Lập danh sách cử tri là cán bộ, cử tri khi bỏ phiếu ở nơi khác

1. Lập danh sách cử tri là cán bộ khi đi bỏ phiếu nơi khác

Theo hướng dẫn của Hội đồng bầu cử quốc gia trong Công văn số 109/VPHĐBCQG-PL ngày 25/3/2021, quy trình lập danh sách cử tri không dựa trên địa điểm làm việc, mà tập trung vào địa chỉ thường trú hoặc tạm trú của cử tri. Mỗi công dân chỉ được ghi tên trong một danh sách cử tri tại địa chỉ thường trú hoặc tạm trú của mình. Cử tri sẽ bỏ phiếu cho đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân tại khu vực có tên trong danh sách cử tri. Để đảm bảo tính chính xác và tuân thủ quy định pháp luật, Hội đồng bầu cử quốc gia đã hướng dẫn quy trình lập danh sách cử tri khi cử tri đi bỏ phiếu ở nơi khác nhau, như sau:

Đối với cử tri là Công an xã hoặc cán bộ, công chức, viên chức làm việc tại đơn vị hành chính khác với địa chỉ thường trú, quy trình lập danh sách cử tri được thực hiện như sau:

+ Nếu cử tri cư trú tại địa chỉ đăng ký thường trú, họ sẽ được ghi tên vào danh sách cử tri tại địa chỉ đó để tham gia bầu cử ở tất cả các cấp.

+ Trong trường hợp cử tri đã đăng ký tạm trú tại nơi làm việc, họ có thể đăng ký ghi tên vào danh sách cử tri tại nơi tạm trú để thuận tiện cho việc bỏ phiếu. Nếu thời gian đăng ký tạm trú chưa đủ 12 tháng, họ chỉ được tham gia bầu cử ở cấp tỉnh và huyện. Nếu đã đăng ký tạm trú từ 12 tháng trở lên, họ có quyền tham gia bầu cử ở tất cả các cấp.

Đối với cử tri là cán bộ, công chức, viên chức và có công việc công tác tại nơi khác trong ngày bầu cử, cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cần tạo điều kiện và bố trí công việc hợp lý để cử tri có thể bỏ phiếu tại nơi có tên trong danh sách cử tri (từ 7 giờ sáng đến 7 giờ tối).

Nếu cử tri không thể về bỏ phiếu tại địa chỉ trong danh sách do công tác, họ cần xin giấy chứng nhận từ Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đã đăng ký để được bổ sung tên vào danh sách cử tri ở địa phương công tác và tham gia bầu cử theo quy định tại Điều 34 Luật Bầu cử đại biểu quốc hội và Hội đồng nhân dân năm 2015.

2. Cách xác định danh sách cử tri đã tham gia bỏ phiếu

Theo quy định tại Điều 80 của Luật Bầu cử Đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp năm 2015, trong trường hợp đơn vị bầu cử có số cử tri tham gia bỏ phiếu chưa đạt quá một nửa tổng số cử tri ghi trong danh sách, đơn vị đó sẽ phải xem xét và quyết định về việc tổ chức bầu cử lại. Do đó, tổ bầu cử phải giao cho các thành viên nhiệm vụ theo dõi và kiểm soát chặt chẽ danh sách cử tri đã tham gia bỏ phiếu.

Cụ thể, khi cử tri đến để bỏ phiếu, thành viên của tổ bầu cử phải kiểm tra thẻ cử tri, so sánh với danh sách cử tri, và đánh dấu số lượng cử tri đã tham gia bỏ phiếu trong danh sách. Họ cũng phải phát phiếu bầu đã được đóng dấu của tổ bầu cử cho cử tri. Sau khi quá trình bỏ phiếu kết thúc, tổ bầu cử thực hiện thống kê số lượng cử tri đã được đánh dấu trong danh sách để xác định tổng số người đã tham gia bỏ phiếu đối với từng loại bầu cử và tính tỷ lệ phần trăm cử tri đã tham gia so với tổng số cử tri của khu vực bỏ phiếu đó.

Lưu ý rằng số lượng cử tri tham gia bỏ phiếu cho mỗi cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân ở từng cấp là khác nhau do sự khác biệt trong quyền lợi bầu cử. Số lượng cử tri đã tham gia bỏ phiếu phải ít nhất bằng tổng số phiếu thu vào (do có trường hợp cử tri đã nhận phiếu nhưng không bỏ vào hòm phiếu).

3. Một số lưu ý đối với cử tri bỏ phiếu ở nơi khác

Đối với cử tri tự nguyện xin vào cơ sở cai nghiện hoặc chữa trị, việc đảm bảo quyền bầu cử của họ được xác định tương tự như đối với cử tri là người tạm trú. Cụ thể, nếu họ trở về nơi thường trú trước ngày bầu cử, tên của họ sẽ được bổ sung vào danh sách cử tri thường trú để tham gia bầu cử Đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân ở cả 3 cấp. Nếu vào ngày bầu cử, họ vẫn đang tiếp tục cai nghiện hoặc chữa trị tại cơ sở, và thời gian từ khi bắt đầu cai nghiện, chữa trị đến ngày bầu cử chưa đủ 12 tháng, cử tri này có quyền tham gia bầu cử Đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân ở cấp tỉnh và huyện. Nếu thời gian này là từ đủ 12 tháng trở lên, họ được tham gia bầu cử Đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân ở cả 3 cấp tại khu vực bỏ phiếu nơi có cơ sở cai nghiện.

Đối với cử tri là người di cư tự do, chưa đăng ký thường trú hoặc tạm trú tại địa phương, theo hướng dẫn của Hội đồng bầu cử quốc gia từ cuộc bầu cử năm 2016, Ủy ban nhân dân cấp xã cần thông tin cho cử tri về cách thức thực hiện quyền bầu cử và lập danh sách cử tri. Cử tri có thể quyết định đăng ký quyền bầu cử ở nơi học đăng ký thường trú hoặc tạm trú. Nếu cử tri muốn tham gia bầu cử tại nơi đang thực tế sinh sống, địa phương sẽ tạo điều kiện để nghi tên họ vào danh sách cử tri khu vực bỏ phiếu tương ứng và thực hiện quyền bầu cử. Đối với cử tri di cư tự do, chưa đăng ký thường trú hoặc tạm trú, và thời gian đăng ký tạm trú chưa đủ 12 tháng, họ được tổ chức để tham gia bỏ phiếu tại khu vực bỏ phiếu của địa phương dựa trên các thôn, bản, cụm dân cư hiện có trên địa bàn.

Cử tri đăng ký thường trú tại địa phương nhưng đi lao động, học tập ở nơi khác và thường xuyên vắng mặt ở nơi thường trú trong thời gian dài, sẽ được xử lý như sau:

+ Nếu đã thực hiện thủ tục khai báo tạm vắng trước khi đi lao động hoặc học tập ở địa phương khác, cử tri được coi là không thường trú tại địa phương, và Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ không ghi tên cử tri đó vào danh sách cử tri. Trong trường hợp này, cử tri có quyền đăng ký để được ghi tên vào danh sách cử tri ở nơi tạm trú và thực hiện quyền bầu cử tại nơi tạm trú của mình.

+ Nếu công dân đăng ký thường trú ở địa phương nhưng chưa thực hiện thủ tục khai báo tạm vắng trước khi đi lao động hoặc học tập ở địa phương khác, mặc dù thực tế đã vắng mặt dài ngày ở nơi thường trú, Ủy ban nhân dân cấp xã vẫn phải ghi tên cử tri đó vào danh sách cử tri. Ngoại trường hợp cử tri hoặc người thân của cử tri đã thông báo nguyện vọng không tham gia bỏ phiếu ở nơi thường trú. Đồng thời, cần có biện pháp thông tin phù hợp để cử tri biết về việc danh sách cử tri và thực hiện quyền bầu cử của mình.

+ Cử tri là sinh viên hoặc công nhân khu công nghiệp: Trong trường hợp các trường đại học, cao đẳng hoặc khu công nghiệp có khu vực bỏ phiếu riêng, cử tri là cán bộ, giáo viên, học sinh, công nhân không thường trú hoặc tạm trú trong khu ký túc xá hoặc khu nhà ở tập trung của khu công nghiệp và có nguyện vọng tham gia bầu cử tại khu vực bỏ phiếu nơi có trường đại học, cao đẳng hoặc khu công nghiệp, có quyền xin cấp giấy chứng nhận của Ủy ban nhân dân nơi họ có tên trong danh sách cử tri để được bổ sung vào danh sách cử tri tạm gia bầu cử Đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân cấp tỉnh theo khu vực bảo phiếu mới.

+ Những người tạm vắng khỏi nơi cư trú từ ngày danh sách cử tri được niêm yết cho đến ngày bỏ phiếu: Nếu cử tri nào vắng mặt vì đi nơi khác và không thể tham gia bỏ phiếu ở nơi đã được ghi tên trong danh sách cử tri, có thể xin giấy chứng nhận từ Ủy ban nhân dân cấp xã nơi họ có tên trong danh sách cử tri để được bổ sung vào danh sách cử tri và tham gia bỏ phiếu tại nơi có thể tham gia bỏ phiếu. Nếu cử tri đến gần ngày bầu cử bị chuyển đi cách ly y tế tập trung ở địa phương khác, Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đã lập danh sách cử tri có trách nhiệm cập nhật thông tin và cấp giấy chứng nhận để chuyển đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có cơ sở cách ly để đề nghị bổ sung vào danh sách cử tri và cấp Thẻ cử tri mới nhằm thực hiện quyền bầu cử theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Danh sách cử tri là gì? Nguyên tắc, trình tự lập danh sách cử tri?

Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!