Lá sen có tác dụng gì đối với sức khỏe

1. Lá sen là gì?

Lá sen là một trong những loại không còn quá xa lạ đối với người dân Việt Nam, loài sen là một trong những loài cây được sử dụng nhiều và phổ biến hiện nay. Sen được nhắc nhiều vào trong các ngày lễ tết và được sử dụng để trưng bày tại nhà hay tại cơ quan, tổ chức vì nét đẹp thanh cao và nhẹ nhàng của nó. Lá sen cũng là một trong những loại lá được sử dụng phổ biến, với người Hà Nội thì vào mùa thu các bạn sẽ không thể nào không biết đến với lá sen, theo đó thì lá sen được sử dụng để gói cốm. 

Một số đặc điểm nội bật của lá sen như sau:

Sen (Nelumbonaceae) là thực vật sống dưới nước. Lá sen màu xanh lục, mặt trên xanh sẫm còn phần tiếp xúc với nước màu xanh nhạt, đường kính 30 - 60cm, vị hơi đắng, thơm nhẹ. Hầu hết các bộ phận của cây sen đều có thể dùng như một loại dược liệu tự nhiên trong nhiều bài thuốc. Lá sen có khả năng chống nước, vì bề mặt của chúng thường không cho nước thấm qua. Điều này làm cho lá sen thích hợp để bọc thực phẩm và làm nền cho các món ăn như bánh xèo.

Lá sen chứa nhiều chất chống oxy hóa như: Flavonoid, Quercetin, Tannin,… cùng các loại khoáng chất. Đây chính là thành phần có tác dụng tốt với việc ngăn ngừa oxy hóa, ung thư, bệnh tim mạch, hạ mỡ máu,... Cụ thể thành phần trong lá sen như sau: 70kcal năng lượng, 2g Lipid, 28.5g Natri, 30mg Kali, 4.3g Protein, 105% vitamin A, 18.8% vitamin C, 22.3% canxi, 16.5% sắt.

2. Công dụng của lá sen

Chúng ta thường thấy lá sen được dùng để pha trà hoặc là được dùng để bọc đồ ăn các món ăn truyền thống như là xôi, cốm... Tuy nhiên thì chắc có lẽ rằng ít nhiều người biết được những công dụng đặc biệt mà lá sen đem lại như là: 

- Nước lá sen giúp giảm cân: Chính lượng calo cùng với lượng chất xơ trong lá sen mà giúp dạ dày no lâu. Từ đó, giảm cảm giác thèm ăn, giúp các chị em giảm mỡ bụng, lấy lại vòng eo thon gọn. Lá sen chứa một lượng lớn chất xơ, đặc biệt là chất xơ tan trong nước. Chất xơ giúp tạo cảm giác no và kéo dài thời gian tiêu hóa, giúp bạn cảm thấy no lâu hơn sau khi ăn. Điều này có thể giúp kiểm soát lượng thức ăn bạn tiêu thụ và giảm cảm giác thèm ăn. Nước lá sen thường không có nhiều calo, điều này có thể giúp bạn giảm lượng calo hàng ngày nếu bạn thay thế nước sen cho các loại đồ uống có nhiều đường và calo cao hơn.

- Giải độc, mát gan: Trong lá sen có chứa hoạt chất Quercetin và Flavonoid. Hai hoạt chất này không chỉ có tác dụng chống oxy hóa mà còn giúp thanh nhiệt và giải độc cho gan. Đồng thời, hai hoạt chất này có tác dụng chống lại vi khuẩn và virus, ngăn chặn chúng làm hại gan, bảo vệ sức khỏe lá gan.  Quercetin và flavonoid là các chất chống oxi hóa, có khả năng bảo vệ tế bào khỏi tổn thương gây ra bởi các gốc tự do và tác nhân oxi hóa. Chúng giúp bảo vệ tế bào gan khỏi thiệt hại do oxi hóa, giúp duy trì sức khỏe gan. 

- Giúp an thần: Thường xuyên làm việc trong môi trường căng thẳng, áp lực công việc, khiến bạn luôn mệt mỏi và suy nghĩ tiêu cực, căng thẳng thần kinh. Bổ sung nước lá sen có hoạt chất Pyridoxine giúp thư giãn mạch máu, cải thiện tuần hoàn. Từ đó, giảm được căng thẳng, thả lỏng tinh thần.  Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng quercetin và flavonoid có khả năng chống lại một số loại vi khuẩn và virus. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của chúng trong việc ngăn chặn các bệnh lý liên quan đến gan cần được tiếp tục nghiên cứu. Chất chống oxi hóa và khả năng giảm viêm nhiễm của quercetin và flavonoid có thể có lợi cho gan. Gan là một cơ quan quan trọng trong việc loại bỏ các hạt mầm gây hại và các chất độc hại khỏi cơ thể, và bảo vệ sức khỏe gan là quan trọng cho toàn bộ cơ thể.

- Chữa mất ngủ: Hoạt chất Pyridoxine giúp làm thư giãn mạch máu. Từ đó, giúp dễ đi vào giấc ngủ, cải thiện chất lượng giấc ngủ và cảm thấy dễ chịu hơn.  Pyridoxine đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hóa các amino acid, đặc biệt là tryptophan, thành serotonin. Serotonin là một dẫn xuất cần thiết để tạo ra melatonin, hormone giúp điều chỉnh giấc ngủ và thời gian thức dậy của cơ thể. Pyridoxine cũng cần thiết cho sự phát triển và hoạt động của neurotransmitter, góp phần đến sức khỏe tâm thần và cảm xúc. Sự cân bằng trong sự cảm thấy dễ chịu và tinh thần là quan trọng cho việc có một giấc ngủ tốt.

- Cầm máu, chữa chảy máu cam: Quercetin và Flavonoid trong lá sen có khả năng chống viêm, chống oxy hóa. Đồng thời, hai chất này còn có khả năng tái tạo mạch máu bị tổn thương. Từ đó, có thể giúp cầm máu, ngăn ngừa vết thương bị nhiễm trùng.

- Cải thiện sức khỏe tim mạch, giảm cholesterol: Natri và kali trong lá sen có tác dụng kiềm hãm huyết áp tăng, ngưa ngừa mỡ máu và làm giảm cholesterol hiệu quả. Từ đó, nâng cao sức khỏe tim mạch, kali còn giúp duy trì nhịp tim ổn định. Natri, khi tiêu thụ quá mức, có thể gây tăng huyết áp. Do đó, giảm lượng natri trong chế độ ăn uống có thể giúp kiểm soát huyết áp cao và giảm nguy cơ các bệnh liên quan đến tim mạch.

3. Những người không nên uống nước lá sen

Mặc dù nước lá sen có nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng cũng có một số trường hợp và nhóm người nên hạn chế hoặc tránh uống nước lá sen. Dưới đây là một số trường hợp người không nên uống nước lá sen:

- Người bị dị ứng: Có một số người có thể phản ứng dị ứng với lá sen hoặc các thành phần trong lá sen. Nếu bạn từng có triệu chứng dị ứng sau khi tiêu thụ lá sen hoặc các sản phẩm từ lá sen, bạn nên tránh uống nước lá sen.

- Người bị tiểu đường: Nước lá sen có chứa đường và carbohydrate tự nhiên. Nếu bạn có tiểu đường hoặc cần kiểm soát lượng đường trong máu, bạn nên tiêu thụ nước lá sen một cách hạn chế hoặc theo sự hướng dẫn của chuyên gia dinh dưỡng.

- Người có vấn đề về thận: Nước lá sen chứa kali, một khoáng chất quan trọng cho sức khỏe tim mạch, nhưng nếu bạn có vấn đề về thận và cần kiểm soát lượng kali trong cơ thể, bạn nên hạn chế tiêu thụ nước lá sen hoặc thảo luận với bác sĩ để biết liệu nó có phù hợp cho bạn hay không.

- Phụ nữ mang thai và cho con bú: Dầu hoa sen và các sản phẩm liên quan đến lá sen có thể không phù hợp cho phụ nữ mang thai hoặc cho con bú. Nếu bạn đang trong giai đoạn này, hãy thảo luận với bác sĩ trước khi sử dụng nước lá sen.

- Người có vấn đề về tiêu hóa: Nước lá sen có thể làm tăng khả năng tiêu hóa và gây ra tình trạng tiêu chảy ở một số người. Nếu bạn có vấn đề về tiêu hóa hoặc bị tăng động ruột, bạn nên hạn chế sử dụng nước lá sen hoặc thảo luận với chuyên gia dinh dưỡng.

- Phụ nữ đang trong thời kỳ hành kinh: Lúc này máu trong cơ thể cần đi ra nhưng lá sen lại có khả năng cầm máu. Đồng thời, lá sen có khả năng làm giãn cơ trơn trong khi đó cơ trơn ở cổ tử cung phải co bóp mới có thể đưa máu kinh ra ngoài. Nếu uống nước lá sen nhiều trong thời gian này sẽ làm cơ giãn ra hạn chế quá trình co bóp gây ảnh hưởng đến hành kinh.

- Người bị tụt huyết áp: Do lá sen có công dụng hạ huyết áp nên những ai thấp huyết áp không nên sử dụng. Nếu sử dụng thì chỉ khiến tình trạng bệnh nặng hơn, còn nếu dùng quá nhiều trong thời gian dài sẽ khiến tim đập thất thường, không tốt cho sức khỏe. 

- Những người thể hàn, bị lạnh bụng: Vì lá sen có tính hàn nên những người này uống nước lá sen lâu ngày cơ thể sẽ mệt mỏi, giảm trí nhớ, tim đập bất thường. Những người hay bị lạnh bụng mà uống nước lá sen vào sẽ khiến bệnh ngày càng thêm nặng.

Những nội dung bài viết này thì chỉ mang tính chất tham khảo. 

Tham khảo thêm: Công dụng của cây bình bát đối với sức khỏe.