1. Định nghĩa, trường hợp được phép khám phương tiện vận tải, đồ vật theo thủ tục hành chính.

Khám phương tiện vận tải, đồ vật theo thủ tục hành chính là biện pháp ngăn chặn vi phạm hành chính nhằm thu giữ các tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, làm căn cứ cho việc xử lý vi phạm hành chính và ngăn ngừa nguy cơ vi phạm pháp luật

Điều 128 Luật xử lý vi phạm hành chính 2012 quy định về việc khám phương tiện vận tải, đồ vật theo thủ tục hành chính

"1. Việc khám phương tiện vận tải, đồ vật theo thủ tục hành chính chỉ được tiến hành khi có căn cứ cho rằng trong phương tiện vận tải, đồ vật đó có cất giấu tang vật vi phạm hành chính.

2. Những người được quy định tại khoản 1 Điều 123 của Luật này có quyền khám phương tiện vận tải, đồ vật theo thủ tục hành chính.

3. Trong trường hợp có căn cứ để cho rằng nếu không tiến hành khám ngay thì tang vật vi phạm hành chính sẽ bị tẩu tán, tiêu hủy, thì ngoài những người quy định tại khoản 2 Điều này, chiến sĩ cảnh sát nhân dân, cảnh sát viên cảnh sát biển, chiến sĩ bộ đội biên phòng, kiểm lâm viên, công chức thuế, công chức hải quan, kiểm soát viên thị trường, thanh tra viên đang thi hành công vụ được khám phương tiện vận tải, đồ vật theo thủ tục hành chính và phải báo cáo ngay cho thủ trưởng trực tiếp của mình và phải chịu trách nhiệm về việc khám.

4. Việc khám phương tiện vận tải, đồ vật phải có quyết định bằng văn bản, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này.

Khi tiến hành khám phương tiện vận tải, đồ vật phải có mặt chủ phương tiện vận tải, đồ vật hoặc người điều khiển phương tiện vận tải và 01 người chứng kiến; trong trường hợp chủ phương tiện, đồ vật hoặc người điều khiển phương tiện vắng mặt thì phải có 02 người chứng kiến.

5. Mọi trường hợp khám phương tiện vận tải, đồ vật đều phải lập biên bản. Quyết định khám và biên bản phải giao cho chủ phương tiện vận tải, đồ vật hoặc người điều khiển phương tiện vận tải 01 bản."

Vậy,việc khám phương tiện vận tải, đồ vật theo thủ tục hành chính chỉ được tiến hành khi có căn cứ cho rằng trong phương tiện vận tải, đồ vật đó có cất giấu tang vật vi phạm hành chính.Tức là, khi có căn cứ cho rằng trong phương tiện có chứa những đồ vật, tài liệu,… liên quan đến vi phạm hành chính thì cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành nghiệp vụ khám phương tiện vận tải.

Việc thu giữ các tài liệu, đồ vật có liên quan đến hành vi vi phạm hành chính của cá nhân, tổ chức là điều cần thiết để chủ thể có thẩm quyền xem xét áp dụng biện pháp xử phạt vi phạm đúng pháp luật. Chính vì vậy, trong trường hợp cần thiết, chủ thể có thẩm quyền có thể quyết định khám phương tiện vận tải và các đồ vật có liên quan.

2. Thẩm quyền quyết định khám phương tiện vận tải, đồ vật

Việc thu giữ các tài liệu, đồ vật có liên quan đến hành vi vi phạm hành chính của cá nhân, tổ chức là điều cần thiết để chủ thể có thẩm quyền xem xét áp dụng biện pháp xử phạt vi phạm đúng pháp luật. Chính vì vậy, trong trường hợp cần thiết, chủ thể có thẩm quyền có thể quyết định khám phương tiện vận tải và các đồ vật có liên quan.

Theo khoản 2 điều 128 Luật xử lý vi phạm hành chính thì: Những người được quy định tại khoản 1 Điều 123 của Luật này có quyền khám phương tiện vận tải, đồ vật theo thủ tục hành chính. Vậy, theo Luật xử lý vi phạm hành chính 2012, sửa đổi bổ sung 2020 thì những người được có quyền khám phương tiện vận tải, đồ vật theo thủ tục hành chính bao gồm:

- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã;

>> Xem thêm:  Phòng ngừa hành chính là gì ? Những quy định về phòng ngừa tài chính

- Trưởng Công an phường, Trưởng Công an xã, thị trấn đã tổ chức công an chính quy theo quy định của Luật Công an nhân dân; Trưởng Công an cửa khẩu Cảng hàng không quốc tế; Trưởng trạm Công an cửa khẩu;

- Trưởng Công an cấp huyện; Trưởng phòng nghiệp vụ thuộc Cục Cảnh sát giao thông; Trưởng phòng nghiệp vụ thuộc Cục Quản lý xuất nhập cảnh; Trưởng phòng nghiệp vụ thuộc Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội; Trưởng phòng nghiệp vụ thuộc Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao; Trưởng phòng nghiệp vụ thuộc Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Trưởng phòng nghiệp vụ thuộc Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy; Trưởng phòng Công an cấp tỉnh gồm: Trưởng phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội, Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Trưởng phòng Cảnh sát giao thông, Trưởng phòng Cảnh sát giao thông đường bộ - đường sắt, Trưởng phòng Cảnh sát giao thông đường bộ, Trưởng phòng Cảnh sát đường thủy, Trưởng phòng Cảnh sát cơ động, Trưởng phòng Cảnh sát bảo vệ, Trưởng phòng Cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp, Trưởng phòng Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Trưởng phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Trưởng phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Trưởng phòng An ninh kinh tế, Trưởng phòng An ninh đối ngoại;

- Thủ trưởng đơn vị Cảnh sát cơ động từ cấp đại đội trở lên;

- Hạt trưởng Hạt kiểm lâm, Đội trưởng Đội Kiểm lâm cơ động và phòng cháy, chữa cháy rừng, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm; Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm vùng; Trạm trưởng Trạm Kiểm ngư thuộc Chi cục Kiểm ngư vùng, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm ngư vùng, Cục trưởng Cục Kiểm ngư;

- Chi cục trưởng Chi cục Hải quan, Đội trưởng Đội kiểm soát thuộc Cục Hải quan; Đội trưởng Đội Điều tra hình sự, Đội trưởng Đội kiểm soát chống buôn lậu và Hải đội trưởng Hải đội kiểm soát trên biển thuộc Cục Điều tra chống buôn lậu;

- Đội trưởng Đội quản lý thị trường; Trưởng phòng Nghiệp vụ thuộc Cục Nghiệp vụ quản lý thị trường;

- Đồn trưởng Đồn Biên phòng, chỉ huy trưởng Ban chỉ huy Biên phòng Cửa khẩu cảng, Hải đội trưởng Hải đội Biên phòng, Hải đoàn trưởng Hải đoàn biên phòng, Đoàn trưởng Đoàn đặc nhiệm phòng chống ma túy và tội phạm, Chỉ huy trưởng Bộ đội biên phòng cấp tỉnh;

- Hải đội trưởng Hải đội Cảnh sát biển, Hải đoàn trưởng Hải đoàn Cảnh sát biển, Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển; Đoàn trưởng Đoàn trinh sát, Đoàn trưởng Đoàn đặc nhiệm phòng chống tội phạm ma túy;

- Người chỉ huy tàu bay, thuyền trưởng, trưởng tàu khi tàu bay, tàu biển, tàu hỏa đã rời sân bay, bến cảng, nhà ga;

- Thẩm phán chủ tọa phiên tòa.

>> Xem thêm:  Quy phạm pháp luật hành chính là gì ? Cách thức phân loại quy phạm pháp luật hành chính ?

Trong trường hợp có căn cứ để cho rằng nếu không tiến hành khám ngay thì tang vật vi phạm hành chính sẽ bị tẩu tán, tiêu hủy, thì chiến sĩ cảnh sát nhân dân, cảnh sát viên cảnh sát biển, chiến sĩ bộ đội biên phòng, kiểm lâm viên, công chức thuế, công chức hải quan, kiểm soát viên thị trường, thanh tra viên đang thi hành công vụ cũng có thể được khám phương tiện vận tải, đồ vật theo thủ tục hành chính và phải báo cáo ngay cho thủ trưởng trực tiếp của mình và phải chịu trách nhiệm về việc khám.

3. Trình tự khám phương tiện vận tải, đồ vật

Việc khám phương tiện vận tải, đồ vật phải có quyết định bằng văn bản, trừ trường hợp có căn cứ để cho rằng nếu không tiến hành khám ngay thì tang vật vi phạm hành chính sẽ bị tẩu tán, tiêu hủy theo quy định trên.

Khi tiến hành khám phương tiện vận tải, đồ vật phải có mặt chủ phương tiện vận tải, đồ vật hoặc người điều khiển phương tiện vận tải và 01 người chứng kiến; trong trường hợp chủ phương tiện, đồ vật hoặc người điều khiển phương tiện vắng mặt thì phải có 02 người chứng kiến.

Mọi trường hợp khám phương tiện vận tải, đồ vật đều phải lập biên bản. Quyết định khám và biên bản phải giao cho chủ phương tiện vận tải, đồ vật hoặc người điều khiển phương tiện vận tải 01 bản

Khám phương tiện vận tải, đồ vật theo thủ tục hành chính là biện pháp ngăn chặn vi phạm hành chính và bảo đảm việc xử lí vi phạm hành chính, được tiến hành khi có căn cứ cho rằng trong phương tiện vận tải, đồ vật đó có cất giấu tang vật vi phạm hành chính.

4. Nội dung cơ bản của quyết định về khám phương tiện, đồ vật theo thủ tục hành chính

Quyết định về khám phương tiện,đồ vật theo thủ tục hành chính cần có những nội dung cơ bản sau:

>> Xem thêm:  Hành chính tư pháp là gì ? Khái niệm về hành chính tư pháp

- Chức vụ và cơ quan của người ra quyết định.

- Loại phương tiện vận tải hoặc đồ vật bị khám cụ thể

- Ghi rõ biển số đăng ký phương tiện vận tải (ô tô, tàu, thuyền…).

- Ghi cụ thể địa điểm khám phương tiện vận tải hoặc đồ vật.

- Ghi rõ lý do khám phương tiện vận tải, đồ vật theo thủ tục hành chính theo từng trường hợp cụ thể quy định tại khoản 1 Điều 128 Luật Xử lý vi phạm hành chính.

- Ghi rõ khám một phần hay toàn bộ phương tiện vận tải hoặc đồ vật.

- Ghi họ và tên của cá nhân đang sở hữu, quản lý, sử dụng đối với phương tiện vận tải hoặc đồ vật bị khám.

- Ghi họ và tên của cá nhân/tên của tổ chức có trách nhiệm chủ trì thực hiện việc khám.

-Ghi chức vụ của người ra quyết định.

>> Xem thêm:  Thủ tục hành chính là gì ? Các đặc điểm, đặc trưng cơ bản của thủ tục hành chính

5. Nội dung cơ bản của biên bản khám phương tiện, đồ vật theo thủ tục hành chính

Biên bản khám phương tiện, đồ vật theo thủ tục hành chính cần có những nội dung cơ bản sau:

- Ghi tên cơ quan của người có thẩm quyền lập biên bản.

- Ghi chức vụ và cơ quan của người ra quyết định khám phương tiện vận tải, đồ vật theo thủ tục hành chính.

- Trường hợp áp dụng biện pháp ngăn chặn khám phương tiện vận tải, đồ vật theo thủ tục hành chính căn cứ vào khoản 3 Điều 128 Luật Xử lý vi phạm hành chính là trường hợp người có thẩm quyền chưa ra quyết định khám phương tiện vận tải, đồ vật theo thủ tục hành chính, nhưng có căn cứ cho rằng nếu không tiến hành khám ngay thì tang vật vi phạm hành chính sẽ bị tẩu tán, tiêu hủy.

- Ghi địa chỉ nơi lập biên bản.

- Trường hợp chủ phương tiện vận tải, đồ vật/người điều khiển phương tiện vận tải vắng mặt, thì người có thẩm quyền lập biên bản phải mời 02 người chứng kiến.

- Ghi họ và tên của chủ phương tiện vận tải, đồ vật/người điều khiển phương tiện vận tải.

- Ghi họ và tên của người chứng kiến.

- Ghi rõ phương tiện vận tải hoặc đồ vật bị khám.

>> Xem thêm:  Bật đèn pha trong những trường hợp nào sẽ bị CSGT xử phạt ?

- Ghi biển số đăng ký phương tiện vận tải (ô tô, tàu, thuyền…).

- Ghi rõ khám những bộ phận nào của phương tiện vận tải, đồ vật.

- Ghi rõ tên, số lượng, đơn vị tính, nhãn hiệu, chủng loại, đặc điểm, tình trạng của đồ vật, tang vật, phương tiện vi phạm hành chính phát hiện được (nếu nhiều thì lập bản thống kê riêng).

Luật Minh Khuê (sưu tầm & biên tập)

>> Xem thêm:  Hành vi chèo qua giải phân cách xử lý thế nào?

Câu hỏi thường gặp về kiểm tra phương tiện vận tải ?

Câu hỏi: Trường hợp áp dụng khám phương tiện vận tải, đồ vật theo thủ tục hành chính?

Trả lời:

Căn cứ tại Khoản 1 Điều 128 luật xử lý vi phạm hành chính quy định :” Việc khám phương tiện vận tải, đồ vật theo thủ tục hành chính chỉ được tiến hành khi có căn cứ cho rằng trong phương tiện vận tải, đồ vật đó có cất giấu tang vật vi phạm hành chính. 

Câu hỏi: Cảnh sát nhân dân có thẩm quyền khám phương tiện vận tải, đồ vật theo thủ tục hành chính hay không?

Trả lời:

Trong trường hợp có căn cứ để cho rằng nếu không tiến hành khám ngay thì tang vật vi phạm hành chính sẽ bị tẩu tán, tiêu hủy, thì chiến sĩ cảnh sát nhân dân cũng có thể được khám phương tiện vận tải, đồ vật theo thủ tục hành chính và phải báo cáo ngay cho thủ trưởng trực tiếp của mình và phải chịu trách nhiệm về việc khám.

Câu hỏi: Việc khám phương tiện vận tải, đồ vật có bắt buộc phải có quyết định bằng văn bản hay không?

Trả lời:

việc khám phương tiện vận tải, đồ vật phải có quyết định bằng văn bản, trừ trường hợp có căn cứ để cho rằng nếu không tiến hành khám ngay thì tang vật vi phạm hành chính sẽ bị tẩu tán, tiêu hủy.