
Bộ Quốc phòng (MINDEF)
Bộ Giáo dục (MOE)
Bộ Môi trường và Nguồn nước (MEWR)
Bộ Tài chính (MOF)
Bộ Ngoại giao (MFA)
Bộ Y tế (MOH)
Bộ Nội vụ (MHA)
Bộ Tư pháp (MinLaw)
Bộ Nhân lực (MOM)
Bộ Phát triển Quốc gia (MND)
Bộ Phát triển xã hội và Gia đình (MSF)
Bộ Thương mại và Công nghiệp (MTI)
Bộ Giao thông (MOT)

Một bộ bao gồm trụ sở chính và một số vụ, cục và các cơ quan trực thuộc và các cục tác nghiệp. Chẳng hạn, tính đến tháng 5 năm 2007 Bộ Tư pháp có 3 cục (Văn phòng Người phát ngôn, Văn phòng Nợ và Tín thác và Văn phòng Trợ giúp pháp lý), 3 vụ (vụ Thẩm tra Thu hồi đất, Vụ Bản quyền và Vụ Khảo sát đất đa), cùng hai cục tác nghiệp (Phòng Tài sản Trí tuệ Singapore và Cục Địa chính Singapore).

5. Trách nhiệm của nội các Singapore

Thẩm quyền hành pháp của Singapore được trao cho Tổng thống và có thể thi hành được bởi Tổng thống hoặc Nội các Singapore hoặc bất kỳ Bộ trưởng nào được Nội các ủy quyền. Tuy nhiên, Tổng thống thường đóng một vai trò danh nghĩa và phần lớn mang tính lễ nghi trong nhánh hành pháp của chính phủ. Mặc dù Tổng thống thực hiện theo ý định cá nhân trong việc thực hiện các chức năng nhất định như kiểm tra Nội các và Nghị viện Singapore, mặt khác Tổng thống vẫn được yêu cầu phải hành động theo lời khuyên của Nội các hoặc của một Bộ trưởng hoạt động dưới thẩm quyền chung của Nội các. Chính Nội Các có sự chỉ đạo chung và sự kiểm soát của Chính phủ. Vì Singapore theo hệ thống chính quyền Westminster nên nghị trình lập pháp của Nghị viện được xác định bởi Nội các. Khi bắt đầu mỗi kỳ họp Nghị viện mới, Tổng thống đưa ra một bài diễn văn do Nội các soạn thảo phác thảo nội dung Nội các dự định đạt được trong phiên họp.

Theo Hiến pháp, Nội các đều có trách nhiệm chung với Nghị viện. Về lý thuyết, Nghị viện đóng vai trò kiểm soát quyền lực của Nội các như việc Bộ trưởng được yêu cầu biện minh cho hành động và chính sách của họ khi bị thẩm vấn bởi các nghị sĩ. Tuy nhiên, tại Singapore, đây là một cơ chế kiểm soát yếu kém bởi vì Đảng Hành động Nhân dân cầm quyền chiếm đa số trong Nghị viện và các thành viên đảng là những nghị sĩ được yêu cầu theo nguyên tắc của đảng để bỏ phiếu theo các hướng dẫn của bên Whip (quan chức phụ trách công tác tổ chức).

Không được phép triệu tập Nội các ngoại trừ thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ. Trên thực tế, Thủ tướng phải tham dự và chủ trì các cuộc họp nội các, nhưng khi Thủ tướng vắng mặt thì có thể bổ nhiệm một Bộ trưởng khác làm chủ tọa.

Bất cứ khi nào Thủ tướng bị bệnh hay vắng mặt ở Singapore hoặc đã được phép nghỉ việc, nhiệm vụ của chức vụ này trong Hiến pháp sẽ được thi hành bởi một Bộ trưởng khác được Tổng thống ủy quyền. Nhìn chung, Tổng thống phải hành động theo thỏa thuận với đê nghị của Thủ tướng trong việc chỉ định một Bộ trưởng vào mục đích này. Tuy nhiên, Tổng thống có thể hành động theo ý riêng của mình, nếu theo ý kiến của Tổng thống không thể lấy ý kiến của Thủ tướng được do bệnh tật hoặc vắng mặt.

6. Trách nhiệm của các Bộ trưởng Singapore

Thủ tướng Chính phủ có thể, bằng cách đưa ra hướng dẫn bằng văn bản, giao phó bất kỳ Bộ trưởng nào có trách nhiệm đối với bất kỳ bộ phận hoặc chủ thể nào. Trên thực tế, điều này được thực hiện bằng cách ban hành các thông báo được xuất bản trên Công báo Chính phủ. Ví dụ, Hiến pháp nước Cộng hòa Singapore (Trách nhiệm của Bộ trưởng cao cấp và Bộ trưởng Phối hợp An ninh Quốc gia, Văn phòng Thủ tướng) Thông báo 2009 nêu rõ:

Thông tư này thông báo cho thông tin chung rằng theo Điều 30 (1) của Hiến pháp nước Cộng hòa Singapore, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ thị rằng ông S. Jayakumar, với hiệu lực từ ngày 1 tháng 4 năm 2009, sẽ chịu trách nhiệm về những vấn đề sau:

(a) các vấn đề an ninh quốc gia liên quan hoặc ảnh hưởng đến nhiều Bộ;

(b) Chủ tịch Ủy ban Xét duyệt Chính sách An ninh;

(d) các vấn đề chính sách đối ngoại liên quan đến đàm phán pháp luật hoặc xét xử quốc tế,

và ông sẽ được chỉ định làm Bộ trưởng cao cấp và Bộ trưởng Phối hợp An ninh Quốc gia.

Các Bộ trưởng có thể do Thủ tướng Chính phủ chỉ định phụ trách các Bộ đặc biệt, hoặc là Bộ trưởng Văn phòng Thủ tướng. Các Bộ trưởng này trước đây gọi là Bộ trưởng không bộ.

Thủ tướng có thể giữ lại bất kỳ bộ phận hoặc chủ thể nào phụ trách