- 1. BHXH tự nguyện là gì?
- 2. Quyền lợi của người tham gia BHXH tự nguyện
- 3. Các hình thức đóng BHXH tự nguyện hiện nay
- 4. Mức đóng BHXH tự nguyện theo quy định mới nhất
- 5. Mức hưởng chế độ BHXH tự nguyện
- 5.1. Mức hưởng chế độ hưu trí
- 5.2. Mức hưởng chế độ tử tuất
- 5.3. Hưởng chế độ ốm đau, chế độ thai sản có trong BHXH tự nguyện hay không?
Theo Nghị định 07/2021/NĐ_CP, mức đóng BHXH tự nguyện hiện nay không có gì thay đổi so với những năm trước, tuy nhiên mức đóng tối đa của năm lại có sự thay đổi do tăng lương cơ sở. Trong bài viết sau sẽ trình bày cụ thể hơn cho các bạn cùng nắm rõ.
1. BHXH tự nguyện là gì?
Bảo hiểm xã hội tự nguyện (BHXH tự nguyện) là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người tham gia bảo hiểm được quyền lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp với tài chính của mình.
Với những đối tượng tham gia công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên, không nằm trong nhóm đối tượng tham gia BHXH bắt buộc đều có thể tham gia BHXH tự nguyện.
2. Quyền lợi của người tham gia BHXH tự nguyện
Khi tham gia BHXH tự nguyện, người tham gia BHXH tự nguyện sẽ được hưởng các quyền lợi sau:
- Được hưởng lương hưu
Người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng lương hưu hằng tháng khi có đủ số năm đóng BHXH và khi đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định của Nhà nước. Trong đó, độ tuổi nghỉ hưu trong năm 2023 được quy định như sau:
+ Nam: đủ 60 tuổi 9 tháng, sau đó mỗi năm tăng thêm 3 tháng.
+Nữ: đủ 56 tuổi, sau đó mỗi năm tăng thêm 4 tháng.
Trong trường hợp đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định nhưng thời gian đóng BHXH chưa đủ thì được đóng 1 lần cho những năm còn thiếu (tối đa 10 năm), khi đó vẫn được tính là đủ điều kiện hưởng lương hưu.
- Hưởng trợ cấp BHXH một lần
Được hưởng trợ cấp BHXH một lần khi:
+ Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định và có dưới 20 năm đóng BHXH mà không tiếp tục đóng BHXH
+ Bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng theo quy định của Bộ Y tế
+ Sau một năm không tiếp tục đóng BHXH mà chưa đủ 20 năm đóng BHSH và có yêu cầu nhận BHXH một lần
+ Ra nước ngoài để định cư
- Hưởng chế độ tử tuất
+ Trợ cấp mai táng: bằng 10 lần mức lương cư sở tại tháng người tham gia BHXH tự nguyện chết (số tiền hiện tại là: 14.900.000 đồng)
Những người sau khi chết, thân nhân được hưởng trợ cấp mai táng:
+ Người có thời gian tham gia BHXH tự nguyện từ đủ 60 tháng (5 năm) trở lên
+ Người tham gia BHXH tự nguyện những đã có thời gian đống BHXH bắt buộc từ đủ 12 tháng (1 năm) trở lên.
+ Người đang hưởng lương hưu
Trợ cấp tuất một lần: Số tiền thực nhận căn cứ vào số tiền đóng và số tháng đó BHXH
- Được cấp thẻ BHYT
Người tham gia BHXH tự nguyện sẽ được cấp thẻ BHYT trong suốt quá trình hưởng lương hưu với mức hưởng đến 95%
- Được nhà nước điều chỉnh lương hưu tăng lên phù hợp với mức giá tiêu dùng tại thị trường.
3. Các hình thức đóng BHXH tự nguyện hiện nay
Hiện nay người dân có thể tham gia đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện qua một trong 4 hình thức chính như sau:
- Hằng tháng, đóng tiền bất kì ngày nào trong tháng
- 3 tháng một lần, đóng tiền bất kì ngày nào trong 3 tháng
- 6 tháng một lần, đóng tiền bất kì ngày nào trong 6 tháng
- 12 thánh một lần, đóng tiền bất kì ngày nào trong 7 tháng đầu tiên
Như vậy, tùy theo khả năng, thu nhập cũng như thời gian phù hợp để đi đóng tiền của mỗi người mà lựa chọn hình thức đóng BHXH tự nguyện để tham gia BHXH tự nguyện.
4. Mức đóng BHXH tự nguyện theo quy định mới nhất
Theo quy định thì mức đóng BHXH tự nguyện hằng tháng = 22% x mức thu nhập lựa chọn - mức hỗ trợ của nhà nước
Trong đó, theo nghị định 07/2021/NĐ-CP quy định mức thu nhập lựa chọn thấp nhất bằng chuẩn hộ nghèo nông thôn là 1,5 triệu đồng. Từ ngày 01/07/2023 là mức lương cơ sở là 1,8 triệu. Căn cứ vào những điều trên thì có thể thấy mức đóng BHXH tự nguyện thấp nhất là: 22% x 1.500.000 đồng = 330.000 đồng / tháng, tăng 176.000 đồng/ tháng so với trước đây.
Đồng thời, mức đóng BHXH tự nguyện tối đa cũng sẽ tăng đến con số là: 1.800.000 x 20 x 22% = 7.920.000 đồng/ tháng
Đối với mức hỗ trợ, Nhà nước cũng có sợ thay đổi:
+ Thuộc hộ nghè tiền hỗ trợ tăng từ 42.200 lên 99.000 đống/ tháng
+ Hộ cận nghèo: tiền hỗ trợ tăng từ 38.500 đồng lên 82.500 đồng/ tháng
+ Các đối tượng khác: tiền hỗ trợ tăng từ 15.400 đống lên 33.000 đồng/ tháng.
Như vậy, có thể tính thấy mức đóng BHXH tự nguyện thấp nhất sau khi được nhà nước hỗ trợ đối với hộ nghèo là 231.000 đồng/ tháng, hộ cận nghèo là 247.500 đồng/ tháng và các diện khác là 297.000 đồng / tháng.
5. Mức hưởng chế độ BHXH tự nguyện
5.1. Mức hưởng chế độ hưu trí
Theo quy định, mức hưởng lương hưu hàng tháng bằng 45% mức bình quân thu nhập đóng và tương ứng với số năm đóng. Như vậy:
- Lao động nam nghỉ hưu vào năm 2018, được tính là 16 năm, năm 2021 là 19 năm và từ năm 2022 trở đi mới là 20 năm
- Lao động nữ nghỉ hưu từ năm 2018 trở đi là 15 năm đến năm 2023 là đủ 20 năm
Sau đó cứ thêm một năm thì tỷ lệ hưởng lương hưu tính thêm 2%, mức tối đa là 75%. Như vậy thì người tham gia bảo hiểm xã hội đóng từ đủ 20 năm trở lên sẽ được hưởng chế độ hưu trí và không phân biệt người tham gia bắt buộc hay tự nguyện.
+ Mức lương hưu hàng tháng = tỷ lệ hưởng x mức hương hàng tháng đóng BHXH
+ Nhận tiền trợ cấp 1 lần nghỉ hưu: mỗi năm người tham gia BHXH tự nguyện đóng cao hơn số năm tương ứng tỷ lệ hưởng lương hưu 75% được tính bằng 0,5 tháng mức bình quân thu nhập đóng BHXH
+ Rút BHXH 1 lần
Được quy định mỗi năm như sau:
- 1,5 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH cho những năm đóng trước năm 2014
- 2 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH cho những năm đóng từ năm 2014 trở lên
- Trưởng hợp thời gian đóng BHXH chưa đủ 1 năm thì mức hưởng HXH bằng số tiền đã đóng, mức tối đa bằng 02 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH
5.2. Mức hưởng chế độ tử tuất
- Với trợ cấp mai táng: thì bằng 10 lần mức lương cơ sở dành cho người có thời gian đóng BHXH từ đủ 60 tháng trở lên hoặc đang hưởng lương hưu
- Với trợ cấp tuất đối với thân nhân người đang đóng hoặc bảo lưu thời gian đóng, thì cứ mỗi năm:
- 1,5 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH (đóng trướng năm 2014)
- 2 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH (đóng từ năm 2014 trở đi)
- Tối đa 2 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH nếu đóng chưa đủ 01 năm
- Tối thiểu 3 táng mức bình quân tiền lương và thu nhập tháng đóng BHXH nếu tham gia cả BHXH bắt buộc và tự nguỵện
Đối với thân nhân của người đang hưởng lương hưu:
- 48 tháng lương hưu đang hưởng nếu chết trong 2 tháng đầu hưởng lương hưu
- Cứ hưởng thêm 1 tháng lương hưu thì mức trợ cấp giảm đi 0,5 tháng nếu chết vào những tháng sau đó.
5.3. Hưởng chế độ ốm đau, chế độ thai sản có trong BHXH tự nguyện hay không?
Căn cứ theo Điều 4 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định về chế độ bảo hiểm xã hội cụ thể:
Bảo hiểm xá hội bắt buộc có các chế độ dưới đây:
- Ốm đau
- Thai sản
- Tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp ;
- Hưu trí
- Tử tuất
- Bảo hiểm hưu trí bổ sung do Chính phủ quy định
Đối tượng áp dụng chế độ ốm đau
Đối tượng áp dụng chế độ ốm đau là người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d, đ và h khoản 1 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014.
Như vậy có thể thấy, đối tượng được hưởng chế độ ốm đau được nêu ra ro ràng là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Nên căn cứ theo đúng pháp luật Việt Nam về BHXH thì chỉ BHXH bắt buộc mới phải trả chế độ ốm đau.
Tương tư như vậy, chế độ thai sản cũng thuộc diện bắt buộc đối với BHXH bắt buộc còn với BHXH tự nguyện thì không.
BHXH tự nguyện chỉ cho người tham gia hưởng hai chế độ là chế độ hưu trí và chế độ tử tuất, còn lại những chế độ khác không nằm trong chính sách của BHXH tự nguyện.
Những thông tin trên, Luật Minh Khuê đã cung cấp những thông tin liên quan đến Mức đóng BHXH tự nguyện theo quy định mới. Hy vọng mang lại đầy đủ những thông tin này tới mọi người. Mọi vướng mắc chưa rõ hoặc có nhu cầu hỗ trợ các vấn đề pháp lý khác, quý khách vui lòng liên hệ với bộ phận Luật sư tư vấn pháp lý trực tuyến qua tổng đài điện thoại 24/7, hoặc gọi ngay tới số hotline: 1900.6162 hoặc gửi email trực tiếp tại lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp, hỗ trợ tốt nhất.
Luật Minh Khuê, cảm ơn sự theo dõi của các bạn.