1. Quy định bắt buộc mặc áo phao khi đi đò, đi phà
Luật giao thông đường thủy nội địa sửa đổi và bổ sung 2014 quy định việc mặc áo phao khi đi qua đò, qua phà đã trở thành một điều kiện hoạt động bắt buộc của các phương tiện tham gia giao thông trên đường thủy. Theo Khoản 7 Điều 1 của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật giao thông đường thủy nội địa 2014, những điều kiện sau đây được quy định:
- Đối với các phương tiện không có động cơ trọng tải toàn phần trên 15 tấn, có động cơ tổng công suất máy chính trên 15 sức ngựa, hoặc có sức chở trên 12 người khi hoạt động trên đường thủy nội địa, phải đảm bảo các điều kiện sau: Đạt tiêu chuẩn chất lượng, an toàn kỹ thuật, và bảo vệ môi trường theo quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều 26 của Luật này. Có giấy chứng nhận đăng ký phương tiện thủy nội địa, giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường; kèm theo số đăng ký, vạch dấu mớn nước an toàn, và thông tin về số lượng người được phép chở trên phương tiện. Có đủ định biên thuyền viên và danh bạ thuyền viên theo quy định.
- Đối với các phương tiện có động cơ tổng công suất máy chính từ 5 sức ngựa đến 15 sức ngựa hoặc có sức chở từ 5 người đến 12 người khi hoạt động trên đường thủy nội địa, cũng phải đảm bảo điều kiện như quy định ở điểm a và điểm b khoản 1 Điều 1 Luật giao thông đường thủy nội địa sửa đổi và bổ sung 2014.
- Đối với các phương tiện không có động cơ trọng tải toàn phần từ 1 tấn đến 15 tấn hoặc có sức chở từ 5 người đến 12 người, có động cơ công suất máy chính dưới 5 sức ngựa hoặc có sức chở dưới 5 người khi hoạt động trên đường thủy nội địa, phải đáp ứng các điều kiện an toàn sau đây: Thân phương tiện phải chắc chắn, không bị rò nước vào bên trong; phải có đèn chiếu sáng trắng khi hoạt động vào ban đêm; phải có đủ chỗ ngồi cân bằng và áo phao hoặc dụng cụ cứu sinh cho số người được phép chở trên phương tiện. Máy lắp trên phương tiện phải chắc chắn, an toàn, dễ khởi động và hoạt động ổn định. Phương tiện phải có số đăng ký, vạch dấu mớn nước an toàn và khi chở người hoặc hàng, không được làm ướt vạch dấu mớn nước an toàn. Dấu mớn nước an toàn phải được sơn một vạch có màu khác biệt với màu sơn mặt phương tiện; vạch sơn có chiều rộng 25 milimét và chiều dài 250 milimét, nằm ngang ở giữa chiều dài lớn nhất của phương tiện; mép trên của vạch sơn cách mép mặt 100 milimét đối với phương tiện chở hàng và cách mép mặt 200 milimét đối với phương tiện chở người.
- Đối với các phương tiện thô sơ có trọng tải toàn phần dưới 1 tấn, hoặc sức chở dưới 5 người, hoặc bè khi hoạt động trên đường thủy nội địa, phải đảm bảo điều kiện an toàn quy định tại điểm a khoản 3.
2. Có thể bị phạt đến 02 triệu đồng khi không mặc áo phao khi đi đò, đi phà
Để thực hiện hoạt động chở người bằng phà, phương tiện đó cần đảm bảo có đủ áo phao hoặc dụng cụ cứu sinh cho số người được phép chở trên phương tiện. Trong trường hợp không đáp ứng đủ điều kiện theo quy định, sẽ bị xử phạt hành chính theo khoản 3 Điều 34 của Nghị định 139/2021/NĐ-CP, với mức phạt tiền từ 1 triệu đồng đến 2 triệu đồng đối với người lái phương tiện và hành khách khi không mặc áo phao cứu sinh hoặc không mang dụng cụ nổi cứu sinh cá nhân khi tham gia giao thông trên các loại phương tiện sau: Phương tiện không có động cơ có trọng tải toàn phần đến 15 tấn hoặc có sức chở đến 12 người; Phương tiện có động cơ tổng công suất máy chính đến 15 sức ngựa hoặc có sức chở đến 12 người; Phương tiện chở khách ngang sông (đò, phà,...).
Như vậy, tính từ ngày 01/01/2022, việc không mặc áo phao khi đi đò, phà sẽ bị phạt đến 2 triệu đồng. Ngoài ra, Nghị định 139/2021/NĐ-CP cũng quy định mức phạt cho các vi phạm liên quan đến phao cứu sinh trong giao thông đường thủy nội địa như sau: Người lái phương tiện sử dụng phương tiện có sức chở đến 12 người và không hướng dẫn cách sử dụng thiết bị, dụng cụ cứu sinh (áo phao, ...) cho hành khách, sẽ bị phạt tiền từ 1 triệu đồng đến 2 triệu đồng; Trong trường hợp kinh doanh vận tải hành khách, hành lý, bao gửi bằng tàu theo chuyến cố định mà không có bảng hướng dẫn cách sử dụng thiết bị, dụng cụ cứu sinh (áo phao, ...), cứu đắm: Cá nhân vi phạm sẽ bị phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng; Tổ chức vi phạm sẽ bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng.
3. Tai nạn tiềm ẩn do không mặc áo phao khi đi đò, đi phà
Nguyên nhân gây ra các vụ tai nạn một phần đến từ việc các phương tiện gia dụng được sản xuất và sử dụng bởi người dân cũng như các cơ sở sản xuất thủ công, không tuân theo quy chuẩn kỹ thuật, thiếu quá trình thử nghiệm và kiểm định về an toàn giao thông. Sự tự phát triển của hoạt động đi lại, sản xuất nông nghiệp và đánh bắt thủy hải sản từ phía người dân khiến cho hầu hết các phương tiện gia dụng không đủ trang bị áo phao, thiết bị cứu sinh và thiết bị an toàn theo quy định của pháp luật.
Hiệu quả của công tác tuyên truyền, phổ biến và giáo dục về quy định pháp luật, cũng như các hoạt động tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm về trật tự và an toàn giao thông đường thủy đối với sử dụng và tham gia giao thông bằng phương tiện gia dụng vẫn chưa đạt được ý thức vững về an toàn. Người dân và những người sử dụng phương tiện này thường không quan tâm đến việc sử dụng áo phao hoặc phao cứu sinh.
Để giảm thiểu tai nạn giao thông đường thủy và ngăn chặn tình trạng hoạt động tự ý của tàu thuyền, cảng vụ cần tổ chức tập huấn kỹ năng an toàn cho chủ phương tiện và yêu cầu họ cam kết tuân thủ nghiêm ngặt các quy định an toàn, không tự ý chở khách trên các tuyến kênh và sông. Các biện pháp tăng cường tuyên truyền, giáo dục, phổ biến và hướng dẫn thực hiện quy định của pháp luật về giao thông đường thủy nội địa, đặc biệt là việc triển khai Luật giao thông đường thủy nội địa và các văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật cần được thực hiện một cách thường xuyên, liên tục và lâu dài.
Cần tăng cường công tác thanh tra và kiểm tra việc tuân thủ quy định của Luật giao thông đường thủy nội địa đối với tổ chức và cá nhân tham gia giao thông trên các tuyến đường thủy nội địa, đặc biệt là tại những bến thủy, bến khách dọc tuyến, ngang sông, bến phà, và các cầu trọng yếu. Ngoài việc thực hiện nhiệm vụ theo quy định, các lực lượng chức năng liên quan cần phối hợp chặt chẽ trong việc xử lý những vi phạm phức tạp để đạt hiệu quả cao. Việc kiểm tra và xử lý vi phạm phải được thực hiện mạnh mẽ với các biện pháp có tính răn đe và giáo dục, đặc biệt đối với những nguyên nhân gây tai nạn giao thông.
Trước thực tế phức tạp trong hoạt động khai thác giao thông đường thủy, công tác thanh kiểm tra và xử lý vi phạm đóng vai trò quan trọng, thậm chí quyết định, trong việc duy trì trật tự an toàn và kiềm chế tai nạn giao thông trên các tuyến đường thủy nội địa. Do đó, đề xuất Chính phủ, các bộ, và Uỷ ban nhân dân các địa phương tăng cường quan tâm và hỗ trợ về tổ chức, biên chế, và trang bị phương tiện, thiết bị kỹ thuật để đảm bảo lực lượng chức năng có thể thực hiện nhiệm vụ một cách hiệu quả. Đồng thời, cần đặc biệt chú ý đến xem xét và cập nhật các quy định về xử phạt vi phạm hành chính, cũng như mức và hình thức xử phạt, để đảm bảo tính răn đe và hiệu quả trong việc duy trì an toàn giao thông đường thủy.
Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết: Mức xử phạt uống rượu, bia khi lái xe máy và ô tô mới nhất?
Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!