1. Bảo hiểm xã hội (BHXH) là gì?
Bảo hiểm xã hội (BHXH) là một chính sách an sinh xã hội quan trọng của Nhà nước, nhằm đảm bảo an toàn kinh tế và hỗ trợ cho người lao động khi gặp rủi ro trong cuộc sống như mất việc làm, tai nạn lao động, bệnh tật, thai sản, hoặc khi đến tuổi nghỉ hưu. BHXH cung cấp các quyền lợi cho người lao động thông qua các chế độ như lương hưu, trợ cấp thất nghiệp, trợ cấp ốm đau, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và trợ cấp thai sản.
Hệ thống BHXH được xây dựng dựa trên nguyên tắc đóng - hưởng, tức là người lao động và người sử dụng lao động sẽ cùng đóng góp vào quỹ BHXH, và từ đó người lao động sẽ được hưởng các chế độ bảo hiểm khi cần thiết. BHXH ở Việt Nam hiện được quản lý bởi Bảo hiểm Xã hội Việt Nam, và việc tham gia BHXH là bắt buộc đối với một số đối tượng lao động nhất định, đồng thời cũng có các chương trình BHXH tự nguyện dành cho những người lao động tự do hoặc không thuộc đối tượng bắt buộc.
Thông qua BHXH, Nhà nước mong muốn nâng cao chất lượng cuộc sống của người lao động, giúp họ có sự bảo vệ tài chính khi gặp phải những rủi ro trong cuộc sống và sau khi hết tuổi lao động.
2. Chế độ BHXH cho người bệnh lao
Chế độ bảo hiểm xã hội (BHXH) dành cho người mắc bệnh lao tại Việt Nam được quy định trong các chính sách liên quan đến bảo hiểm xã hội, nhằm hỗ trợ tài chính và chăm sóc sức khỏe cho người lao động khi bị mắc bệnh này. Cụ thể, người bệnh lao có thể được hưởng các chế độ BHXH sau:
- Chế độ ốm đau:
Người lao động bị mắc bệnh lao, tùy theo mức độ nặng nhẹ của bệnh, sẽ được nghỉ việc để điều trị và hưởng chế độ ốm đau. Thời gian nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau được xác định theo chỉ định của cơ sở y tế có thẩm quyền. Mức hưởng chế độ ốm đau cho người lao động bị mắc bệnh lao bằng 75% mức tiền lương đóng BHXH của tháng liền kề trước khi nghỉ việc.
- Chế độ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau ốm đau:
Sau thời gian điều trị bệnh lao và trở lại làm việc, nếu sức khỏe của người lao động chưa phục hồi hoàn toàn, họ có thể được hưởng chế độ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau ốm đau. Thời gian nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe tối đa là 5 đến 10 ngày trong một năm tùy theo tình trạng sức khỏe và mức độ nghiêm trọng của bệnh. Mức hưởng là 30% mức lương cơ sở mỗi ngày.
- Chế độ khám chữa bệnh BHYT:
Người lao động mắc bệnh lao có thể sử dụng thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) để được hỗ trợ chi phí khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế có ký hợp đồng với cơ quan BHYT. Bệnh lao là một bệnh nằm trong danh mục bệnh được ưu tiên bảo hiểm, nên người bệnh sẽ được hỗ trợ tối đa chi phí điều trị theo quy định hiện hành.
- Chế độ trợ cấp cho người lao động bị tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp (nếu có):
Nếu người lao động mắc bệnh lao do điều kiện làm việc hoặc trong quá trình lao động, họ có thể được hưởng thêm chế độ trợ cấp bệnh nghề nghiệp. Mức hưởng và thời gian hưởng trợ cấp sẽ phụ thuộc vào mức độ suy giảm khả năng lao động do bệnh nghề nghiệp gây ra, và được xác định dựa trên kết quả giám định y khoa.
Những chế độ này giúp đảm bảo rằng người lao động mắc bệnh lao có đủ điều kiện để hồi phục sức khỏe và trở lại công việc sau khi điều trị bệnh.
3. Mắc bệnh lao phổi có được hưởng BHXH một lần không?
Theo khoản 3 Chương I trong Hướng dẫn kèm theo Quyết định 4067/QĐ-BYT ngày 24/8/2021 của Bộ Y tế, bệnh lao, cụ thể là lao hoạt động, được xác định là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi khuẩn lao Mycobacterium tuberculosis (MTB) gây ra. Đây là loại vi khuẩn có khả năng lây nhiễm cao và có thể tấn công bất kỳ bộ phận nào của cơ thể. Tuy nhiên, lao phổi là thể bệnh phổ biến nhất và cũng là nguồn lây nhiễm chính cho cộng đồng xung quanh.
Bệnh lao phổi thường bắt đầu với các triệu chứng nhẹ nhàng như ho khan, mệt mỏi, sốt nhẹ về chiều, nhưng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển nặng, gây tổn thương nghiêm trọng cho phổi và thậm chí dẫn đến tử vong. Đặc biệt, vi khuẩn lao có thể lan truyền qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi, hoặc nói chuyện, tạo ra các giọt nhỏ chứa vi khuẩn trong không khí mà người khác có thể hít phải, dẫn đến lây nhiễm.
Ngoài việc ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cá nhân, bệnh lao phổi còn đặt ra một mối nguy lớn đối với sức khỏe cộng đồng. Bởi vì đây là bệnh truyền nhiễm, việc kiểm soát và ngăn chặn lây lan là vô cùng quan trọng. Việc điều trị không chỉ nhằm bảo vệ sức khỏe của người bệnh mà còn nhằm ngăn chặn sự phát tán của vi khuẩn lao trong cộng đồng, giảm nguy cơ lây nhiễm cho người khác.
Theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 60 của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, người đang mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS, cùng với những bệnh khác do Bộ Y tế quy định, sẽ thuộc diện được nhận bảo hiểm xã hội một lần nếu người bệnh có yêu cầu. Quy định này được ban hành nhằm bảo đảm quyền lợi của người lao động trong trường hợp họ không còn khả năng lao động hoặc sức khỏe bị suy giảm nghiêm trọng đến mức không thể tiếp tục công việc. Đối với trường hợp bệnh lao, nếu bệnh phát triển thành lao nặng, người bệnh cũng sẽ được hưởng chế độ bảo hiểm xã hội một lần, một cách thức để hỗ trợ tài chính và đảm bảo an sinh cho người lao động khi họ phải đối mặt với những thử thách nghiêm trọng về sức khỏe.
Bổ sung thêm, theo quy định tại Điều 1 của Thông tư 18/2022/TT-BYT, sửa đổi và bổ sung một số điều của Thông tư 56/2017/TT-BYT, Bộ trưởng Bộ Y tế đã đưa ra các quy định chi tiết liên quan đến việc thực hiện Luật Bảo hiểm xã hội và Luật An toàn, vệ sinh lao động trong lĩnh vực y tế. Một trong những điểm sửa đổi quan trọng là Điều 4 về các trường hợp mắc bệnh được hưởng bảo hiểm xã hội một lần. Theo đó, ngoài những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như đã nêu trong Luật Bảo hiểm xã hội, những người mắc các bệnh hoặc tật có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, đồng thời không thể tự kiểm soát hoặc tự thực hiện các hoạt động phục vụ nhu cầu sinh hoạt cá nhân hằng ngày mà cần có sự trợ giúp, chăm sóc hoàn toàn, cũng được hưởng bảo hiểm xã hội một lần. Điều này cho thấy sự mở rộng đối tượng thụ hưởng bảo hiểm xã hội một lần, không chỉ giới hạn ở những bệnh nguy hiểm đến tính mạng mà còn áp dụng cho những trường hợp bệnh lý hoặc tật nguyền làm suy giảm nghiêm trọng khả năng lao động và sinh hoạt của người lao động.
Việc sửa đổi này phản ánh nỗ lực của Nhà nước trong việc bảo vệ quyền lợi của người lao động, đảm bảo rằng những người gặp khó khăn về sức khỏe, đặc biệt là những bệnh lý nghiêm trọng hoặc tật nguyền, đều có thể được hỗ trợ tài chính thông qua chế độ bảo hiểm xã hội một lần. Điều này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho người lao động và gia đình họ, mà còn thể hiện trách nhiệm xã hội của Nhà nước đối với những người yếu thế trong xã hội.
Trong trường hợp bệnh lao, nếu bệnh tiến triển thành lao nặng, người bệnh có quyền yêu cầu nhận bảo hiểm xã hội một lần. Điều này có nghĩa là khi người lao động không còn khả năng làm việc do bệnh tình quá nặng hoặc do sức khỏe suy giảm nghiêm trọng, họ sẽ được nhận một khoản trợ cấp từ quỹ bảo hiểm xã hội, giúp họ có một khoản tài chính để trang trải cuộc sống trong giai đoạn khó khăn này. Quy định này rất quan trọng, đặc biệt đối với những người lao động có thu nhập thấp hoặc không có đủ nguồn tài chính dự phòng, giúp họ có thể đối phó với chi phí điều trị hoặc chi phí sinh hoạt trong thời gian không thể làm việc.
Những quy định mới này cũng đồng thời yêu cầu các cơ sở y tế, nơi người lao động khám và điều trị, phải có trách nhiệm trong việc xác nhận và chứng nhận tình trạng sức khỏe của người bệnh, giúp họ hoàn thành các thủ tục cần thiết để được hưởng quyền lợi từ bảo hiểm xã hội. Các cơ sở y tế cần tuân thủ quy trình và hướng dẫn của Bộ Y tế, đảm bảo rằng tất cả các bệnh nhân, đặc biệt là những người mắc các bệnh nguy hiểm hoặc suy giảm khả năng lao động nghiêm trọng, đều được xét duyệt và nhận được sự hỗ trợ kịp thời.
Nhìn chung, các quy định này đã tạo ra một cơ chế bảo vệ tốt hơn cho người lao động trong trường hợp mắc bệnh nặng, đảm bảo rằng họ có thể tiếp cận với các quyền lợi bảo hiểm xã hội một cách dễ dàng và công bằng. Điều này không chỉ mang lại sự an tâm cho người lao động mà còn góp phần xây dựng một hệ thống bảo hiểm xã hội ngày càng hoàn thiện và nhân văn hơn. Chính sách bảo hiểm xã hội không chỉ đơn thuần là một nghĩa vụ pháp lý, mà còn là sự thể hiện tinh thần tương thân tương ái, chăm sóc lẫn nhau trong cộng đồng, giúp người lao động vượt qua những khó khăn trong cuộc sống và bảo vệ quyền lợi cơ bản của họ trong mọi hoàn cảnh.
Xem thêm: Hướng dẫn cách tính bảo hiểm xã hội một lần mới nhất
Còn điều gì vướng mắc, quy khách vui lòng liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Trân trọng./.