1. Kiểm kê tài sản được hiểu là như thế nào? Đơn vị kế toán thực hiện kiểm kê tài sản trong trường hợp nào?
Theo khoản 1 Điều 40 Luật Kế toán năm 2015 quy đjnh Kiểm kê tài sản là việc cân, đong, đo, đếm số lượng; xác nhận và đánh giá chất lượng, giá trị của tài sản, nguồn vốn hiện có tại thời điểm kiểm kê để kiểm tra, đối chiếu với số liệu trong sổ kế toán.
Tại khoản 2 Điều 40 Luật Kế toán năm 2015 quy định về các trường hợp đơn vị kế toán phải kiểm kê tài sản như sau:
- Cuối kỳ kế toán năm;
- Đơn vị kế toán bị chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, giải thể, chấm dứt hoạt động, phá sản hoặc bán, cho thuê;
- Đơn vị kế toán được chuyển đổi loại hình hoặc hình thức sở hữu;
- Xảy ra hỏa hoạn, lũ lụt và các thiệt hại bất thường khác;
- Đánh giá lại tài sản theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
- Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.
Theo quy định hiện hành, sau khi kiểm kê tài sản, đơn vị kế toán phải lập báo cáo tổng hợp kết quả kiểm kê. Trong trường hợp việc thực hiện kiểm kê tài sản có chênh lệch giữa số liệu thực tế kiểm kê tài sản với số liệu ghi trên sổ kế toán, lúc này đơn vị kế toánsẽ phải xác định nguyên nhân và phải phản ánh số chênh lệch, kết quả xử lý vào sổ kế toán trước khi lập báo cáo tài chính.
Việc thực hiện kiểm kê tài sản phải phản ánh đúng thực tế tài sản, nguồn hình thành tài sản. Người lập và ký báo cáo tổng hợp kết quả kiểm kê phải chịu trách nhiệm về kết quả kiểm kê.
2. Các công việc kế toán liên quan đến quy trình kiểm kê tài sản
Các công việc kế toán liên quan đến kiểm kê tài sản đó là:
- Công việc kế toán thực hiện trong trường hợp chia đơn vị kế toán:
Đơn vị kế toán sẽ chia thành các đơn vị kế toán mới phải thực hiện các công việc sau đây:
+ Thực hiện khóa sổ kế toán, kiểm kê tài sản, xác định nợ chưa thanh toán, lập báo cáo tài chính;
+ Thực hiện phân chia tài sản, nợ chưa thanh toán, lập biên bản bàn giao và ghi sổ kế toán theo biên bản bàn giao;
+ Tiến hành bàn giao tài liệu kế toán liên quan đến tài sản, nợ chưa thanh toán cho các đơn vị kế toán mới.
- Công việc kế toán trong trường hợp tách đơn vị kế toán:
Đơn vị kế toán khi bị tách một bộ phận để thành lập đơn vị kế toán mới phải thực hiện các công việc sau đây:
+ Thực hiện kiểm kê tài sản, xác định nợ chưa thanh toán của bộ phận được tách;
+ Tiến hành bàn giao tài sản, nợ chưa thanh toán của bộ phận được tách, lập biên bản bàn giao và ghi sổ kế toán theo biên bản bàn giao kiểm kê tài sản;
+ Bàn giao tài liệu kế toán liên quan đến tài sản, nợ chưa thanh toán cho đơn vị kế toán mới; đối với tài liệu kế toán không bàn giao thì đơn vị kế toán bị tách lưu trữ, điều này được căn cứ theo quy định tại Điều 41 Luật Kế toán 2015.
- Công việc kế toán thực hiện trong trường hợp hợp nhất các đơn vị kế toán:
Các đơn vị kế toán khi bị hợp nhất thành một đơn vị kế toán mới thì từng đơn vị kế toán bị hợp nhất phải thực hiện các công việc sau đây:
+ Khóa sổ kế toán, kiểm kê tài sản và thực hiện xác định nợ chưa thanh toán, lập báo cáo tài chính;
+ Tiến hành bàn giao lại toàn bộ tài sản, nợ chưa thanh toán, lập biên bản bàn giao và ghi sổ kế toán theo biên bản bàn giao;
+ Bàn giao toàn bộ tài liệu kế toán cho đơn vị kế toán sau khi đã tiến hành hợp nhất.
- Công việc kế toán thực hiện trong trường hợp chuyển đổi loại hình hoặc hình thức sở hữu:
Đơn vị kế toán khi được chuyển đổi loại hình doanh nghiệp hoặc hình thức sở hữu phải thực hiện các công việc sau đây:
+ Thực hiện khóa sổ kế toán, kiểm kê tài sản, xác định nợ chưa thanh toán, lập báo cáo tài chính;
+ Bàn giao lại toàn bộ tài sản, nợ chưa thanh toán, tiến hành lập biên bản bàn giao và ghi sổ kế toán theo biên bản bàn giao;
+ Tiến hành bàn giao lại toàn bộ tài liệu kế toán cho đơn vị kế toán sau chuyển đổi.
- Công việc kế toán thực hiện trong trường hợp sáp nhập đơn vị kế toán:
Đơn vị kế toán khi sáp nhập vào đơn vị kế toán khác phải thực hiện các công việc sau đây:
+ Tiến hành khóa sổ kế toán, kiểm kê tài sản, xác định nợ chưa thanh toán, lập báo cáo tài chính;
+ Bàn giao lại toàn bộ tài sản, nợ chưa thanh toán, lập biên bản bàn giao và ghi sổ kế toán theo biên bản bàn giao;
+ Bàn giao toàn bộ tài liệu kế toán cho đơn vị kế toán nhận sáp nhập.
- Đơn vị kế toán khi bị giải thể hoặc chấm dứt hoạt động phải thực hiện các công việc sau đây:
+ Tiến hành thực hiện khóa sổ kế toán, kiểm kê tài sản, xác định nợ chưa thanh toán, lập báo cáo tài chính;
+ Lúc này sẽ cần mở sổ kế toán theo dõi các nghiệp vụ kinh tế, tài chính liên quan đến việc giải thể, chấm dứt hoạt động;
+ Tiến hành bàn giao toàn bộ tài liệu kế toán của đơn vị kế toán bị chấm dứt hoặc giải thể hoạt động sau khi xử lý xong cho đơn vị kế toán cấp trên hoặc tổ chức, cá nhân lưu trữ theo quy định tại Điều 41 Luật Kế toán 2015.
3. Quy trình kiểm kê tài sản được tiến hành như thế nào?
Quy trình kiểm kê tài sản của một doanh nghiệp được thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Lãnh đạo và quản lý doanh nghiệp ban hành và công bố Quyết định kiểm kê tài sản.
Bước 2: Tổ chức thành lập Hội đồng kiểm kê tài sản, bao gồm các thành viên như Giám đốc/Tổng giám đốc, Thủ trưởng đơn vị làm Chủ tịch Hội đồng, cán bộ quản lý trực tiếp của các phòng ban sử dụng tài sản, kế toán trưởng và các thành viên khác. Hội đồng này sẽ họp và lên kế hoạch cho quy trình kiểm kê tài sản.
Bước 3: Thực hiện quy trình kiểm kê tài sản vào những dịp cuối năm tài chính hoặc khi có nhu cầu. Quy trình này bao gồm việc tập hợp thông tin, xử lý số liệu và lập biên bản kiểm kê tài sản.
Bước 4: Tổng hợp, phân tích và đánh giá số liệu kiểm kê tài sản. Hội đồng kiểm kê sẽ so sánh số liệu thực tế với các bộ phận quản lý tài sản, bộ phận sử dụng tài sản và kế toán doanh nghiệp. Biên bản kiểm kê sẽ phản ánh sự chênh lệch về số lượng, giá trị tài sản, cũng như các tài sản cần được bảo dưỡng, sửa chữa, điều chuyển nội bộ, thanh lý hoặc khấu hao.
Bước 5: Hội đồng kiểm kê tài sản đưa ra nhận xét và đánh giá về tình hình sử dụng, quản lý tài sản trong doanh nghiệp. Họ cũng đề xuất giải pháp, kiến nghị về chế độ quản lý tài sản nội bộ, cách lưu giữ hồ sơ, bảo hành và sửa chữa tài sản.
Bước 6: Thực hiện báo cáo kết quả quy trình kiểm kê tài sản. Hội đồng kiểm kê tài sản báo cáo kết quả cho doanh nghiệp và gửi báo cáo tới các bộ phận có liên quan, điều hành và chỉ đạo.
Qua quy trình này, doanh nghiệp có thể đánh giá và kiểm soát tình hình tài sản của mình, đồng thời đề xuất các biện pháp hữu ích cho doanh nghiệp.
Trên đây là chia sẻ của Luật Minh Khuê liên quan đến "Khái niệm kiểm kê tài sản là gì? Quy trình kiểm kê tài sản như thế nào?"
Quý khách hàng có nhu cầu thì tham khảo thêm nội dung bài viết sau của công ty Luật Minh khuê: Thực hiện thống kế, kiểm kê trữ lượng khoáng sản như thế nào?
Công ty Luật Minh Khuê luôn mong muốn gửi đến quý khách hàng những thông tin tư vấn pháp luật hữu ích nhất. Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, hãy liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Hoặc quý khách có thể gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ nhanh chóng và kịp thời. Chúng tôi xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng
