1. Thực trạng về tỷ lệ người mắc các bệnh tâm thần trong xã hội

Bệnh tâm thần là vấn đề sức khỏe cộng đồng ngày càng gia tăng trên toàn thế giới, và Việt Nam cũng không ngoại lệ. Theo thống kê của Bộ Y tế, tỷ lệ người mắc bệnh tâm thần trong cộng đồng Việt Nam hiện nay dao động từ 15% đến 25%, tương đương với khoảng 15 - 25 triệu người.

Tình hình chung về tỷ lệ người mắc bệnh tâm thần trong xã hội:

- Theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Việt Nam hiện có tỷ lệ người mắc bệnh tâm thần cao thứ 2 trong khu vực Đông Nam Á và thứ 5 trong khu vực Tây Thái Bình Dương.

- Tỷ lệ mắc bệnh tâm thần có xu hướng tăng cao ở các khu vực thành thị, đặc biệt là tại các thành phố lớn.

- Các dạng bệnh tâm thần phổ biến tại Việt Nam bao gồm rối loạn lo âu, trầm cảm, rối loạn lưỡng cực, tâm thần phân liệt, nghiện chất kích thích,...

Những khó khăn, thách thức mà người mắc bệnh tâm thần và gia đình họ phải đối mặt:

- Người mắc bệnh tâm thần thường phải đối mặt với sự kỳ thị và phân biệt đối xử từ cộng đồng, dẫn đến những tổn thương về tinh thần và ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống.

- Hệ thống y tế tâm thần tại Việt Nam còn nhiều hạn chế, thiếu hụt về nguồn nhân lực, cơ sở vật chất và kinh phí, dẫn đến khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ chẩn đoán, điều trị và hỗ trợ cho người bệnh.

- Chi phí điều trị bệnh tâm thần thường cao, gây áp lực tài chính lớn cho gia đình người bệnh.

- Nhiều người dân còn thiếu hiểu biết về bệnh tâm thần, dẫn đến những hành vi sai lầm và thiếu sự đồng cảm với người bệnh.

Mức độ đầu tư của ngân sách nhà nước cho lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tâm thần hiện nay:

- Mức đầu tư của ngân sách nhà nước cho lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tâm thần hiện nay còn thấp so với nhu cầu thực tế. Theo báo cáo của Bộ Y tế, năm 2020, ngân sách chi cho lĩnh vực này chỉ chiếm khoảng 0,3% tổng chi cho y tế.

- Mức đầu tư thấp dẫn đến thiếu hụt về nguồn nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế, ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ chẩn đoán, điều trị và hỗ trợ cho người bệnh.

2. Người mắc bệnh tâm thần có được ưu tiên bố trí ngân sách nhà nước không?

Căn cứ theo quy định tại Điều 4 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 quy định chính sách của Nhà nước về khám bệnh, chữa bệnh như sau:

- Vai trò chủ đạo của Nhà nước: Nhà nước đóng vai trò chính trong việc phát triển các hoạt động khám bệnh, chữa bệnh. Điều này bao gồm việc huy động mọi nguồn lực xã hội để phục vụ cho hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, đảm bảo mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế.

- Ưu tiên ngân sách nhà nước: 

+ Phát triển cơ sở y tế: Ngân sách nhà nước được ưu tiên để phát triển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thuộc y tế cơ sở và hệ thống cấp cứu ngoại viện. Đặc biệt, tập trung đầu tư cho các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tại khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, cũng như những vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn.

+ Chăm sóc đối tượng ưu tiên: Nhà nước ưu tiên ngân sách để khám bệnh, chữa bệnh cho người có công với cách mạng, trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo và cận nghèo, người sống ở khu vực biên giới, hải đảo, và các vùng khó khăn về kinh tế - xã hội. Đặc biệt, chú trọng chăm sóc người mắc bệnh tâm thần, bệnh phong, và bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A và nhóm B theo danh mục của Bộ trưởng Bộ Y tế. 

+ Phát triển nguồn nhân lực y tế: Tăng cường phát triển nguồn nhân lực y tế, đặc biệt là trong các lĩnh vực chuyên môn như truyền nhiễm, tâm thần, giải phẫu bệnh, pháp y, pháp y tâm thần, hồi sức cấp cứu và các chuyên ngành khác cần thiết để đáp ứng nhu cầu và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội theo từng thời kỳ quy định của Chính phủ.

+ Nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ: Đầu tư vào nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh để nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

Như vậy, theo quy định trên, người mắc bệnh tâm thần là đối tượng được ưu tiên bố trí ngân sách nhà nước để nhận sự chăm sóc y tế tốt nhất.

Thêm vào đó, Nhà nước cũng đặc biệt chú trọng đến việc tăng cường phát triển nguồn nhân lực y tế trong các lĩnh vực tâm thần và pháp y tâm thần. Mục tiêu là đáp ứng nhu cầu và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ, đảm bảo mọi người dân đều nhận được sự chăm sóc y tế chuyên nghiệp và hiệu quả nhất theo quy định của Chính phủ.

3. Lợi ích của việc ưu tiên bố trí ngân sách nhà nước đối với người bị tâm thần

Việc ưu tiên bố trí ngân sách nhà nước cho lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tâm thần mang lại nhiều lợi ích to lớn cho cả cá nhân gia đình và xã hội. Dưới đây là những phân tích chi tiết về những lợi ích thiết thực này:

Nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe cho người mắc bệnh tâm thần:

- Khi được đầu tư đầy đủ, hệ thống y tế tâm thần sẽ được nâng cấp, giúp người bệnh dễ dàng tiếp cận các dịch vụ chẩn đoán, điều trị và hỗ trợ chất lượng cao hơn.

- Nhờ có nguồn lực dồi dào, các chuyên gia y tế sẽ được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng và công cụ để điều trị bệnh tâm thần hiệu quả hơn, giúp người bệnh phục hồi chức năng và hòa nhập cộng đồng tốt hơn.

- Việc điều trị và chăm sóc sức khỏe tâm thần tốt hơn sẽ giúp giảm tỷ lệ tái phát bệnh, tiết kiệm chi phí cho cả hệ thống y tế và gia đình người bệnh.

Giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội trong việc chăm sóc người mắc bệnh tâm thần:

- Bệnh tâm thần thường đòi hỏi chi phí điều trị cao, gây áp lực tài chính lớn cho gia đình người bệnh. Việc đầu tư cho lĩnh vực này sẽ giúp giảm bớt gánh nặng chi phí cho gia đình, đồng thời hỗ trợ người bệnh có cơ hội tiếp cận dịch vụ tốt hơn.

- Chăm sóc người bệnh tâm thần thường tốn nhiều thời gian và công sức, ảnh hưởng đến cuộc sống và công việc của các thành viên trong gia đình. Việc đầu tư cho hệ thống y tế tâm thần sẽ giúp chia sẻ gánh nặng chăm sóc cho gia đình, đồng thời tạo điều kiện cho người bệnh có cuộc sống tự lập hơn.

- Bệnh tâm thần nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến những hành vi nguy hiểm cho bản thân và cộng đồng. Việc đầu tư cho lĩnh vực này sẽ giúp giảm thiểu các vấn đề an ninh xã hội do bệnh tâm thần gây ra.

Góp phần thúc đẩy hòa nhập xã hội cho người mắc bệnh tâm thần:

- Khi được điều trị và chăm sóc tốt hơn, người bệnh tâm thần sẽ có sức khỏe tinh thần tốt hơn, tự tin hơn và có thể hòa nhập cộng đồng một cách dễ dàng hơn.

- Khi có sức khỏe tinh thần tốt, người bệnh tâm thần sẽ có khả năng lao động và tạo ra thu nhập cho bản thân, góp phần giảm bớt gánh nặng cho gia đình và xã hội.

- Việc hòa nhập cộng đồng giúp người bệnh tâm thần có cơ hội tiếp cận giáo dục, văn hóa, giải trí,... từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống và hưởng thụ những giá trị tốt đẹp của xã hội.

Nâng cao vị thế và quyền lợi của người mắc bệnh tâm thần:

- Khi được cộng đồng hiểu biết và thông cảm, người bệnh tâm thần sẽ được tôn trọng và đối xử bình đẳng như những người khác.

- Người bệnh tâm thần có quyền được hưởng các quyền lợi về khám chữa bệnh, bảo hiểm y tế, trợ cấp xã hội,... theo quy định của pháp luật.

- Khi được quan tâm và hỗ trợ, người bệnh tâm thần sẽ có cơ hội tham gia vào các hoạt động xã hội, góp phần nâng cao tiếng nói và vị thế của bản thân trong cộng đồng.

Xem thêm: Quy định về ưu tiên khám chữa bệnh mới nhất

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Mắc bệnh tâm thần có được ưu tiên bố trí ngân sách nhà nước không? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất.