1. Tổng quan về bảo hiểm xã hội

Theo khoản 1 Điều 3 của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, bảo hiểm xã hội là hệ thống bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động trong trường hợp họ mất hoặc giảm thu nhập do bệnh tật, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, đạt tuổi nghỉ hưu hoặc qua đời. Cơ sở cho việc này là việc đóng tiền vào Quỹ bảo hiểm xã hội.

Sổ bảo hiểm xã hội là tài liệu căn cứ để xác định các quyền lợi bảo hiểm xã hội của người tham gia theo quy định của pháp luật. Nó ghi chép thông tin về thời gian làm việc, quá trình đóng và nhận các quyền lợi bảo hiểm xã hội.

Bảo hiểm xã hội bao gồm 2 loại:

- Bảo hiểm xã hội bắt buộc là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người lao động và người sử dụng lao động phải tham gia

- Bảo hiểm xã hội tự nguyện là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người tham gia được lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình và Nhà nước có chính sách hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội để người tham gia hưởng chế độ hưu trí và tử tuất

Quyền lợi khi tham gia bảo hiểm xã hội, người lao động sẽ được hưởng những quyền lợi sau:

- Được tham gia và hưởng các chế độ theo Luật bảo hiểm xã hội năm 2014

- Được cấp và quản lý sổ bảo hiểm xã hội và nhận lại sổ khi không còn làm việc

- Nhận lương hưu và trợ cấp đầy đủ, kịp thời theo các hình thức sau: nhận trực tiếp tại cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc tổ chức dịch vụ được ủy quyền; nhận thông qua tài khoản tiền gửi của người lao động mở ngay tại ngân hàng; nhận thông qua công ty, tổ chức nơi làm việc hay người sử dụng lao động

- Hưởng bảo hiểm y tế trong các trường hợp: đang hưởng lương hưu, nghỉ việc hưởng trợ cấp thai sản, nhận con nuôi, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hay trợ cấp ốm đau

- Chủ động đi khám giám định mức suy giảm khả năng lao động và được thanh toán chi phí giám định y khoa nếu đủ điều kiện hưởng bảo hiểm xã hội

- Ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội cho người khác

- Được cung cấp thông tin về đóng bảo hiểm xã hội theo định kỳ; yêu cầu người sử dụng lao động cung cấp thông tin về việc đóng và quyền được hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội

- Người tham gia được khiếu nại, tố cáo và khởi kiện bảo hiểm xã hội theo quy định pháp luật

2. Quy định về bảo hiểm xã hội của của người đi xuất khẩu lao động

Xuất khẩu lao động là việc người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, đáp ứng được nhu cầu về lao động của cả hai bên theo đúng quy định của pháp luật. Trong hoạt động này, người lao động trong nước bán quyền sử dụng sức lao động của mình trong một khoảng thời gian nhất định cho người sử dụng lao động nước ngoài, và nhận được một khoản tiền hàng tháng dưới dạng lương. Người sử dụng lao động nước ngoài sử dụng tiền để mua sức lao động của người lao động và yêu cầu họ thực hiện các nhiệm vụ cụ thể theo ý muốn của người sử dụng. Tuy nhiên, trong hoạt động này, có một số đặc điểm quan trọng cần nhấn mạnh. Quan hệ mua bán sức lao động không chấm dứt ngay lập tức do sức lao động không thể tách rời khỏi người lao động. Thay vào đó, quan hệ này tạo ra một mối liên kết lao động lâu dài. Mối quan hệ này chỉ chấm dứt khi hợp đồng lao động giữa người bán sức lao động và nhà tuyển dụng kết thúc và không còn hiệu lực nữa.

Người lao động đi xuất khẩu lao động là công dân Việt Nam, đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng quy định tại Luật người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng thì căn cứ tại điểm g khoản 1 Điều 2 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 quy định là thuộc đối tượng được tham gia bảo hiểm xã hội.

Ngoài ra, căn cứ tại điểm g khoản 1 Điều 6 Luật người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng năm 2020 quy định trường hợp nếu Việt Nam và quốc gia tiếp nhận lao động đã ký kết hiệp định về bảo hiểm xã hội hoặc hiệp định tránh đánh thuế hai lần thì người lao động không cần phải đóng bảo hiểm xã hội hoặc thuế thu nhập cá nhân hai lần.

Như vậy, dựa theo các quy định trên thì người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo diện hợp đồng xuất khẩu lao động phải tham gia bảo hiểm xã hội. Lưu ý: người lao động chỉ cần đóng một lần.

3. Người lao động đi xuất khẩu lao động có được phép đóng bảo hiểm xã hội một lần trước khi đi không?

Căn cứ quy định tại điểm b khoản 2 Điều 85 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014, người lao động đi xuất khẩu lao động hoàn toàn có thể đóng bảo hiểm xã hội một lần trước khi đi bằng phương thức đóng bảo hiểm được thực hiện 3 tháng, 06 tháng, 12 tháng một lần hoặc có thể đóng trước một lần theo thời hạn quy định trong hợp đồng xuất khẩu lao động. Đồng thời, người lao động có thể thanh toán tiền đóng trực tiếp cho cơ quan bảo hiểm xã hội tại địa phương cư trú hoặc thông qua doanh nghiệp, tổ chức sự nghiệp mà họ được điều động để làm việc ở nước ngoài, trước khi bắt đồng công việc tại quốc gia đó.

Nếu người lao động được điều động qua doanh nghiệp hoặc tổ chức sự nghiệp để làm việc ở nước ngoài, thì doanh nghiệp hoặc tổ chức sẽ thu và nộp bảo hiểm xã hội cho họ và đăng ký phương thức đóng cho cơ quan bảo hiểm xã hội.

Trong trường hợp người lao động được gia hạn hợp đồng hoặc ký hợp đồng mới ngay tại quốc gia tiếp nhận lao động, họ sẽ thực hiện đóng bảo hiểm xã hội theo các phương thức quy định hoặc truy nộp tiền đóng cơ quan bảo hiểm xã hội sau khi trở về nước.

Theo đó, người lao động đi xuất nhập khẩu lao động hoàn toàn có thể đóng bảo hiểm xã hội 3 tháng, 6 tháng, 12 tháng một lần hoặc có thể đóng một lần toàn bộ thời gian ghi trong hợp đồng đưa người lao động làm việc ở nước ngoài.

4. Mức đóng bảo hiểm xã hội của người lao động đi xuất khẩu lao động đã hưởng bảo hiểm xã hội một lần là bao nhiêu?

Bảo hiểm xã hội 1 lần là một chế độ an sinh do Nhà nước đề ra để hỗ trợ những người lao động tham gia bảo hiểm bắt buộc và người dân khi tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện khi có yêu cầu và đủ điều kiện sẽ được rút bảo hiểm 1 lần. Chế độ bảo hiểm xã hội 1 lần là một trong những quyền lợi khi tham gia bảo hiểm xã hội.

Căn cứ theo điểm a khoản 2 Điều 85 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 quy định người lao động đi xuất khẩu lao động đóng bảo hiểm hàng tháng vào quỹ hưu trí và tử tuất bằng 22 % mức tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của họ trước khi làm việc ở nước ngoài. Đối với những người lao động chưa tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc hoặc đã tham gia nhưng chỉ nhận được một lần, tỷ lệ này cũng được tính dựa trên 22% của hai lần mức lương cơ sở.

Như vậy, đối với người lao động đi xuất khẩu lao động đã tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và đã hưởng bảo hiểm xã hội một lần thì mức đóng hàng tháng vào quỹ hưu trí và tử tuất bằng 22% của 02 mức lương cơ sở.

Trên đây là phần giải đáp thắc mắc của công ty Luật Minh Khuê về Mức đóng bảo hiểm xã hội của người đi xuất khẩu lao động đã hưởng bảo hiểm xã hội một lần là bao nhiêu? Bạn đọc có thể tham khảo thêm các bài viết khác như: Đi du học có được lãnh bảo hiểm một lần? Rút tiền bảo hiểm một lần khi đang tham gia bảo hiểm xã hội? Nếu bạn đọc có thêm thắc mắc có thể liên hệ qua dịch vụ tư vấn trực tuyến của công ty. Mọi thắc mắc xin vui lòng gọi qua số tổng đài: 1900.6162 hoặc gửi qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ.

Rất mong nhận được sự hợp tác!