Một vụ xử sai “điển hình” của ngành tòa án

Mua bán sang tay, lòng vòng trách nhiệm

Vụ án như sau: Ngày 21.3.2002, Công ty TNHH Châu Tuấn (bên A) và Công ty Tiên Sơn (bên B) ký hợp đồng mua bán mật rỉ đường. Bên A bán cho bên B 1.500 tấn mật rỉ đường NAT&L giá 730.000 đồng/tấn; giao hàng tại kho của Nhà máy Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An.

Toàn bộ 1.500 tấn rỉ mật này Công ty Châu Tuấn mua của Công ty TNHH Tân Hồng. Còn Công ty Tân Hồng thì mua của Công ty TNHH mía đường Nghệ An và bán lại cho Công ty Châu Tuấn.

Từ ngày 27.4 đến 29.4.2002, Công ty Châu Tuấn đã giao 998,1 tấn rỉ mật cho Công ty Tiên Sơn, và Tiên Sơn đã trả đủ tiền 1.500 tấn.

Sau khi nhận hàng, Công ty Tiên Sơn cho hàng vào các xe ô tô bồn có kẹp chì chuyển đi cảng Lễ Môn, Thanh Hóa để giao cho Công ty Vân Anh (bên B đã ký hợp đồng bán lô hàng 998,1 tấn này cho Công ty Vân Anh) và Công ty Vân Anh cũng đã ký hợp đồng bán ngay số hàng này cho Công ty Prosimex Quảng Ninh. Tại cảng Lễ Môn diễn ra việc giao hàng tay 3 giữa Công ty Tiên Sơn, Vân Anh và Prosimex Quảng Ninh.

Sau đó, số hàng này được chuyển xuống tàu thủy đưa đi Quảng Ninh để Công ty Prosimex Quảng Ninh giao cho khách hàng là một công ty của Trung Quốc.

Vấn đề nảy sinh khi trước thời điểm giao hàng, Công ty Prosimex Quảng Ninh và khách hàng phía Trung Quốc tiến hành giám định chất lượng rỉ mật... Do phát hiện chất lượng hàng không đảm bảo theo hợp đồng, Công ty Prosimex Quảng Ninh khởi kiện Công ty Vân Anh ra TAND tỉnh Thanh Hóa, yêu cầu bồi thường thiệt hại với số tiền là 622,359 triệu đồng. Công ty Vân Anh thua kiện nên kiện Công ty Tiên Sơn ra TAND tỉnh Thanh Hóa. Công ty Tiên Sơn bị thua kiện nên đã kiện Công ty Châu Tuấn ra TAND tỉnh Hà Tĩnh...

Qua 3 cấp xét xử vẫn sai

Vụ tranh chấp giữa Công ty Tiên Sơn với Công ty Châu Tuấn được TAND tỉnh Hà Tĩnh xét xử sơ thẩm ngày 16.11.2004, tuyên buộc Công ty Châu Tuấn phải bồi thường cho Công ty Tiên Sơn 829.693.000 đồng. Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Hà Nội xét xử phúc thẩm ngày 5.7.2005 tuyên y án sơ thẩm ( Bản án phúc thẩm số 141/2005/KTPT).

Công ty Châu Tuấn không đồng ý với phán quyết của tòa nên có nhiều đơn gửi các cơ quan pháp luật khiếu nại, đề nghị xem xét lại bản án kinh tế phúc thẩm theo thủ tục giám đốc thẩm.

Ngày 5.4.2006, Hội đồng thẩm phán TAND tối cao có Quyết định giám đốc thẩm số 04/KDTM-GĐT không chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng VKSND tối cao, giữ nguyên bản án kinh tế phúc thẩm số 141/2005/KTPT.

Qua quá trình xem xét, giám sát, Chủ nhiệm UBTP Lê Thị Thu Ba khẳng định: “các cơ quan tiến hành tố tụng xét xử sơ thẩm, phúc thẩm và việc xét xử giám đốc thẩm của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao đã vi phạm pháp luật nghiêm trọng trong quá trình giải quyết vụ án”.

Cụ thể : “Hội đồng xét xử TAND tỉnh Hà Tĩnh xét xử không khách quan, sử dụng các kết quả giám định do nguyên đơn cung cấp không được bị đơn thừa nhận vì cho rằng kết quả giám định không khách quan nhưng tòa không mời người đã tiến hành giám định, kiểm nghiệm viên đến tham dự phiên tòa. Không đánh giá đúng trách nhiệm của các bên trong việc thực hiện hợp đồng, hai bên (A - B) đều có lỗi trong việc giao, nhận lô hàng nhưng tòa án tuyên buộc một bên có trách nhiệm bồi thường...

Hội đồng xét xử phúc thẩm đã không xem xét, không phát hiện ra những vi phạm pháp luật của TAND tỉnh Hà Tĩnh để khắc phục, nhằm bảo đảm việc giải quyết vụ án được đúng đắn, chính xác.
Hội đồng thẩm phán TAND tối cao đã có thiếu sót nghiêm trọng, không xem xét kỹ những nội dung kháng nghị, không phát hiện ra những vi phạm pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án, bác quyết định kháng nghị của Viện trưởng VKSND tối cao, làm cho việc khắc phục những sai sót của bản án sơ thẩm là không thể thực hiện được”.

Không phải cá biệt

Theo Ủy viên UBTVQH Trần Thế Vượng, đây không phải là vụ cá biệt, mà trước đó đã có “vụ án con trâu” ở Yên Bái, vụ Huỳnh Văn Nam (ở Đồng Nai) bị kết án tử hình về tội giết người cướp của... Do Bộ luật Tố tụng hình sự, Bộ luật Tố tụng dân sự và Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án hành chính hiện hành quy định không ai có quyền kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm đối với quyết định của cấp giám đốc thẩm của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao, vì thế, những trường hợp như trên, dù biết là sai nhưng sửa sai là rất khó.

Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Trần Đình Đàn đưa ra hai phương án để giải quyết vụ việc: một là tòa án tiến hành thỏa thuận với các bên để họ cùng chia sẻ, hai là nếu không thỏa thuận được, cán bộ làm sai thì Nhà nước phải bồi thường. Đối với vụ việc cụ thể nói trên, ông Đàn đề nghị: “Phải kiểm điểm làm rõ trách nhiệm của Hội đồng xét xử, từ Hà Tĩnh cho đến tòa phúc thẩm và giám đốc thẩm. Viện KSND tối cao cũng phải rút kinh nghiệm và kiểm điểm”.

Theo báo Thanh Niên, điều đáng nói, đây không phải là vụ việc cá biệt và những sai sót này chỉ được vạch ra khi Ủy ban Tư pháp (UBTP) của Quốc hội vào cuộc giám sát.

 ( Theo báo Thanh Niên 13-8-2009)