Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn pháp luật Bảo hiểm xã hội của Công ty luật Minh Khuê

Cơ sở pháp lý

Luật bảo hiểm xã hội năm 2014.

1. Bảo hiểm xã hội là gì?

Bảo hiểm xã hội theo khoản 1 Điều 3 của Luật bảo hiểm xã hội thì đó là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc là mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội. 

Theo đó thì bảo hiểm xã hội bao gồm bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện. Bảo hiểm xã hội bắt buộc là loại hình bảo hiểm xã hội do nhà nước tổ chức mà người lao động và người sử dụng lao động phải tham gia. Còn bảo hiểm xã hội tự nguyện là loại hình bảo hiểm xã hội do nhà nước tổ chức mà người tham gia được lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình và nhà nước có chính sách hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội để người tham gia hưởng chế độ hưu trí và tử tuất. 

2. Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần

Căn cứ vào Điều 60 của Luật bảo hiểm xã hội 2014 thì có quy định về bảo hiểm xã hội một lần như sau:

Thứ nhất người lao động quy định tại khoản 1 Điều 2 của Luật bảo hiểm xã hội mà có yêu cầu thì được hưởng bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc một trong các trường hợp như sau:

- Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội ( hoặc chưa đủ 15 năm đối với lao động nữ là người hoạt động chuyên trách hoặc không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn ) và không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện

- Người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc sau một năm nghỉ việc, người tham gia bảo hiểm tự nguyện sau một năm không tiếp tục đáng bảo hiểm xã hội mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội. 

- Ra nước ngoài để định cư

- Người đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS đồng thời không tự kiểm soát hoặc không tự thực hiện được các hoạt động đi lại, mặc quần áo, vệ sinh cá nhân và những việc khác phục vụ nhu cầu sinh hoạt cá nhân hằng ngày mà cần có những người theo dõi, trợ giúp, chăm sóc hoàn toàn. 

Các bệnh, tật ngoài cá bệnh vừa kể trên thì phải có mức suy giảm khả năng lao động hoặc mức độ khuyết tật từ 81% trở lên và không tự kiểm soát hoặc không tự thực hiện được các hoạt động đi lại, mặc quần sáo, vệ sinh cá nhân và những việc khác phục vụ nhu cầu sinh hoạt cá nhân hằng ngày mà cần có người theo dõi, trợ giúp, chăm sóc hoàn toàn. 

- Người lao động thuộc một trong các trường hợp sau đây khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không đủ điều kiện để hưởng lương hưu;

+ Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân

+ Hạ sĩ quan, chiến sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân phục vụ có thời hạn; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí. 

Thứ hai là mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần được tính theo số năm đã đóng bảo hiểm xã hội, cứ mỗi năm được tính như sau:

- 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng trước năm 2014;

- 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi;

- Trường hợp thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ một năm thì mức hưởng bảo hiểm xã hội bằng số tiền đã đóng, mức tối đa bằng 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội

Thứ ba là mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần thực hiện theo quy định trên không bao gồm số tiền nhà nước hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, trừ trường hợp quy đinh tại điểm c khoản 1 điều này. 

Thứ tư là quy định về thời điểm hưởng bảo hiểm xã hội một lần, theo đó thì thời điểm ghi trong quyết định của cơ quan bảo hiểm xã hội. 

Như vậy thì tại điều 60 của luật bảo hiểm xã hội 2014 đã quy định rất cụ thể về mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần cũng như là điều kiện để hưởng bảo hiểm xã hội một lần là gì? 

⇒ Theo đó thì trong trường hợp mà bạn đóng bảo hiểm xã hội sau năm 2014 và đóng trong vong 5 năm 11 tháng với mức lương là 8 triệu đồng thì chúng tôi làm tròn thời gian đóng bảo hiểm của bạn lên thành 6 năm như sau: 6 x 2 x 8.000.000 đồng

3. Thủ tục nhận bảo hiểm xã hội một lần. 

Để nhận bảo hiểm xã hội một lần thì cá nhân cần phải thực hiện theo trình tự thủ tục như sau:

  • Bước 1: Lập,  nộp hồ sơ. 

Hồ sơ bao gồm:

-  Bản chính sổ bảo hiểm xã hội,

- Đơn đề nghị theo mẫu số 14-HSB 

- Đối với người ra nước ngoài để định cư thì cần phải nộp thêm giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về việc thôi quốc tịch Việt Nam hoặc bản dịch tiếng việt được chứng thực hoặc công chứng một trong những giấy tờ như là:

+ Hộ chiếu do nước ngoài cấp

+ Thị thực của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp có xác nhận việc cho phép nhập cảnh với lý do định cư nước ngoài

-+Giấy tờ xác nhận về việc đang làm thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài, giấy tờ xác nhận hoặc thẻ thường trú, cư trú có thời hạn 05 năm trở lên của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền. 

- Trường hợp bị mắc những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như: Ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS thì có thêm trích sao/tóm tắt hồ sơ bệnh án thể hiện tình trạng không tự phục vụ được; nếu bị mắc các bệnh khác thì thay bằng Biên bản giám định mức suy giảm từ 81% KNLĐ trở lên của Hội đồng GĐYK thể hiện tình trạng không tự phục vụ được.

- Đối với người có thời gian phục vụ trong quân đội trước ngày 01 tháng 01 năm 2007 tại địa bàn có hưởng phụ cấp khu vực mã sổ bảo hiểm không đủ thể hiện đầy đủ thông tin làm căn cứ tính phụ cấp khu vực thì cần có bản chính khai cá nhân về thời gian, địa bàn phục vụ trong quân đội có hưởng phụ cấp khu vực 

Người lao động có thể nộp hồ sơ thông qua các hình thức như là qua dịch vụ bưu chính công ích, trực tiếp tại cơ quan bảo hiểm xã hội và qua giao dịch điện tử ( người lao động đăng ký nhận mã xác thực và gửi hồ sơ đến cổng thông tin điện tử bảo hiểm xã hội Việt Nam hoặc tổ chức I-VAN nếu đã đăng ký sử dụng dịch vụ I-VAN 

  • Bước 2: Cơ quan bảo hiểm xã hội tiếp nhận hồ sơ

Sau khi người lao động nộp hồ sơ đến cơ quan bảo hiểm xã hội có thẩm quyền thì cơ quan xã hội sẽ tiến hành kiểm tra tính hợp lệ và đầy đủ của hồ sơ

  • Bước 3: Nhận kết quả

Người lao động nhận các giấy tờ liên quan theo hình thức nộp hồ sơ

Tiền bảo hiểm xã hội một lần thì người lao động có thể nhận trực tiếp tại cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc là thông qua dịch vụ bưu chính công ích hoặc thông qua tài khoản cá nhân. Trong trường hợp mà người lao động không thể đi lấy thì có thể thực hiện ủy quyền cho người khác thay, khi đó thì cần đến giấy ủy quyền theo quy định của pháp luật đề ra. 

Trên đây là toàn bộ những thông tin mà chúng tôi muốn cung cấp cho các bạn những thông tin có liên quan đến bảo hiểm xã hội một lần và những quy định liên quan đến điều kiện và thủ tục hưởng bảo hiểm xã hội một lần. Ngoài ra nếu các bạn còn có những câu hỏi thắc mắc thì có thể liên hệ với chúng tôi thông qua số điện thoại của tổng đài tư vấn trực tiếp 19006162 để có thể được hỗ trợ một cách nhanh chóng và thuận tiện nhất. 

Bộ phận tư vấn pháp luật tư vấn pháp luật Bảo hiểm xã hội