Mục lục bài viết

Kinh doanh dịch vụ lữ hành là ngành nghề kinh doanh có điều kiện và doanh nghiệp muốn hoạt động hợp pháp phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu theo quy định của pháp luật, trong đó có nghĩa vụ ký quỹ tại ngân hàng. Mức ký quỹ đối với kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế và lữ hành nội địa được quy định khác nhau tùy theo phạm vi hoạt động của doanh nghiệp. Việc nắm rõ mức tiền ký quỹ không chỉ giúp doanh nghiệp chuẩn bị đầy đủ điều kiện để xin giấy phép mà còn hạn chế các rủi ro pháp lý trong quá trình hoạt động. Vậy hiện nay mức ký quỹ kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế, lữ hành nội địa là bao nhiêu và được áp dụng như thế nào?

1. Ký quỹ kinh doanh dịch vụ lữ hành là gì?

Ký quỹ kinh doanh dịch vụ lữ hành có thể hiểu đơn giản là việc doanh nghiệp du lịch phải gửi một khoản tiền vào ngân hàng để bảo đảm cho hoạt động kinh doanh của mình. Khoản tiền này được giữ cố định trong tài khoản riêng và doanh nghiệp không được tự ý sử dụng trong thời gian hoạt động lữ hành. Việc ký quỹ nhằm chứng minh doanh nghiệp có khả năng tài chính để tổ chức tour và thực hiện đúng cam kết với khách hàng. Đây là điều kiện cần thiết trước khi doanh nghiệp được phép kinh doanh dịch vụ lữ hành. Nhờ đó, khách du lịch cũng yên tâm hơn khi sử dụng dịch vụ.

Trong quá trình hoạt động, nếu doanh nghiệp xảy ra vi phạm hoặc không bảo đảm quyền lợi cho khách du lịch thì khoản tiền ký quỹ có thể được dùng để giải quyết các vấn đề phát sinh. Cơ chế này giúp hạn chế tình trạng doanh nghiệp tổ chức tour thiếu trách nhiệm hoặc bỏ mặc khách hàng khi có sự cố. Đồng thời, ký quỹ còn góp phần nâng cao uy tín và tính chuyên nghiệp của doanh nghiệp lữ hành trên thị trường. Đối với cơ quan quản lý, đây là cách để kiểm soát và bảo đảm hoạt động du lịch diễn ra ổn định. Vì vậy, ký quỹ được xem là một biện pháp bảo đảm an toàn trong kinh doanh lữ hành.

2. Mức ký quỹ kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa?

Căn cứ khoản 1 Điều 14 Nghị định 168/2017/NĐ-CP và khoản 3 Điều 3 Nghị định 94/2021/NĐ-CP, mức ký quỹ kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa hiện nay là 100.000.000 đồng. Đây là khoản tiền doanh nghiệp phải gửi tại ngân hàng trước khi được cấp giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa nhằm bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ đối với khách du lịch và cơ quan quản lý nhà nước. Khoản ký quỹ này thể hiện năng lực tài chính tối thiểu của doanh nghiệp khi tham gia hoạt động lữ hành. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để bảo vệ quyền lợi của khách hàng trong trường hợp phát sinh rủi ro hoặc tranh chấp trong quá trình tổ chức tour. 

Căn cứ khoản 3 Điều 14 Nghị định 168/2017/NĐ-CP, doanh nghiệp phải thực hiện ký quỹ bằng đồng Việt Nam tại ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động hợp pháp tại Việt Nam. Tiền ký quỹ được hưởng lãi suất theo thỏa thuận giữa doanh nghiệp và ngân hàng nhận ký quỹ phù hợp với quy định pháp luật. Khoản tiền này phải được duy trì liên tục trong suốt thời gian doanh nghiệp hoạt động kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa và không được tự ý rút nếu chưa đáp ứng đủ điều kiện theo quy định. Quy định về duy trì ký quỹ giúp bảo đảm doanh nghiệp luôn có khả năng tài chính để giải quyết các nghĩa vụ phát sinh với khách du lịch. 

3. Mức ký quỹ kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế?

Căn cứ khoản 2 Điều 14 Nghị định 168/2017/NĐ-CP được dẫn chiếu tại khoản 3 Điều 3 Nghị định 94/2021/NĐ-CP, mức ký quỹ kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế hiện được áp dụng trở lại theo quy định cũ từ ngày 01/01/2024. Theo đó, pháp luật phân chia mức ký quỹ theo phạm vi hoạt động lữ hành quốc tế nhằm tương ứng với mức độ rủi ro và nghĩa vụ của doanh nghiệp đối với khách du lịch. Cụ thể: 

  • Doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành đối với khách du lịch quốc tế đến Việt Nam phải ký quỹ 250.000.000 đồng.
  • Trường hợp kinh doanh dịch vụ lữ hành đưa khách Việt Nam ra nước ngoài thì mức ký quỹ là 500.000.000 đồng.
  • Nếu doanh nghiệp đồng thời kinh doanh cả hai loại hình là đón khách quốc tế vào Việt Nam và đưa khách ra nước ngoài thì cũng phải ký quỹ 500 triệu đồng.

Căn cứ khoản 3 Điều 14 Nghị định 168/2017/NĐ-CP, doanh nghiệp phải thực hiện ký quỹ bằng đồng Việt Nam tại ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động hợp pháp tại Việt Nam. Khoản tiền ký quỹ này được duy trì xuyên suốt thời gian doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế và doanh nghiệp vẫn được hưởng lãi suất theo thỏa thuận với ngân hàng nhận ký quỹ. Việc duy trì tiền ký quỹ giúp bảo đảm quyền lợi của khách du lịch trong trường hợp doanh nghiệp phát sinh rủi ro hoặc không thực hiện đúng nghĩa vụ. Đây cũng là một trong những điều kiện bắt buộc để doanh nghiệp được cấp và duy trì giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế theo quy định pháp luật.

So với quy định trước đây, Nghị định 94/2021/NĐ-CP đã điều chỉnh giảm đáng kể mức ký quỹ, thể hiện chính sách hỗ trợ doanh nghiệp du lịch phục hồi sau dịch bệnh, đồng thời vẫn đảm bảo mục tiêu quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi khách du lịch. Như vậy, có thể khẳng định rằng, mức ký quỹ kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế hiện hành không chỉ là điều kiện bắt buộc để được cấp giấy phép kinh doanh lữ hành quốc tế, mà còn là công cụ pháp lý quan trọng nhằm cân bằng giữa tự do kinh doanh và trách nhiệm bảo đảm an toàn cho khách du lịch theo đúng tinh thần của Luật Du lịch 2017 và các văn bản hướng dẫn thi hành.

4. Doanh nghiệp phải ký quỹ kinh doanh du lịch lữ hành ở đâu?

Theo quy định pháp luật hiện hành, địa điểm thực hiện ký quỹ kinh doanh dịch vụ lữ hành được xác định rõ tại khoản 3 Điều 14 Nghị định 168/2017/NĐ-CP, doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện ký quỹ bằng đồng Việt Nam tại các tổ chức tín dụng hợp pháp, cụ thể gồm: 

  • ngân hàng thương mại,
  • ngân hàng hợp tác xã.
  • chi nhánh ngân hàng nước ngoài được thành lập và hoạt động tại Việt Nam

Quy định này mang tính bắt buộc, nhằm đảm bảo khoản tiền ký quỹ được quản lý bởi các tổ chức tài chính có chức năng nhận tiền gửi và chịu sự giám sát của pháp luật về ngân hàng.

Việc ký quỹ không chỉ đơn thuần là gửi tiền mà phải được thực hiện thông qua hợp đồng ký quỹ giữa doanh nghiệp và ngân hàng nhận ký quỹ theo Điều 15 Nghị định 168/2017/NĐ-CP. Trên cơ sở hợp đồng này, ngân hàng sẽ phong tỏa số tiền ký quỹ trong tài khoản riêng, đồng thời cấp Giấy chứng nhận tiền ký quỹ kinh doanh dịch vụ lữ hành cho doanh nghiệp để hoàn thiện hồ sơ xin cấp giấy phép lữ hành. Địa điểm ký quỹ không chỉ là nơi “gửi tiền” mà còn là chủ thể trung gian bảo đảm thực thi nghĩa vụ pháp lý của doanh nghiệp.

Ngoài ra, pháp luật cũng quy định tiền ký quỹ phải được duy trì trong suốt quá trình doanh nghiệp hoạt động kinh doanh lữ hành, và doanh nghiệp được hưởng lãi suất theo thỏa thuận với ngân hàng, nhưng không được tự ý rút hoặc sử dụng nếu chưa có sự chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền. 

Tóm lại, theo quy định hiện hành, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành phải ký quỹ tại các ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng hợp pháp tại Việt Nam, thông qua cơ chế hợp đồng và phong tỏa tài khoản, qua đó bảo đảm tính minh bạch, an toàn tài chính và trách nhiệm pháp lý trong hoạt động du lịch.

5. Có được rút tiền ký quỹ kinh doanh dịch vụ lữ hành không?

Theo quy định pháp luật hiện hành, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành không được tự do rút tiền ký quỹ trong quá trình hoạt động, bởi đây là khoản tiền mang tính chất bảo đảm thực hiện nghĩa vụ đối với khách du lịch và được quản lý chặt chẽ theo cơ chế pháp lý riêng. Cụ thể, căn cứ Điều 16 Nghị định 168/2017/NĐ-CP, tiền ký quỹ được ngân hàng phong tỏa và chỉ được sử dụng trong các trường hợp cần thiết nhằm giải quyết rủi ro phát sinh trong hoạt động kinh doanh lữ hành, như khi doanh nghiệp không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đối với khách du lịch theo hợp đồng.

Về nguyên tắc, trong suốt thời gian doanh nghiệp còn hoạt động kinh doanh lữ hành, khoản tiền ký quỹ này phải được duy trì đầy đủ tại ngân hàng, doanh nghiệp chỉ được hưởng lãi suất phát sinh theo thỏa thuận nhưng không có quyền tự ý rút, sử dụng hoặc giảm số tiền ký quỹ nếu chưa có sự chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền. Điều này xuất phát từ bản chất pháp lý của ký quỹ là một biện pháp bảo đảm bắt buộc – đồng thời là điều kiện duy trì hiệu lực của giấy phép kinh doanh lữ hành.

Tuy nhiên, pháp luật vẫn cho phép giải tỏa hoặc rút tiền ký quỹ trong những trường hợp nhất định. Cụ thể, doanh nghiệp có thể được rút toàn bộ hoặc một phần tiền ký quỹ khi:

(i) chấm dứt hoạt động kinh doanh dịch vụ lữ hành và đã hoàn thành mọi nghĩa vụ đối với khách du lịch; hoặc

(ii) được cơ quan cấp giấy phép kinh doanh lữ hành chấp thuận việc giải tỏa ký quỹ theo quy định.

Ngoài ra, trong một số tình huống đặc biệt, doanh nghiệp có thể đề nghị giải tỏa tạm thời tiền ký quỹ để xử lý sự cố liên quan đến khách du lịch, nhưng việc này phải thực hiện theo đúng trình tự và chịu sự kiểm soát của cơ quan nhà nước có thẩm quyền và ngân hàng nhận ký quỹ.

Như vậy, có thể khẳng định rằng, tiền ký quỹ kinh doanh dịch vụ lữ hành không phải là khoản tiền doanh nghiệp được tự do sử dụng, mà là khoản tiền bị hạn chế quyền định đoạt trong suốt quá trình hoạt động. Việc rút tiền chỉ được thực hiện trong các trường hợp pháp luật cho phép và phải có sự kiểm soát của cơ quan quản lý, qua đó bảo đảm mục tiêu cao nhất là bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách du lịch và nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp lữ hành.

6. Điều kiện kinh doanh dịch vụ lữ hành

Theo Điều 31 Luật Du lịch năm 2017, điều kiện kinh doanh dịch vụ lữ hành được quy định nhằm bảo đảm doanh nghiệp có đủ năng lực hoạt động và bảo vệ quyền lợi của khách du lịch.

Đối với kinh doanh lữ hành nội địa và quốc tế, doanh nghiệp bắt buộc phải được thành lập hợp pháp theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp. Ngoài ra, doanh nghiệp còn phải thực hiện ký quỹ tại ngân hàng để bảo đảm trách nhiệm trong quá trình kinh doanh. Người phụ trách kinh doanh dịch vụ lữ hành cũng phải đáp ứng yêu cầu về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ phù hợp với từng loại hình hoạt động. Đây là cơ sở để cơ quan nhà nước xem xét cấp giấy phép kinh doanh lữ hành cho doanh nghiệp.

Điều kiện kinh doanh dịch vụ lữ hành không chỉ là yêu cầu bắt buộc về mặt pháp lý mà còn góp phần nâng cao chất lượng hoạt động du lịch trên thực tế. Việc yêu cầu doanh nghiệp ký quỹ giúp tăng khả năng bảo đảm quyền lợi cho khách hàng khi phát sinh rủi ro hoặc tranh chấp trong quá trình tổ chức tour.

Đồng thời, quy định về trình độ của người phụ trách kinh doanh giúp bảo đảm hoạt động điều hành tour được thực hiện chuyên nghiệp và đúng quy chuẩn. Đối với lữ hành quốc tế, điều kiện còn chặt chẽ hơn nhằm đáp ứng yêu cầu phục vụ khách nước ngoài và hoạt động đưa khách ra nước ngoài. Nhờ đó, thị trường du lịch được quản lý ổn định, minh bạch và tạo sự tin tưởng cho khách du lịch.

Kết luận

Như vậy, việc ký quỹ kinh doanh dịch vụ lữ hành là điều kiện bắt buộc đối với doanh nghiệp khi hoạt động trong lĩnh vực du lịch theo quy định của pháp luật hiện hành. Mức ký quỹ sẽ được áp dụng khác nhau tùy thuộc vào loại hình kinh doanh là lữ hành nội địa hay lữ hành quốc tế. Quy định này nhằm bảo đảm trách nhiệm của doanh nghiệp đối với khách du lịch và xử lý các rủi ro có thể phát sinh trong quá trình hoạt động. Doanh nghiệp cần thực hiện ký quỹ tại ngân hàng đúng mức quy định trước khi đề nghị cấp giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành.

Bên cạnh đó, việc duy trì khoản ký quỹ trong suốt thời gian hoạt động cũng là nghĩa vụ quan trọng cần được tuân thủ. Nếu không đáp ứng điều kiện ký quỹ, doanh nghiệp có thể bị từ chối cấp phép hoặc bị xử lý vi phạm theo quy định. Vì vậy, các tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ lữ hành nên chủ động tìm hiểu kỹ các quy định pháp luật liên quan để chuẩn bị đầy đủ điều kiện hoạt động. Việc tuân thủ đúng quy định về ký quỹ không chỉ giúp doanh nghiệp hoạt động ổn định mà còn góp phần nâng cao uy tín và tạo niềm tin đối với khách hàng, đối tác trong lĩnh vực du lịch.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc gửi qua email  để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.