1. Giới thiệu về việc khai thay đổi mục đích sử dụng hàng hóa chuyển tiêu thụ nội địa

"Thay đổi mục đích sử dụng hàng hóa chuyển tiêu thụ nội địa" là quá trình điều chỉnh mục đích sử dụng của hàng hóa đã được nhập khẩu hoặc chuyển giao từ một đơn vị này sang đơn vị khác trong nước. Điều này thường diễn ra khi hàng hóa không còn phục vụ cho mục đích ban đầu hoặc cần được sử dụng cho một mục đích khác phù hợp hơn với nhu cầu thị trường hoặc hoạt động kinh doanh.

Tại sao cần khai báo: Việc khai báo thay đổi mục đích sử dụng là rất quan trọng để đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành. Nếu không thực hiện đúng quy định này, các cá nhân và tổ chức có thể đối mặt với nhiều hậu quả nghiêm trọng, như bị phạt hành chính, bị truy thu thuế, hoặc thậm chí là tịch thu hàng hóa. Hơn nữa, việc không khai báo có thể gây ra sự rối ren trong quản lý hàng hóa, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của thị trường và làm giảm lòng tin của người tiêu dùng.

Đối tượng áp dụng: Thủ tục khai báo thay đổi mục đích sử dụng hàng hóa chuyển tiêu thụ nội địa áp dụng cho nhiều đối tượng khác nhau, bao gồm cả cá nhân và tổ chức. Cụ thể, các doanh nghiệp, nhà sản xuất, thương nhân, hoặc bất kỳ ai đang sở hữu hoặc quản lý hàng hóa chuyển tiêu thụ nội địa đều cần thực hiện thủ tục này. Loại hình hàng hóa có thể là nguyên liệu, sản phẩm tiêu dùng, máy móc thiết bị, và nhiều loại hàng hóa khác mà mục đích sử dụng của chúng có sự thay đổi trong quá trình lưu thông.

Như vậy, việc khai báo thay đổi mục đích sử dụng hàng hóa không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là cách thức để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan trong chuỗi cung ứng hàng hóa.

 

2. Thủ tục khai thay đổi mục đích sử dụng hàng hóa

Thủ tục thay đổi mục đích sử dụng hàng hóa như sau:

Nguyên tắc thực hiện khai thay đổi mục đích sử dụng và chuyển tiêu thụ nội địa

Theo khoản 1 Điều 21 Thông tư 38/2015/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung bởi khoản 10 Điều 1 Thông tư 39/2018/TT-BTC), việc khai báo thay đổi mục đích sử dụng và chuyển tiêu thụ nội địa phải tuân theo các nguyên tắc sau:

- Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu khi chuyển tiêu thụ nội địa hoặc thay đổi mục đích sử dụng phải thực hiện theo quy định tại khoản 5 Điều 25 Nghị định 08/2015/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại khoản 12 Điều 1 Nghị định 59/2018/NĐ-CP).

+ Đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu không chịu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng, thuế bảo vệ môi trường, hoặc được miễn thuế, đã được giải phóng hoặc thông quan nhưng sau đó có thay đổi về đối tượng không chịu thuế hoặc mục đích miễn thuế, cần khai tờ khai hải quan mới. Điều này cũng áp dụng cho hàng hóa là nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu để gia công, sản xuất hàng hóa xuất khẩu và hàng hóa tạm nhập - tái xuất.

+ Chính sách quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu và chính sách thuế sẽ được áp dụng tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan mới, trừ khi đã tuân thủ đầy đủ tại thời điểm khai ban đầu.

- Việc chuyển tiêu thụ nội địa hoặc thay đổi mục đích sử dụng chỉ được thực hiện sau khi doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh hoàn thành thủ tục hải quan cho tờ khai mới.

- Hàng hóa thuộc diện phải có giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu, khi chuyển tiêu thụ nội địa hoặc thay đổi mục đích sử dụng, phải được cơ quan cấp phép đồng ý bằng văn bản theo quy định.

- Doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh phải kê khai và nộp đủ thuế và tiền phạt (nếu có) theo quy định khi thay đổi mục đích sử dụng hoặc chuyển tiêu thụ nội địa.

Trách nhiệm của người khai hải quan khi thay đổi mục đích sử dụng, chuyển tiêu thụ nội địa

- Khai báo và nộp hồ sơ hải quan thông qua Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan.

Tờ khai hải quan thực hiện theo quy định tại Điều 16 Thông tư 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 5 Điều 1 Thông tư 39/2018/TT-BTC). Xem chi tiết tại phần "Khai hải quan cho hàng hóa xuất, nhập khẩu".

- Mẫu tờ khai và hướng dẫn ghi tờ khai được quy định tại Phụ lục IV ban hành kèm Thông tư 38/2025/TT-BTC. Cần ghi rõ số tờ khai hải quan ban đầu cùng hình thức “thay đổi mục đích sử dụng” hoặc “chuyển tiêu thụ nội địa” trong ô “Phần ghi chú” trên tờ khai điện tử hoặc ô “Ghi chép khác” trên tờ khai giấy.

- Trường hợp hàng hóa miễn thuế: Nếu thay đổi mục đích sử dụng hoặc chuyển tiêu thụ nội địa cho hàng hóa nhập khẩu miễn thuế đã quá thời hạn lưu giữ hồ sơ (5 năm), doanh nghiệp không cần cung cấp số tờ khai.

-Khi nguyên liệu, vật tư đã được sử dụng: Doanh nghiệp phải khai báo riêng biệt cho nguyên liệu, vật tư và sản phẩm hoàn chỉnh, không khai thuế cho sản phẩm hoàn chỉnh. Nguyên liệu, vật tư sẽ được tính thuế theo các dòng hàng tiếp theo.

- Chứng từ kèm theo: Doanh nghiệp cần nộp:

+ Văn bản của cơ quan có thẩm quyền cho phép thay đổi mục đích sử dụng: 01 bản chính.

+ Giấy chứng nhận kiểm tra chuyên ngành nếu chưa thực hiện đầy đủ chính sách quản lý: 01 bản chính.

+ Văn bản thỏa thuận với đối tác nước ngoài hoặc hóa đơn thương mại liên quan đến chuyển nhượng quyền sở hữu: 01 bản chụp.

- Trường hợp tái xuất: Người nộp thuế không phải nộp thuế khi kê khai theo quy định như trên.

- Chuyển nhượng cho đối tượng miễn thuế: Người nhận chuyển nhượng phải kê khai nhưng không nộp thuế. Nếu cần thông báo Danh mục miễn thuế, cơ quan hải quan sẽ điều chỉnh tương ứng.

- Xử lý vi phạm: Nếu người nộp thuế không kê khai và nộp thuế, cơ quan hải quan sẽ xác định số tiền thuế phải nộp và xử lý theo quy định hiện hành.

(Căn cứ theo khoản 2 Điều 21 Thông tư 38/2015/TT-BTC, được sửa đổi bởi khoản 10 Điều 1 Thông tư 39/2018/TT-BTC).

 

3. Quy định pháp lý

Thông tư 38/2015/TT-BTC là một văn bản pháp luật quan trọng do Bộ Tài chính ban hành, quy định chi tiết về các thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.  

Nội dung chính của Thông tư

Thông tư này bao gồm nhiều nội dung chi tiết, nhưng có thể tóm gọn lại một số điểm chính sau:

- Thủ tục hải quan: Quy định cụ thể các thủ tục hải quan mà doanh nghiệp phải thực hiện khi xuất nhập khẩu hàng hóa, từ khâu khai báo hải quan đến các thủ tục kiểm tra, giám sát.

- Kiểm tra, giám sát hải quan: Xác định rõ các hình thức kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa, nhằm đảm bảo tuân thủ các quy định về hải quan và thuế.

- Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu: Quy định về các loại thuế suất, phương pháp tính thuế và các ưu đãi thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu.

- Quản lý thuế: Quy định về các biện pháp quản lý thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, nhằm đảm bảo việc thu đúng, thu đủ số thuế nhà nước.

Thông tư 39/2018/TT-BTC là một văn bản pháp luật quan trọng do Bộ Tài chính ban hành, nhằm mục tiêu sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện một số quy định tại Thông tư 38/2015/TT-BTC. Thông tư này tập trung vào các lĩnh vực liên quan đến thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.  

Những điểm chính cần lưu ý trong Thông tư 39/2018/TT-BTC:

- Mục đích: Sửa đổi, bổ sung và làm rõ một số quy định tại Thông tư 38/2015/TT-BTC nhằm phù hợp hơn với thực tiễn và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu.

- Nội dung chính: Thông tư này điều chỉnh nhiều quy định liên quan đến:

+ Thủ tục hải quan: đơn giản hóa, rút ngắn thời gian thực hiện các thủ tục hải quan.

+ Kiểm tra, giám sát hải quan: tăng cường hiệu quả kiểm tra, giám sát, đồng thời giảm thiểu rủi ro gian lận.

+ Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu: cập nhật các mức thuế, quy định về miễn giảm thuế, hoàn thuế...

+ Quản lý thuế: nâng cao hiệu quả quản lý thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu.

- Tác động: Thông tư này có tác động lớn đến các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, các cơ quan hải quan và các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan.

- Các vấn đề thường gặp: Do tính chất chuyên ngành của văn bản pháp luật, việc hiểu và áp dụng Thông tư 39/2018/TT-BTC có thể gặp một số khó khăn. Các doanh nghiệp thường gặp phải các vấn đề liên quan đến:

+ Phân loại hàng hóa: xác định chính xác mã số hàng hóa để áp dụng đúng mức thuế.

+ Giá tính thuế: xác định giá trị giao dịch để tính thuế chính xác.

+ Giấy tờ chứng từ: chuẩn bị đầy đủ, chính xác các giấy tờ chứng từ theo yêu cầu.

+ Thủ tục hải quan: thực hiện đúng các thủ tục hải quan theo quy định.

Bạn đọc có thể tham khảo bài viết sau: Phế liệu khi gia công chuyển tiêu thụ nội địa phải làm thủ tục hải quan?
Bạn đọc có thắc mắc pháp lý có thể liên hệ qua số tổng đài 19006162 hoặc thông qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn