Không có tên trong di chúc hợp pháp của ba mẹ thì có được hưởng thừa kế không?

1. Di chúc hợp pháp là di chúc như thế nào?

Di chúc hợp pháp là một văn bản mà người viết di chúc (người tạo di chúc) sẽ quyết định trước về việc phân phối tài sản của mình sau khi qua đời. Di chúc này được tạo ra theo quy định của pháp luật và phải tuân theo các quy định cụ thể để được công nhận là hợp pháp. Di chúc hợp pháp thường chứa đựng thông tin về việc phân chia tài sản, quyền lợi và trách nhiệm của người được kế thừa. Nó cũng có thể bao gồm các quy định về việc chăm sóc người thụ hưởng di chúc (nếu đó là người sống sót), quyền hạn của người quản lý di chúc, và các điều kiện khác mà người tạo di chúc muốn đặt ra. Để di chúc được xem xét và thực hiện theo đúng quy định, nó phải tuân theo các điều luật và quy định của quốc gia cụ thể mà người viết di chúc đang sinh sống. Việc này giúp đảm bảo rằng di chúc là hợp pháp và sẽ được thực hiện theo ý muốn của người viết di chúc.

Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 tại điều 630 có quy định cụ thể về di chúc hợp pháp, theo đó thì di chúc để hợp pháp thì cần có đủ các điều kiện sau đây:

Đây là giải thích chi tiết về mỗi điều kiện:

- Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt: Điều này đảm bảo rằng người viết di chúc có khả năng hiểu rõ tác động và hậu quả của những quyết định mà họ đưa ra trong di chúc. Nếu người viết di chúc không minh mẫn hoặc bị áp đặt, di chúc có thể không được coi là hợp pháp.

- Nội dung không vi phạm luật và đạo đức xã hội: Di chúc không được phép chứa đựng những điều vi phạm các quy định của pháp luật hiện hành. Ngoài ra, nó cũng không nên vi phạm đạo đức xã hội, như những điều kiện không công bằng hoặc bất công đối với người thụ hưởng.

- Hình thức di chúc phải tuân theo quy định của luật: Các quy định liên quan đến hình thức của di chúc (như cách lập, chứng nhận, ký tên) cũng phải tuân theo quy định của pháp luật. Chẳng hạn, một di chúc có thể cần được chứng nhận bởi những người chứng kiến chính thức để được coi là hợp pháp.

Những điều kiện này giúp đảm bảo tính minh bạch, công bằng, và tuân thủ pháp luật trong quá trình lập và thực hiện di chúc.

Bên cạnh đó thì tùy thuộc vào từng loại di chúc mà cần đáp ứng được những điều kiện khác theo quy định của Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015. 

2. Không có tên trong di chúc hợp pháp của ba  mẹ thì có được hưởng thừa kế hay không?

Không có tên trong di chúc hợp pháp của ba mẹ thì bạn sẽ không được hưởng di sản, tuy nhiên thì pháp luật cũng quy định một số trường hợp người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc, cụ thể như sau tại Điều 644 Bộ luật dân sự 2015. 

Người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc

Những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó:

- Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng. Tức là con chưa đủ 18 tuổi, cha, mẹ, vợ, chồng. 

- Con thành niên mà không có khả năng lao động. Tức là con trên 18 tuổi nhưng không có khả năng lao động có thể là bị bại liệt, tâm thần....không còn khả năng để làm việc nuôi sống bản thân

Theo đó thì việc mà bạn không có tên trong nội dung di chúc mà bạn là con chưa thành niên hoặc là con thành niên mà không có khả năng lao động thì vẫn được hưởng di sản theo quy định của pháp luật. Đây là một quy định mang tính chất nhân văn của pháp luật nhằm bảo đảm quyền và lợi ích của những người thừa kế chưa có khả năng nuôi sống mình hoặc không còn khả năng lao động để làm việc. Đảm bảo họ có một cuộc sống tốt hơn. 

Tuy nhiên thì những đối tượng này nếu họ muốn từ chối nhận di sản thì đây sẽ là quyền đối với họ, họ có quyền từ chối nhận di sản theo quy định của pháp luật. Ngoài ra thì theo quy định của pháp luật cũng quy định cụ thể về những người không có quyền hưởng di sản theo quy định khoản 1 của Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015 thì bao gồm các trường hợp như sau:

- Con cái bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe hoặc về hành vi ngược đãi nghiêm trọng, hành hạ ba mẹ (người để lại di sản), xâm phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của ba mẹ để lại di sản.

- Con cái vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng ba mẹ (người để lại di sản). Điều này có ý nghĩa là nếu con cái không thực hiện đúng nghĩa vụ nuôi dưỡng đối với ba mẹ (người để lại di sản) một cách nghiêm túc và nghiêm trọng, thì họ không được hưởng quyền thừa kế theo pháp luật. Quy định này nhằm bảo vệ quyền lợi của người để lại di sản và đảm bảo rằng những người có trách nhiệm nuôi dưỡng không thực hiện đúng nghĩa vụ của mình sẽ không hưởng lợi từ di sản của họ.

- Con cái bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng người thừa kế khác nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ phần di sản mà người thừa kế đó có quyền hưởng. Theo đó thì nếu con cái bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng người thừa kế khác nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ phần di sản mà người thừa kế đó có quyền hưởng, thì họ không có quyền hưởng di sản đó. Điều này là để đảm bảo rằng những người có hành vi phạm tội, đặc biệt là liên quan đến tính mạng của người khác, sẽ không được hưởng lợi từ hành động của họ và để bảo vệ quyền lợi của người thừa kế hợp pháp.

- Con cái có hành vi lừa dối, cưỡng ép hoặc ngăn cản người để lại di sản trong việc lập di chúc; giả mạo di chúc, sửa chữa di chúc, hủy di chúc, che giấu di chúc nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ di sản trái với ý chí của ba mẹ (người để lại di sản).

Những quy định này nhằm bảo vệ quyền lợi và ý chí của người để lại di sản khỏi các hành vi vi phạm pháp luật và đạo đức xã hội.

3. Tại sao con cái vi phạm nghĩa vụ nuôi dưỡng sẽ không được hưởng di sản thừa kế? 

Quy định về việc không cho phép con cái vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng được hưởng di sản thừa kế là một biện pháp của pháp luật nhằm bảo vệ quyền lợi và giữ gìn giá trị xã hội liên quan đến trách nhiệm gia đình và con cái đối với bố mẹ. Có một số lý do chính cho quy định này:

Bảo vệ quyền lợi của người để lại di sản: Nếu con cái không thực hiện đúng nghĩa vụ nuôi dưỡng và quan tâm đến bố mẹ (người để lại di sản), việc họ được hưởng di sản có thể bị coi là không công bằng và không phản ánh đúng trách nhiệm gia đình.

Thúc đẩy trách nhiệm gia đình: Quy định này có thể là một biện pháp thúc đẩy trách nhiệm gia đình và tạo ra một động lực cho con cái để chăm sóc và nuôi dưỡng bố mẹ của họ. Điều này thường được coi là một giá trị quan trọng trong văn hóa gia đình.

Tránh lợi dụng hệ thống pháp lý: Nếu con cái có thể vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng và vẫn được hưởng di sản, điều này có thể tạo ra một động cơ để họ lợi dụng hệ thống pháp luật và tránh trách nhiệm gia đình.

Bảo vệ giá trị đạo đức và xã hội: Việc không cho phép con cái vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng được hưởng di sản cũng phản ánh giá trị đạo đức và xã hội liên quan đến trách nhiệm gia đình và lòng hiếu thảo.

Tất cả những điều này nhằm đảm bảo rằng hệ thống thừa kế là công bằng, bảo vệ những người yếu đuối và thúc đẩy giữ gìn giá trị gia đình trong xã hội.

Vui lòng liên hệ với chúng tôi thông qua số điện thoại tổng đài 19006162 hoặc lienhe@luatminhkhue.vn

Tham khảo thêm:Di sản thừa kế là gì? Cách thức phân chia di sản thừa kế