Không bổ nhiệm mới chức danh hàm với cán bộ, công chức

1. Hiểu thế nào về chức danh hàm?

Chức danh "hàm" không được quy định trong Luật Cán bộ, công chức 2008 hoặc các văn bản liên quan đến lĩnh vực này. Thực tế, nó chỉ là một hình thức vận dụng sáng tạo trong quản lý cán bộ. Chức danh "hàm" đã được áp dụng từ hơn 20 năm trước nhằm giải quyết các vấn đề về chính sách cán bộ. Ví dụ, khi một phó vụ đã nắm giữ chức vụ này trong một khoảng thời gian dài, có thể xem xét "phong hàm" cấp trưởng cho họ, nhưng thực tế họ vẫn giữ chức danh phó và thực hiện nhiệm vụ của một phó.

Một lý do khác dẫn đến việc áp dụng "phong hàm" là sau khi tổ chức được sắp xếp lại, có sự hợp nhất giữa các đơn vị, dẫn đến sự dư thừa vị trí trưởng. Việc áp dụng cơ chế "phong hàm" sau khi tổ chức được sắp xếp lại hoặc sau khi có sự hợp nhất giữa các đơn vị là một biện pháp linh hoạt để giải quyết tình trạng dư thừa vị trí trưởng và để tận dụng tài năng và kinh nghiệm của nhân viên một cách hiệu quả. Trong trường hợp một vị trí trưởng thừa ra được giữ chức danh trưởng nhưng không thực hiện nhiệm vụ điều hành, điều này thường ám chỉ việc giữ chức danh nhằm đảm bảo tính liên tục và sự ổn định trong tổ chức, trong khi các nhiệm vụ điều hành cụ thể có thể được phân phối cho những người khác hoặc được thực hiện theo một cách khác. Điều này giúp tối ưu hóa sử dụng tài nguyên nhân lực và ngăn chặn tình trạng mất mát kiến thức và kinh nghiệm quan trọng. Trong trường hợp một người từng làm vụ trưởng nhưng sau đó được chuyển sang vị trí có trách nhiệm cao hơn như Thư ký Thủ tướng, Thư ký Ủy viên Bộ Chính trị, việc giữ chức danh trưởng cũng có thể được xem xét để tôn trọng và công nhận kinh nghiệm và thành tựu của họ trong vị trí trước đó. Điều này có thể giúp duy trì uy tín và tính chất tín nhiệm của tổ chức, đồng thời thúc đẩy sự phát triển và tiến bộ của cá nhân.

Mặc dù việc áp dụng cơ chế "hàm" cho nhiều trường hợp có thể là hợp lý, nhưng cách thực hiện đã mở rộng quá mức và bị lạm dụng. Kết quả là có quá nhiều người mang chức danh "hàm", từ vụ phó được phong chức vụ vụ trưởng, cho đến trưởng phòng mang chức danh vụ phó. Điều này dẫn đến tình trạng quá tải về lãnh đạo, khi mà một đơn vị có thể có đến 6-7 người mang chức danh vụ trưởng và 4-5 vụ phó. Điều này không phản ánh đúng tính chặt chẽ và phù hợp ban đầu của cơ chế "hàm".

2. Chấm dứt việc bổ nhiệm mới chức danh hàm với cán bộ, công chức

Để khắc phục vấn đề bổ nhiệm chức danh "Hàm" trong các cơ quan, tổ chức và đơn vị, Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Hội nghị Trung ương lần thứ 6, khóa XII đã đề ra một số biện pháp nhằm đổi mới và sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, nhằm đảm bảo hoạt động hiệu quả và tinh gọn. Theo đó, Nghị quyết yêu cầu rõ ràng: "Quy định cụ thể tiêu chuẩn, điều kiện, chính sách để giảm phạm vi và đối tượng bổ nhiệm cấp hàm."

Để thực hiện nhiệm vụ này, Ban Tổ chức Trung ương đang dẫn đầu, phối hợp với các cơ quan liên quan để nghiên cứu và xây dựng Đề án "Xây dựng tiêu chuẩn, chế độ, chính sách đối với đội ngũ chuyên gia; tiêu chuẩn, chế độ trợ lý, thư ký các đồng chí Bộ Chính trị, Ban Bí thư và lãnh đạo của Đảng, Nhà nước." Mục tiêu của đề án này là khắc phục việc bổ nhiệm chức danh "hàm" trong các cơ quan, tổ chức và đơn vị.

Trong thời gian chưa có quy định mới từ Bộ Chính trị và Chính phủ về việc bổ nhiệm chức danh "hàm", để tuân thủ nghiêm túc các quy định của Đảng và pháp luật về công tác cán bộ, các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các cơ quan liên quan được yêu cầu không thực hiện việc bổ nhiệm mới chức danh "hàm" đối với cán bộ, công chức và viên chức.

Sau khi xem xét đề nghị của Ban Tổ chức Trung ương về việc thực hiện chế độ và chính sách đối với cán bộ giữ chức vụ hàm trong các cơ quan tham mưu của Đảng ở Trung ương, Văn phòng Chủ tịch nước, Văn phòng Chính phủ và Văn phòng Quốc hội theo Tờ trình số 156-TTr/BTCTW ngày 25/02/2022 cùng với ý kiến của các cơ quan liên quan, Ban Bí thư đã đưa ra kết luận như sau:

- Thứ nhất, quyết định chấm dứt việc bổ nhiệm cán bộ giữ chức vụ hàm trong các cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống chính trị từ ngày 01/4/2022 (trừ các trường hợp chức vụ hàm ngoại giao, sẽ thực hiện theo quy định riêng).

- Thứ hai, đối với cán bộ, công chức hiện đang giữ chức vụ hàm, sẽ thực hiện các biện pháp sau: Đối với những người có thời gian công tác dưới 5 năm, sẽ tiếp tục giữ nguyên chức vụ hàm và được hưởng chế độ, chính sách cho đến khi nghỉ hưu. Đối với những người có thời gian công tác trên 5 năm, khi hết thời hạn bổ nhiệm (5 năm kể từ ngày được bổ nhiệm), sẽ không bổ nhiệm lại chức vụ hàm mà sẽ xem xét và bố trí công việc phù hợp.

- Thứ ba, đối với cán bộ, công chức đang giữ chức vụ trưởng hoặc tương đương và có thời gian công tác tính đến tuổi nghỉ hưu theo quy định dưới 5 năm (60 tháng), nếu không tiếp tục giữ chức vụ trưởng hoặc có nguyện vọng chấm dứt công tác quản lý, điều hành, sẽ được xem xét bố trí công việc phù hợp và được bảo lưu chế độ, chính sách hiện tại cho đến khi nghỉ hưu.

3. Ý nghĩa của việc chấm dứt bổ nhiệm mới chức danh hàm với cán bộ, công chức

Chính sách chấm dứt bổ nhiệm mới chức danh "hàm" đối với cán bộ, công chức là một biện pháp cần thiết và hợp lý để khắc phục tình trạng lạm dụng và thái quá trong quản lý cán bộ, đồng thời củng cố kỷ luật và nguyên tắc trong công tác cán bộ. Việc này sẽ giúp đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong việc thăng chức và phát triển sự nghiệp của cán bộ, công chức, đồng thời tăng cường hiệu quả và hiệu suất làm việc của tổ chức. Việc tuân thủ pháp luật và chính sách của Nhà nước là rất quan trọng, và việc sử dụng chức danh "hàm" không đúng cách có thể gây ra vi phạm quy định của Đảng và Nhà nước. Trong bối cảnh khung bảng lương của Nhà nước không có chức danh "hàm", việc sử dụng chức danh này không chỉ là không đúng mà còn là vi phạm quy định pháp luật. Sự lạm dụng cơ chế "hàm" không chỉ gây ra sự phản cảm từ phía cộng đồng mà còn làm giảm uy tín của tổ chức và hệ thống cán bộ công chức. Việc thăng chức chỉ dựa trên lòng thiện cảm và quen thuộc, mà không dựa trên năng lực chuyên môn thực tế, sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả và chất lượng của công việc. 

Mặc dù các quy định của Đảng là chính xác và phù hợp, nhưng vấn đề nằm ở việc thực thi chúng, trong đó một số nơi đã vận dụng chúng một cách không đúng cách, dẫn đến biến tướng và phản cảm. Tuy nhiên, hiện tại, trong chế độ chính sách đã trở nên hợp lý và linh hoạt hơn. Ví dụ, Thư ký của Ủy viên Bộ Chính trị không cần phải mang chức danh "hàm" cũng có thể hưởng chế độ của vụ trưởng; và cấp phó không cần phải được phong hàm nữa, vẫn tiếp tục nhận được sự nâng lương định kỳ.

Đối với những cán bộ có năng lực và chuyên môn xuất sắc, một hướng đi mới đã được mở ra là chế độ chuyên gia cao cấp, cho phép họ tham gia vào công tác nghiên cứu và tham mưu chiến lược trong các cơ quan tham mưu quan trọng của Đảng và Nhà nước. Điều này khuyến khích cán bộ phát triển về mặt chuyên môn, và nếu họ có kiến thức sâu rộng và đủ tiêu chuẩn, họ có thể hưởng chế độ cao hơn cả vụ trưởng. Đây là một cách làm rất phù hợp và khuyến khích sự phát triển của cán bộ.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết: Không phân công, bổ nhiệm, giới thiệu cán bộ bị kỷ luật nhận chức vụ cao hơn.

Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!