1. Thực trạng hành vi dâm ô trẻ em
Theo thống kê của Tổng cục Cảnh sát - Bộ Công an: "Mặc dù chỉ là phần nhỏ so với thực tế nhưng mỗi năm trung bình có 1.600 - 1.800 vụ xâm hại trẻ em được phát hiện, trong số 1.000 vụ xâm hại tình dục, số vụ mà trẻ em là nạn nhân chiếm 65% đa số nạn nhân là nữ ở độ tuổi 12 - 15 (chiếm 57,46%), tuy nhiên số trẻ em dưới 6 tuổi bị xâm hại là vấn đề đáng báo động, chiếm tới 13,2%. Số liệu thống kê năm 2016 của Tổng cục Cảnh sát - Bộ Công an cho thất, lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội trên toàn quốc đã phát hiện hơn 1373 vụ xâm hại tình dục trẻ em, với hơn 1352 đói tượng; trong đó đã khởi tố hàng trăm vụ án hiếp dâm trẻ em (34,1%). Theo thống kế của Toà án nhân dân tối cao, trong 5 năm (từ năm 2012 - 2016), Toà án các cấp đã thụ lý theo thủ tục sơ thẩm 9.305 vụ với 10.656 bị cáo. Trong đó, đưa ra xét xử theo thủ tục sơ thẩm 8.674 vụ (chiếm 93,2%), với 9.873 bị cáo (chiếm 92,65%).
2. Các hành vi dâm ô trẻ em
Trẻ em là người dưới 16 tuổi theo quy định tại Điều 1 Luật Trẻ em 2016
Cũng như theo Luật Trẻ em, các hành vi xâm hại tình dục trẻ em (trong đó có hành vi dâm ô) là các hành vi bị cấm. Hiện hành, hành vi dâm ô đối với người dưới 16 tuổi được hướng dẫn cụ thế tại khoản 3 Điều 3 Nghị quyết 06/2019/NQ-HĐTP. Cụ thể, dâm ô quy định tại khoản 1 Điều 146 của Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi bổ sung 2017) (Tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi) là hành vi của những người cũng giới hoặc khác giới tính tiếp xúc với thể chất trực tiếp hoặc gián tiếp qua lớp quần áo vào bộ phận sinh dục, bộ phận nhạy cảm, bộ phận khác trên cơ thể của người dưới 16 tuổi có tính chất tình dục nhưng không nhằm quan hệ tình dục.
Hành vi dâm ô sẽ gồm một trong các hành vi sau đây:
- Dùng bộ phận sinh dục, bộ phận nhạy cảm tiếp xúc (ví dụ: đụng chạm, cọ xát, chà xát...) với bộ phận sinh dục, bộ phận nhạy cảm, bộ phận khác của người dưới 16 tuổi
- Dùng bộ phận khác trên cơ thế (ví dụ: tay, chân, miệng, lưỡi...) tiếp xúc (ví dụ: vuốt ve, sờ, bóp, cấu, véo, hôn, liếm,..) với bộ phận sinh dục, bộ phận nhạy cảm của người dưới 16 tuổi
- Dùng dụng cụ tình dục tiếp xúc (ví dụ: đụng chạm, cọ xát, chà xát...) với bộ phận sinh dục, bộ phận nhạy cảm của người dưới 16 tuổi.
- Dụ dỗ, ép buộc người dưới 16 tuổi dùng bộ phận khác trên cơ thể của họ tiếp xúc (ví dụ: vuốt ve, sờ, bóp, cấu, véo, hôn, liếm...) với bộ phận nhạy cảm của người phạm tội hoặc của người khác.
- Các hành vi khác có tính chất tình dục nhưng không nhằm quan hệ tình dục (ví dụ hôn vào miệng, cổ, tại, gáy... của người dưới 16 tuổi).
Trong đó, bộ phận sinh dục bao gồm bộ phận sinh dục nam và bộ phận sinh dục nữ. Bộ phận sinh dục nam là dương vật; bộ phận sinh dục nữ bao gồm âm hộ, âm đạo. Bộ phận nhạy cảm bao gồm bìu, mu, hậu môn, háng, đùi, mông, vú. Bộ phận khác trên cơ thể là bất kỳ bộ phận nào trên cơ thể không phải là bộ phận sinh dục và bộ phận nhạy cảm (ví dụ: tay, chân, miệng, lưỡi, mũi, gáy, cổ, bụng..). Dụng cụ tình dục là những dụng cụ được sản xuất chuyên dùng cho hoạt động tình dục (ví dụ: dương vật giả, âm hộ giả, âm đạo giả...) hoặc những đồ vật khác nhưng được sử dụng cho hoạt động tình dục.
3. Dâm ô trẻ em bị xử lý như thế nào?
3.1. Xử lý hình sự về tội dâm ô người
Theo đó, hành vi đâm ô trẻ em có thể bị truy cứu TNHS về Tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi quy định tại Điều 146 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi bổ sung 2017) với mức hình phạt cao nhất lên đến 12 năm tù.
Cụ thế, mức hình phạt theo từng khung như sau:
- Khung 1: Phạt từ từ 6 tháng đến 3 năm
Khung này áp dụng đối với tường hợp người nào đủ 18 tuổi trở lên mà có hành vi dâm ô đối với người dưới 15 tuổi không nhằm mục đích giao cấu hoặc không nhằm thực hiện các hành vi quan hệ tình dục khác.
- Khung 2: Phạt tù từ 3 năm đến 7 năm
Khung này áp dụng khi phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây:
+ Phạm tội có tổ chức
+ Phạm tội 2 lần trở lên
+ Đối với 2 người trở lên
+ Đối với người mà người phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh
+ Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%
+ Tái phạm nguy hiểm
- Khung 3: Phạt tù từ 7 năm đến 12 năm
Khung này áp dụng khi phạm thuộc thuộc một trong các trường hợp sau đây:
+ Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương có thể 61% trở lên
+ Làm nạn nhân tự sát
Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm.
Từ những quy định pháp luật cho thấy:
- Khách thể của tội dâm ô người dưới 16 tuổi là xâm phạm đến quyền được bảo vệ thân thể, nhân phẩm, danh dự, và sự phát triển bình thường của người bị hại
- Chủ thể của tội dâm ô người người 16 tuổi có thể là nam hoặc nữ, trên thực tế xét xử chủ yếu là nam, người từ đủ 18 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự.
- Mặt khách quan của tội dâm ô người dưới 16 tuổi mang đặc điểm thoả mãn hoặc khơi gợi, khiêu khích, nhu cầu tình dục như sờ, bóp hoặc dùng các bộ phận nhạy cảm về tình dục cọ xát vào cơ thể hoặc bộ phận sinh dục của trẻ em, có hành vi buộc trẻ em sờ, bóp, cọ xát... vào những bộ phận kích thích tình dục hoặc bộ phận sinh dục của người phạm tội hoặc của người khác, đây được xem là hành vi tình dục nhưng không phải giao cấu. Tuy nhiên, việc tự nguyện của nạn nhân không phải là căn cứ để loại trừ trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội bởi vì độ tuổi và nhận thức của nạn nhân rất non nớt, chưa được xem là trưởng thành để đủ chín chắn nhìn nhận được việc bản thân đang bị xâm hại. Trẻ em có thể bị hành vi dâm ô tác đông đến thân thể hoặc có thể chỉ bị chứng kiến những hành vi dâm ô. Tội này là tội có cấu thành hình thức, tức là khi điều tra xét xử không căn cứ vào hậu quả và những tổn hại của nạn nhân mà chỉ xét về hành vi vi phạm của người thực hiện tội phạm để xác định trách nhiệm hình sự. Trong trường hợp người có ý định dâm ô nhưng chưa có hành vi cụ thể nào thể hiện ý định dâm ô thì không cấu thành tội dâm ô đối người dưới 16 tuổi.
- Mặt chủ quan của tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi thông thường tội này thuộc hành vi phạm tội với lỗi cố ý. Tuỳ vào mức độ nguy hiểm và tính chất, hậu quả mà người phạm tội gây ra có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, nặng hơn sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo các khung hình phạt quy định tại Điều 146 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017.
3.2. Phạt vi phạm hành chính hành vi dâm ô trẻ em
Theo quy định tại Nghị định 144/2021/NĐ-CP cụ thể trường hợp dâm ô đối với người dưới 16 tuổi nhưng không bị truy cứu TNHS thì có thể bị phạt hành chính từ 5.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng. So với nghị định 167/2013/NĐ-CP thì không có quy định cụ thể về xử phạt hành vi dâm ô trẻ em mà chỉ quy định phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với hành vi có cử chỉ, lời nói thô bạo, khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác. Như vậy, từ năm 2022 người thực hiện hành vi dâm ô trẻ em mà chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ bị phạt tiền từ 5.000.000 đến 8.000.000 đồng. Ngoài ra còn áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là buộc xin lỗi công khai đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm d khoản 5 Điều 7 trừ trường hợp nạn nhân có đơn không yêu cầu (Dâm ô người dưới 16 tuổi nhưng không bị truy cứu trách nhiệm hình sự).
Như vậy, nếu có những hành vi dâm ô đối với người dưới 16 tuổi nhưng không bị truy cứu TNHS thì có thể bị phạt hành chính từ 5.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng và buộc xin lỗi công khai trừ trường hợp nạn nhân có đơn không yêu cầu.
Bạn đọc có thể tham khảo bài viết: Cấu thành tội phạm của tội dâm ô với người dưới 16 tuổi là gì? Bất cập quy định về tội dâm ô với người dưới 16 tuổi. Vui lòng liên hệ số tổng đài 1900.6162 hoặc liên hệ email lienhe@luatminhkhue.vn nếu có những câu hỏi thắc mắc liên quan đến pháp luật cần giải đáp.