1. Vụ án hành chính được hiểu là như thế nào?

Vụ án hành chính (VAHC) là loại vụ án được hình thành theo quy định của pháp luật, bắt nguồn từ việc các cá nhân, cơ quan và tổ chức đưa ra yêu cầu khởi kiện trước Tòa án nhân dân (TAND), nhằm kiểm tra tính hợp pháp của các quyết định hành chính (QĐHC), hành vi hành chính (HVHC), quyết định giải quyết khiếu nại, quyết định kỷ luật buộc thôi việc, quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh, danh sách cử tri của cơ quan nhà nước. Điều này chỉ xảy ra khi Tòa án nhân dân thụ lý theo quy định của pháp luật.

VAHC phát sinh dựa trên hai điều kiện quan trọng:

Điều kiện cần là sự khởi kiện của cá nhân, tổ chức hoặc cơ quan. Pháp luật quy định rằng chỉ khi có hành vi khởi kiện của những cá nhân, tổ chức hoặc cơ quan theo quy định của luật thì VAHC mới có khả năng phát sinh.
Điều kiện đủ là Tòa án nhân dân phải thụ lý giải quyết. TAND không thể từ chối giải quyết nếu vụ án nằm trong phạm vi thẩm quyền của mình. Tuy nhiên, không phải vụ án nào cũng được TAND thụ lý giải quyết, chỉ những vụ án thỏa mãn các điều kiện được quy định mới được chấp nhận và tạo nên VAHC để tiến hành giải quyết.

=>> Trong tổng thể, VAHC là một phần quan trọng của hệ thống pháp luật, mang tính chất kiểm tra và cân nhắc lại các quyết định hành chính và hành vi hành chính của cá nhân, cơ quan và tổ chức, đảm bảo tính phù hợp và hợp pháp của chúng trong tình hình thực tế và đúng quy định của pháp luật.

2. Khởi kiện án hành chính mà không có chứng cứ thì phải làm thế nào?

Trong khía cạnh thủ tục của vụ án hành chính (VAHC), mọi người tham gia tố tụng, cùng với cơ quan tiến hành tố tụng và các bên tham gia trong vụ án đều chịu trách nhiệm phải cung cấp bằng chứng để chứng minh các tình tiết và sự kiện liên quan đến vụ án. Để thể hiện sự minh bạch và khách quan, yêu cầu rằng những người tham gia cung cấp bằng chứng để chứng minh phải được tuân thủ. Chứng cứ là cơ sở không thể thiếu để chứng minh tính hợp lý và thuyết phục trong VAHC, đồng thời, nó là công cụ chính để Tòa án có thể xác định chính xác các sự kiện và tình tiết liên quan, từ đó đưa ra quyết định đúng đắn nhất về vụ án.

Nhìn chung, tầm quan trọng của chứng cứ trong VAHC không chỉ nằm ở việc tạo ra sự minh bạch và sự công bằng trong quá trình tố tụng, mà còn là chìa khóa để mở ra sự hiểu biết sâu hơn về sự việc, từ đó giúp Tòa án đưa ra những quyết định chính xác và công bằng hơn. Chứng cứ không chỉ giúp bên tố tụng hoặc bị tố tụng thể hiện luận điểm của mình, mà còn giúp tạo nên một cơ sở kiến thức vững chắc để xác định sự thật và giải quyết tranh chấp một cách chính xác và hiệu quả.

Với vai trò quan trọng của chứng cứ trong VAHC, việc thu thập, bảo quản và trình bày chúng một cách cẩn thận là điều cần thiết để đảm bảo tính hiệu quả và hiệu lực của quá trình tố tụng, từ đó đảm bảo sự đúng đắn và minh bạch trong việc giải quyết vụ án hành chính.

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 117 và Khoản 2 Điều 118 của Luật tố tụng hành chính năm 2015, việc khởi kiện vụ án hành chính đòi hỏi cơ quan tổ chức hoặc cá nhân khởi kiện phải tuân thủ các yêu cầu về đơn khởi kiện và chứng cứ kèm theo như sau:

+/ Nội dung đơn khởi kiện: Đơn khởi kiện phải được lập thành văn bản, gồm các thông tin cơ bản như tên, địa chỉ, quốc tịch của người khởi kiện, cơ quan, tổ chức liên quan, nội dung vi phạm hoặc tranh chấp, yêu cầu của người khởi kiện. Đơn khởi kiện cần phải thể hiện rõ quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện bị xâm phạm.

+/ Kèm theo tài liệu, chứng cứ: Đơn khởi kiện phải đi kèm với các tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền, lợi ích hợp pháp của người khởi kiện bị xâm phạm. Trường hợp người khởi kiện không thể nộp đầy đủ tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn khởi kiện, họ vẫn cần nộp tài liệu, chứng cứ hiện có để chứng minh quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Các tài liệu, chứng cứ khác có thể được bổ sung theo yêu cầu của Tòa án trong quá trình giải quyết vụ án.

Theo quy định trên, người khởi kiện vụ án hành chính phải chuẩn bị và gửi đến Tòa án có thẩm quyền một đơn khởi kiện cùng với tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm. Người khởi kiện có thể nộp trước tài liệu, chứng cứ hiện có để đảm bảo có đủ chứng cứ khi đi khởi kiện. Quy định pháp luật không ép buộc phải nộp đầy đủ chứng cứ trong đơn khởi kiện, nhưng vẫn phải giao nộp tài liệu, chứng cứ hiện có cho Tòa án.

Nếu người khởi kiện không có được bất kỳ chứng cứ nào để giao nộp cho Tòa án, họ phải ghi rõ lý do trong đơn khởi kiện và đề nghị Tòa án hỗ trợ thu thập tài liệu, chứng cứ. Trong quá trình tố tụng, dựa trên yêu cầu của người khởi kiện, Tòa án có thể yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan cung cấp tài liệu, chứng cứ. Nếu không có tài liệu, chứng cứ để chứng minh quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện bị xâm phạm, Hội đồng xét xử có thể từ chối yêu cầu khởi kiện nếu không có căn cứ pháp luật.

Tuy vậy, trong thực tế, nhiều cơ quan đang nắm giữ chứng cứ có thể không cung cấp một cách hợp tác. Trong trường hợp này, ngoài đơn khởi kiện, người khởi kiện cần phải lập một đơn đề nghị yêu cầu Tòa án hỗ trợ thu thập chứng cứ. Điều này có thể xảy ra khi cơ quan giữ chứng cứ không cung cấp hoặc chỉ cung cấp khi có yêu cầu cụ thể từ Tòa án, hoặc khi họ không lưu giữ chứng cứ đó.

►Tóm lại, quá trình khởi kiện vụ án hành chính đòi hỏi người khởi kiện cần phải chuẩn bị đơn khởi kiện cùng với tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm. Trong trường hợp không có chứng cứ để giao nộp, người khởi kiện có thể yêu cầu Tòa án hỗ trợ thu thập chứng cứ từ cơ quan, tổ chức liên quan.

Như vậy, khi tiến hành khởi kiện vụ án hành chính, người khởi kiện cần phải đảm bảo có giấy tờ, tài liệu, chứng cứ chứng minh rằng yêu cầu khởi kiện của họ là hợp pháp và có căn cứ trong pháp luật, trừ khi có những lý do khách quan không thể thu thập được chứng cứ. Điều này là cần thiết để đảm bảo tính chính xác, minh bạch và thỏa đáng trong quá trình giải quyết vụ án.

Trong trường hợp các đương sự quyết định khởi kiện vụ án hành chính mà không cung cấp đủ chứng cứ để chứng minh tính hợp pháp của yêu cầu khởi kiện, thì Tòa án có thể không thể chấp nhận những yêu cầu này. Điều này đồng nghĩa với việc việc lựa chọn và trình bày chứng cứ có vai trò quan trọng trong quá trình tố tụng hành chính, đảm bảo rằng các yêu cầu được đề xuất đúng mực và theo đúng quy định của pháp luật.

=>> Do đó, để đạt được hiệu quả tốt nhất trong quá trình khởi kiện vụ án hành chính và đảm bảo rằng các yêu cầu khởi kiện được Tòa án xem xét một cách công bằng, người khởi kiện cần phải tập trung vào việc thu thập và trình bày chứng cứ một cách rõ ràng, logic và thuyết phục, nhằm chứng minh tính hợp pháp và có căn cứ pháp luật của những yêu cầu mà họ đưa ra.

3. Những trường hợp Tòa án trả lại đơn khởi kiện vụ án hành chính

Dựa vào Khoản 1 Điều 123 của Luật Tố tụng hành chính năm 2015, việc quy định về các trường hợp Tòa án nơi thụ lý có quyền trả lại đơn khởi kiện được thực hiện như sau:

- Người khởi kiện không có quyền khởi kiện: Khi người khởi kiện không có quyền khởi kiện theo quy định của pháp luật hoặc theo các quy định đặc thù liên quan đến loại vụ việc cụ thể.

- Người khởi kiện không có năng lực hành vi tố tụng hành chính đầy đủ: Trong trường hợp người khởi kiện không có đủ năng lực hành vi tố tụng hành chính, như không đủ tuổi, không có năng lực hành vi pháp luật.

- Thiếu điều kiện khởi kiện theo pháp luật: Khi pháp luật quy định rõ về các điều kiện cần có để khởi kiện, và người khởi kiện đã nộp đơn khởi kiện nhưng thiếu một trong những điều kiện đó.

- Sự việc đã được giải quyết: Trường hợp sự việc đã được giải quyết bằng bản án hoặc quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật.

- Không thuộc thẩm quyền của Tòa án: Khi sự việc không nằm trong phạm vi thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định của pháp luật.

- Lựa chọn giải quyết bằng thủ tục khiếu nại: Người khởi kiện chọn giải quyết vụ việc thông qua thủ tục giải quyết khiếu nại, như quy định tại Điều 33 của Luật Tố tụng hành chính.

- Đơn khởi kiện không đủ nội dung: Trường hợp đơn khởi kiện không đáp ứng đầy đủ nội dung theo quy định tại Khoản 1 Điều 118 của Luật Tố tụng hành chính và không được người khởi kiện sửa đổi, bổ sung theo quy định tại Điều 122 của Luật Tố tụng hành chính

Các quy định trên giúp Tòa án duyệt xem xét và quyết định trả lại đơn khởi kiện trong các trường hợp cụ thể, nhằm đảm bảo tính thỏa đáng, hiệu lực và công bằng trong quá trình giải quyết các vụ án hành chính.

Xem thêm bài viết: Hệ thống tài khoản kế toán Hành chính sự nghiệp mới nhất 2023. Khi có thắc mắc về quy định pháp luật, quý khách hàng hãy liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến email: lienhe@luatminhkhue.vn