Không gian văn hóa là gì? Quy định về xây dựng không gian văn hóa?

1. Không gian văn hóa là gì?

Trước khi tìm hiểu không gian văn hóa là gì thì chúng ta cần có cái nhìn tổng quát nhất về văn hóa là gì. Theo đó, văn hóa được hiểu là sản phẩm do con người tạo ra. Văn hóa sẽ được sáng tạo và phát triển khi con người và xã hội tương tác với nhau, nhưng văn hóa lại mang ý nghĩa là tạo nên con người, cũng như góp phần duy trì sự ổn định xã hội. 

Hiện nay, văn hóa sẽ có một số loại hình như sau:

- Văn hóa dạng vật chất: Loại hình văn hóa này sẽ bao gồm tất cả sáng tạo hữu hình mà con người tạo ra, hay còn gọi chung là hiện vật trong xã hội, có thể kể đến như đường xá, nhà cửa, đền điện, xe cộ, thiết bị, máy móc, ... Ngoài ra còn phải kể đến những công trình kiến trúc đặc biệt nổi tiếng có liên quan đến văn hóa, như giáo đường - thánh đường. 

Loại hình văn hóa vật chất sẽ phản ánh được công nghệ tại thời kỳ đó và được hiểu là sự ứng dụng tri thức văn hóa vào đời sống hàng ngày, vào môi trường tự nhiên. Và văn hóa vật chất cũng sẽ được coi là nguyên nhân khiến thay đổi thành phần của văn hóa phi vật chất.

- Văn hóa dạng tinh thần: Dạng văn hóa này còn được gọi là văn hóa phi vật chất, được hiểu là một hệ tư tưởng, tín ngưỡng, phong tục tập quán, chuẩn mực xã hội, ... Hệ thống các vấn đề này sẽ được điều chỉnh bởi một mức độ giá trị và đôi khi được phân biệt bởi giá trị nội tại. Và chính giá trị của hôm nay là nguyên nhân mang lại cho văn hóa sự thống nhất và khả năng phát triển. 

Khi nghiên cứu văn hóa học thì cần tuân thủ trong phạm vi:

- Phạm vi tinh thần 

- Phạm vi kỹ thuật

- Phạm vi của các tác phẩm nghê thuật - đây là một phạm vi đặc biệt vì có một vị thế đặc biệt đối với nghệ thuật và các tác phẩm nghệ thuận, nhất là ngôn ngữ.

Từ những ý hiểu của văn hóa thì ta có thể khái quát về định nghĩa không gian văn hóa như sau:

- Về nghĩa hẹp thì không gian văn hóa sẽ được hiểu là những khu vực, môi trường diễn ra các hoạt động văn hóa hoặc có liên quan đến văn hóa, có thể kể đến như không gian văn hóa công cộng, không gian văn hóa kiến trúc hay không gian văn hóa du lịch, thương mại. Ví dụ những khu vực này có nhiều hoạt động tập trung vào cồng chiêng và các yếu tố liên quan đến công chiêng, ...

- Về nghĩa rộng thì không gian văn hóa vẫn chưa có một định nghĩa thống nhất.

Tuy nhiên, nhìn chung thì không gian văn hóa tại Việt Nam sẽ mang một số đặc điểm như sau:

- Đối với phạm vi ứng dụng rộng rãi

Không văn hóa Việt Nam được xác định là nằm trong khu vực sinh sống củangười Indonesia lục địa. Theo đó, có thể hình dung không văn hóa sẽ là một hình tam giác với đáy là sông Dương Tử ở phía Bắc, đỉnh cao nhất của hình tam giác này là Đồng bằng sông Cửu Long ở phía Nam. Và các tên sông cũng như tên địa danh được người dân đặt tên thực chất là cách phiên âm khác của cùng một từ Nam Á cổ với ý nghĩa là "sông".

- Không gian văn hóa có phần phức tạp

Văn hóa sẽ gắn liền với lịch sử và có yếu tố thời gian. Do đó, không gian văn hóa Việt Nam sẽ liên quan đến yếu tố lãnh thổ nhưng không có nghĩa tương đương với không gian lãnh thổ. Không gian văn hóa sẽ bao gồm tất cả các lãnh thổ mà dân tộc có nền văn hóa đó đã tồn tại qua các thời đại. Qua đó, có thể thấy không gian lãnh thổ sẽ rộng lớn hơn không gian văn hóa. Và không gian văn hóa của hai dân tộc tiếp giáp nhau sẽ thường có sự trùng lặp và có sự giao thoa.

- Đối với phạm vi ứng dụng hẹp

Nguồn gốc của không gian văn hóa Việt Nam được xác định là trong địa bàn sinh sống của người Bách Việt. Không gian văn hóa của Việt Nam có thể hiểu là một hình tam giác có đáy là sông Dương tử và có đỉnh là Bắc Trung Bộ. Mà Bắc Trung Bộ chính là mảnh đất của dòng họ Hồng Bang huyền thoại, được coi là cái nôi của hoạt động trồng lúa nước, nghệ thuật đúc đồng với tác phẩm đúc đồng Đông Sơn nổi tiếng.

2. Quy định về xây dựng không gian văn hóa

Hiện nay, việc tiến hành phát triển không gian văn hóa Hồ Chí Minh với các công trình kiến trúc, văn hóa vật thể đang được quy hoạch tổng thể với mong muốn của Đảng bộ và nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh trong nhiệm kỳ 2020 - 2025 là tạo ra điểm nhấn quan trọng trong sự phát triển văn hóa của thành phố. Cụ thể Đảng bộ và nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục thực hiện theo Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị với nội dung là "Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh". Qua đó, việc tiếp tục xây dựng không gian văn hóa Hồ Chí Minh được thực hiện theo quy định như sau:

Về vấn đề định hướng phát triển không gian văn hóa Hồ Chí Minh thì sẽ xây dựng thêm nhiều công trình gắn liền với hành trình tìm đường cứu nước của Bác Hồ: những cột mốc quan trọng trong cuộc đời, sự nghiệp cách mạng và di sản của Hồ Chủ tịch. Những công trình đó chính là hiện thân của các giá trị văn hóa và nhân văn của thời đại.

Như tại Bến Nhà Rồng, nơi mà người thanh niên cộng sản yêu nước Nguyễn Tất Thành đã ra đi tìm đường cứu nước vào ngày lịch sử 06/5/1911, có xây dựng tượng đài kiến trúc nghệ thuật. Và Bảo tàng hiện đang quản lý khoảng hơn 24 nghìn tài liệu, tư liệu về Bác Hồ và các tài liệu, tư liệu khác về Bác đang được bảo quản tại các bảo tàng khác nhau trên cả nước. Sắp tới, tại Bảo tàng Hồ Chí Minh chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh sẽ được mở rộng diện tích gấp đôi với mục đích là có thêm không gian để trưng bày các phòng chuyên đề.

Ngoài ra, còn có kế hoạch xây dựng thêm không gian văn hóa Hồ Chí Minh như quảng trường, nơi biểu diễn nghệ thuật, trưng bày các tác phẩm, công trình mỹ thuật và sắp đặt đối tượng văn thể gắn liền với Hồ Chủ tịch. Bên cạnh đó, không gian văn hòa Hồ Chí Minh hiện nay đang có Công viên Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh, Bến Nhà Rồng, Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh TP.HCM, Nhà lưu niệm Bác Hồ trước ngày Người ra đi tìm đường cứu nước…

Ngoài xây dựng những công trình kiến trúc về không gian văn hóa Hồ Chí Minh thì cũng cần xây dựng lên những chương trình văn hóa để trở thành nếp sống văn hóa của mỗi người. Trong đó, cần thiết kế nên những chương trình văn hóa truyền thống, đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam tại các nhà hát lớn, công viên, ... để truyền tải những đức tính tốt đẹp của Bác Hồ đến với nhân dân. 

Xây dựng lên một nếp sống văn minh, văn hóa, truyền đạt đến mỗi người những đạo đức trong sáng của Hồ Chí Minh hay những chuẩn mực đạo đức không tối thiểu của cộng đồng. Và một người có văn hóa phải là người có cách ứng xử đúng mực, lễ phép, kính trên nhường dưới, có sự tôn trọng đối với thuần phong mỹ tục, đề cao cái tốt và chống lại cái ác, sống có trách nhiệm và có nhiều hành động thiết thực để tạo nên nhân cách hoàn chỉnh của người có văn hóa.

Và để đạt được mong muốn đó thì Nhà nước cần có nhiều hơn nữa chính sách phát triển văn hóa, hành lang pháp lý, cũng như các chế tài xử lý những hành vi vô văn hóa. Bên cạnh đó, mỗi người cùng cần phải tích cực duy trì và phát huy nhiều hơn nữa những nếp tốt cũ, mạnh mẽ phòng chống thói hư tật xấu trong xã hội, không vì bất kỳ lý do gì tạo điều kiện, dung dưỡng cái ác. xuất hiện.

Một không gian văn hóa Hồ Chí Minh phải “đậm đà bản sắc dân tộc”, không căng thẳng mà cần tiếp thu cái mới của thế giới, không rập khuôn ngoại lai mà cần học hỏi, chọn lọc cái đẹp, gạt bỏ cái xấu.

Để việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh lan tỏa sáng tạo không gian văn hóa Hồ Chí Minh, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nhân rộng Các điển hình học tập và làm theo Bác; Khuyến khích các hình thức biểu dương, quảng bá thông qua các tác phẩm văn học, nghệ thuật, báo chí, nhiếp ảnh, kể cả phòng truyền thống, phòng nguyên tác ở các cơ quan, đơn vị, trường học…

Ngoài ra, quý khách có thể tham khảo thêm về bài viết của Luật Minh Khuê như sau: Ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm tư tưởng Hồ Chí Minh (có đáp án)

Mọi vướng mắc chưa rõ hoặc có nhu cầu hỗ trợ vấn đề pháp lý khác, quý khách vui lòng liên hệ với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại 24/7, gọi ngay tới số: 1900.6162 hoặc gửi email trực tiếp tại: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.