Ngày 31/10 là ngày gì? Halloween là ngày gì? Halloween 2025 là thứ mấy trong tuần?

1. Ngày 31/10 là ngày gì? Nguồn gốc ra đời của ngày Halloween

Ngày 31/10 hàng năm được biết đến trên toàn thế giới là ngày Halloween – một lễ hội truyền thống bắt nguồn từ các quốc gia phương Tây, đặc biệt phổ biến ở Mỹ, Anh, Ireland, Canada và nhiều nước châu Âu khác. Tên gọi “Halloween” là cách viết rút gọn của cụm từ “All Hallows’ Eve”, nghĩa là “Đêm trước Lễ Các Thánh”, diễn ra ngay trước ngày 1/11 – Lễ Các Thánh (All Saints’ Day) trong Kitô giáo.

Mặc dù ngày 31/10 gắn liền với hệ thống ngày lễ của Cơ đốc giáo, nhưng nguồn gốc sâu xa của Halloween lại xuất phát từ lễ hội cổ đại Samhain của người Celtic – một dân tộc sinh sống cách đây hơn 2000 năm ở vùng Ireland, Anh và miền Bắc nước Pháp. Đối với người Celtic, Samhain (nghĩa là “cuối mùa Hè”) đánh dấu thời điểm kết thúc mùa thu hoạch và khởi đầu mùa đông – mùa của bóng tối, lạnh lẽo và cái chết.

Người Celtic tin rằng đêm 31/10 là lúc ranh giới giữa thế giới người sống và người chết trở nên mong manh nhất, cho phép các linh hồn trở về trần gian. Để xua đuổi tà ma, họ đốt lửa trại, đeo mặt nạ và hóa trang thành các linh hồn nhằm đánh lừa ma quỷ. Đây chính là tiền thân của phong tục hóa trang Halloween ngày nay.

Sau khi Đế chế La Mã xâm chiếm lãnh thổ Celtic, lễ Samhain dần hòa trộn với hai lễ hội La Mã là Feralia (tưởng niệm người chết) và Pomona (lễ hội tôn vinh nữ thần mùa màng – biểu tượng là quả táo). Điều này giải thích vì sao quả táo trở thành một biểu tượng phổ biến trong Halloween với trò chơi “cắn táo (apple bobbing)”.

Đến thế kỷ thứ 8, Giáo hoàng Gregory III quyết định chuyển Lễ Các Thánh sang ngày 1/11 và coi đêm 31/10 – All Hallows’ Eve là thời khắc tưởng nhớ linh hồn đã khuất. Dần dần, All Hallows’ Eve được rút gọn thành Halloween, trở thành ngày lễ hội giao thoa giữa yếu tố tôn giáo, tâm linh và dân gian, vừa mang tính tưởng niệm vừa chứa đựng yếu tố vui chơi giải trí.

2. Halloween là ngày gì? Ý nghĩa của lễ hội Halloween trên thế giới

Ngày Halloween (31/10) ngày nay đã vượt xa khỏi khuôn khổ tôn giáo để trở thành một hiện tượng văn hóa toàn cầu, kết hợp giữa truyền thống cổ xưa và văn hóa đại chúng hiện đại.

Ban đầu, ý nghĩa của Halloween là tưởng nhớ những người đã khuất, đồng thời xua đuổi linh hồn dữ để cầu mong bình an trong năm mới. Nhưng theo thời gian, lễ hội này đã phát triển thành một ngày hội của sáng tạo, vui chơi và kết nối cộng đồng.

Ba biểu tượng chính làm nên nét đặc trưng của Halloween gồm có:

• 🎭 Hóa trang (Guising): Xuất phát từ tục đeo mặt nạ để ngụy trang khỏi ma quỷ, ngày nay trở thành hoạt động giúp con người tự do thể hiện bản thân, vượt qua ranh giới về giới tính, giai cấp và chuẩn mực xã hội. Ở nhiều nơi, đặc biệt là trong cộng đồng LGBTQ+, Halloween được xem là “Giáng sinh của người đồng tính” – dịp để thể hiện cá tính mà không sợ bị phán xét.
• 🍬 Trick-or-Treat (Xin kẹo hay bị ghẹo): Có nguồn gốc từ tục lệ souling thời Trung cổ – người nghèo gõ cửa xin “bánh linh hồn” để cầu nguyện cho người đã mất. Ngày nay, đây là trò vui an toàn cho trẻ em, giúp kết nối tình làng nghĩa xóm và tạo không khí thân thiện trong cộng đồng.
• 🎃 Đèn lồng bí ngô (Jack-o’-lantern): Xuất phát từ truyền thuyết Stingy Jack của Ireland, người bị đày phải lang thang cùng chiếc đèn làm từ củ cải. Khi sang Mỹ, người ta thay củ cải bằng bí ngô, tạo nên hình ảnh lồng đèn bí ngô rực sáng – biểu tượng không thể thiếu mỗi mùa Halloween.

Về mặt xã hội học, Halloween được xem là “ngày cận biên” (liminal day) – thời điểm các ranh giới xã hội tạm thời bị xóa nhòa. Đây là dịp mọi người có thể trở thành bất kỳ ai, được “phá luật” trong khuôn khổ lễ hội, và thể hiện những khía cạnh khác của bản thân. Chính tính “cận biên” này giúp Halloween giải tỏa áp lực xã hội, mang lại niềm vui, sự gắn kết và sáng tạo.

Ngày nay, Halloween không chỉ là lễ hội tâm linh, mà còn là sự kiện thương mại lớn toàn cầu. Tại Mỹ, doanh thu từ trang phục, kẹo và đồ trang trí mỗi năm lên tới hàng tỷ đô la Mỹ. Các bộ phim, nhạc, và thời trang chủ đề Halloween trở thành biểu tượng của văn hóa đại chúng (pop culture). Ở châu Á, đặc biệt là tại Việt Nam, Hàn Quốc, Nhật Bản, giới trẻ đón Halloween như một ngày hội hóa trang vui nhộn – mang đậm sắc màu giải trí, thời trang và sáng tạo.

3. Halloween 2025 là thứ mấy? Ngày chính xác của lễ hội Halloween năm 2025

Theo lịch Gregory, Halloween 2025 sẽ rơi vào ngày Thứ Sáu, ngày 31 tháng 10 năm 2025.

Điều này có nghĩa là Halloween 2025 sẽ diễn ra vào cuối tuần, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động lễ hội như diễu hành hóa trang, tiệc hóa trang, và các sự kiện âm nhạc đêm Halloween. Nhiều quốc gia, đặc biệt là Mỹ, Anh và Việt Nam, dự kiến sẽ tổ chức lễ hội lớn hơn thường lệ vì Halloween 2025 trùng vào ngày thứ Sáu, mở đầu cho một cuối tuần dài tràn ngập không khí sôi động.

Tại Việt Nam, các trường học, trung tâm thương mại, quán cà phê, khu vui chơi thường tổ chức các sự kiện Halloween sớm từ tuần cuối tháng 10, với các hoạt động như: thi hóa trang, chụp ảnh check-in với bí ngô, và các mini game “trick or treat” vui nhộn.

Như vậy, Halloween 2025 không chỉ là dịp để tưởng nhớ quá khứ và nguồn gốc văn hóa cổ xưa, mà còn là ngày hội toàn cầu của sáng tạo, niềm vui và sự kết nối con người, được mong chờ nhất vào mỗi cuối tháng 10.

4. Nguồn gốc và truyền thuyết về lễ hội Halloween

Halloween có nguồn gốc sâu xa từ lễ hội Samhain của người Celtic cổ đại – cư dân sinh sống khoảng 2000 năm trước tại khu vực Ireland, Anh và miền Bắc nước Pháp. “Samhain” trong tiếng Gael có nghĩa là “kết thúc mùa Hè”, được tổ chức vào tối 31/10 và kéo dài đến ngày 1/11, đánh dấu sự kết thúc mùa thu hoạch và khởi đầu mùa đông – thời kỳ được xem là u tối, lạnh lẽo và gắn liền với cái chết.

Theo tín ngưỡng Celtic, vào đêm Samhain, ranh giới giữa thế giới người sống và người chết trở nên mỏng manh, khiến linh hồn có thể quay lại dương gian. Người ta tin rằng các linh hồn có thể gây hại hoặc đem lại điềm xấu, nên dân làng thường đốt lửa trại lớn, mặc trang phục kỳ quái và đeo mặt nạ để xua đuổi ma quỷ hoặc đánh lừa chúng. Đây chính là tiền thân của phong tục hóa trang Halloween ngày nay.

Khi Đế chế La Mã chinh phục vùng đất Celtic, Samhain được dung hợp với hai lễ hội của người La Mã là Feralia (lễ tưởng niệm người chết) và lễ hội nữ thần Pomona – vị thần mùa màng, biểu tượng là quả táo. Từ đó, trò chơi cắn táo (apple bobbing) ra đời và trở thành một phần truyền thống quen thuộc trong các bữa tiệc Halloween.

Đến thế kỷ thứ 8, Giáo hoàng Gregory III đã ấn định ngày 1/11 là Lễ Các Thánh (All Saints’ Day) và đêm trước đó – 31/10 – gọi là All Hallows’ Eve, dần được rút gọn thành “Halloween”. Về sau, ngày 2/11 – All Souls’ Day được thêm vào để tưởng nhớ linh hồn người đã khuất.

Một trong những truyền thuyết nổi tiếng gắn liền với Halloween là câu chuyện về Stingy Jack – người đàn ông keo kiệt bị cả Thiên đường và Địa ngục từ chối, phải lang thang trên trần thế với chiếc đèn lồng làm từ củ cải để soi đường. Khi người Ireland di cư sang Mỹ, họ thay củ cải bằng bí ngô – loại quả phổ biến ở Tân Thế giới. Từ đó ra đời hình ảnh đèn bí ngô Jack-o’-lantern – biểu tượng đặc trưng của Halloween hiện đại.

5. Ý nghĩa biểu tượng của các màu sắc trong ngày Halloween

Các màu sắc chủ đạo của Halloween không chỉ mang tính thẩm mỹ mà còn ẩn chứa những ý nghĩa văn hóa – tôn giáo – tâm linh sâu sắc được kế thừa từ nhiều thế kỷ.

• Màu cam: Đại diện cho mùa thu hoạch và ánh sáng của ngọn lửa Samhain cổ xưa. Màu cam tượng trưng cho sự ấm áp, sức sống, niềm vui, nhưng đồng thời cũng gợi nhắc đến ánh sáng yếu ớt giữa màn đêm lạnh giá – sự giao hòa giữa sống và chết.
• Màu đen: Biểu tượng của bóng tối, cái chết và điều huyền bí. Trong truyền thống Celtic, đen là màu của đêm đông – thời điểm kết thúc chu kỳ sự sống. Vì thế, nó thể hiện sự kết thúc, nhưng cũng là khởi đầu cho vòng luân hồi mới. Sự kết hợp giữa đen và cam phản ánh triết lý âm – dương, sống – chết của Halloween.
• Màu tím: Màu của phép thuật, linh hồn và thế giới siêu nhiên. Trong truyền thống phương Tây, tím thường gắn liền với năng lượng tâm linh, tượng trưng cho khả năng kết nối giữa cõi người và cõi âm. Do đó, nhiều vật trang trí Halloween như nến, đèn và quần áo thường sử dụng màu tím để tạo cảm giác huyền bí.
• Màu trắng: Đại diện cho linh hồn, ma quỷ và sự thuần khiết. Trong các truyện dân gian châu Âu, hồn ma thường được mô tả với tấm vải trắng bay lượn trong đêm, khiến màu trắng trở thành biểu tượng không thể thiếu của thế giới bên kia.
• Màu đỏ: Liên quan đến máu, sự sống và sức mạnh, màu đỏ trong Halloween gợi cảm giác rùng rợn nhưng cũng tượng trưng cho năng lượng và sự tái sinh.

Tóm lại, sự phối hợp giữa cam – đen – tím – trắng – đỏ tạo nên bản sắc thị giác độc đáo của Halloween, vừa thể hiện nỗi sợ hãi và cái chết, vừa phản ánh niềm vui, ánh sáng và sự sống mới. Đây là biểu hiện rõ rệt của tính cận biên (liminality) – ranh giới giữa hai thế giới, đặc trưng của Halloween từ thời Celtic cổ đại.

6. Các hoạt động truyền thống trong đêm Halloween

Dù đã trải qua hàng thế kỷ biến đổi, các hoạt động truyền thống của Halloween vẫn được duy trì và phát triển, phản ánh sự hòa quyện giữa yếu tố tín ngưỡng cổ xưa và giải trí hiện đại. Dưới đây là những hoạt động đặc trưng sẽ tiếp tục phổ biến trong Halloween 2025:

6.1. Hóa trang (Costume & Guising)

Đây là hoạt động đặc trưng nhất của Halloween. Từ việc đeo mặt nạ để tránh bị linh hồn nhận ra, ngày nay hóa trang đã trở thành một hình thức thể hiện cá tính và bản sắc văn hóa.

Người tham dự thường chọn hóa thân thành các nhân vật huyền bí (ma cà rồng, phù thủy, xác ướp) hoặc biểu tượng văn hóa đại chúng như siêu anh hùng, nhân vật hoạt hình, người nổi tiếng. Tại Mỹ và châu Âu, hóa trang còn là dịp để cộng đồng LGBTQ+ thể hiện bản ngã, tự do vượt qua ranh giới về giới tính trong không gian “được cấp phép”.

6.2. Xin kẹo – Trick or Treat

Nguồn gốc từ tục souling thời Trung cổ, khi người nghèo đi xin bánh linh hồn để cầu nguyện cho người chết, hoạt động “Trick or Treat” ngày nay trở thành trò chơi trẻ em phổ biến.
Trẻ nhỏ hóa trang và gõ cửa từng nhà, hô to “Trick or Treat!” – nghĩa là “Cho kẹo hay bị ghẹo”, nhận kẹo hoặc quà nhỏ từ hàng xóm. Đây là một nghi thức giao tiếp cộng đồng, giúp gắn kết tình làng nghĩa xóm và nuôi dưỡng tinh thần chia sẻ trong xã hội hiện đại.

6.3. Khắc bí ngô – Jack-o’-Lantern

Người dân Mỹ và nhiều quốc gia khác thường tự tay khắc những quả bí ngô thành hình khuôn mặt ma quái, đặt nến bên trong để thắp sáng trước cửa nhà. Biểu tượng này xuất phát từ truyền thuyết Stingy Jack, tượng trưng cho việc xua đuổi tà ma và soi đường cho linh hồn lạc lối.
Ngày nay, việc khắc bí ngô không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn trở thành hoạt động sáng tạo nghệ thuật được các gia đình và trường học tổ chức mỗi dịp Halloween.

6.4. Tiệc hóa trang và tham quan “nhà ma”

Các buổi tiệc Halloween được tổ chức sôi nổi với âm nhạc, trò chơi và trang phục đặc sắc. Nhiều nơi dựng “haunted house” – nhà ma ám, tái hiện không gian rùng rợn bằng ánh sáng, âm thanh và diễn viên hóa trang để tăng phần hấp dẫn.

6.5. Truyền thống chơi táo (Apple Bobbing)

Từ lễ hội Pomona của người La Mã, trò cắn táo trong chậu nước vẫn được duy trì ở nhiều nơi như Anh, Mỹ. Trò chơi tượng trưng cho may mắn, tình duyên và mùa màng bội thu.

6.6. Halloween tại Việt Nam năm 2025

Ở Việt Nam, Halloween chủ yếu được giới trẻ đón nhận như một lễ hội hóa trang hiện đại, lan tỏa mạnh mẽ trong các trường học, trung tâm thương mại và quán cà phê.
Thay vì nhấn mạnh yếu tố kinh dị, phong cách Halloween tại Việt Nam thiên về sáng tạo, vui nhộn và dễ thương, phản ánh sự hòa nhập văn hóa phương Tây với cảm quan Á Đông nhẹ nhàng hơn.

7. Trang phục và hóa trang phổ biến trong lễ hội Halloween

Hóa trang là một trong những hoạt động nổi bật và mang tính biểu tượng nhất của lễ hội Halloween. Từ xa xưa, người Celtic đã tin rằng vào đêm Samhain – tiền thân của Halloween, ranh giới giữa người sống và linh hồn người chết trở nên mong manh. Họ đốt lửa trại, đeo mặt nạ hoặc khoác lên mình những bộ trang phục kỳ dị để đánh lừa ma quỷ và xua đuổi tà khí. Chính từ tập tục cổ này, truyền thống hóa trang đã hình thành và phát triển đến ngày nay.

Trong Halloween hiện đại, hóa trang không chỉ là cách “ngụy trang” trước linh hồn mà còn là một hình thức thể hiện bản thân (identity expression). Con người tạm thời thoát khỏi những khuôn mẫu xã hội hàng ngày để trở thành bất cứ ai mình muốn – một nhân vật trong phim, một siêu anh hùng, hay thậm chí là một sinh vật huyền bí. Chính tính “cận biên” (liminality) của Halloween – nơi các ranh giới xã hội bị xóa nhòa – khiến việc hóa trang trở thành một biểu tượng văn hóa sâu sắc, vừa giải trí vừa phản ánh cá tính con người.

Các trang phục và hóa trang phổ biến trong Halloween có thể chia thành ba nhóm chính:

• Nhóm kinh dị – truyền thống: Gồm các hình tượng như ma, quỷ, phù thủy, xác ướp, ma cà rồng, người sói hay bộ xương người. Những hình tượng này bắt nguồn từ các truyền thuyết châu Âu cổ xưa, thể hiện nỗi sợ hãi và sự kính trọng đối với thế giới tâm linh.
• Nhóm hiện đại – văn hóa đại chúng: Bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi điện ảnh và truyền thông, nhiều người chọn hóa trang thành các nhân vật nổi tiếng như siêu anh hùng Marvel, nhân vật hoạt hình Disney, hoặc các nhân vật trong phim kinh dị như Annabelle, Joker, Ghostface… Những bộ trang phục này phản ánh sức ảnh hưởng của văn hóa pop (pop culture) đối với Halloween.
• Nhóm hài hước và sáng tạo: Bên cạnh yếu tố rùng rợn, Halloween hiện đại còn mang đậm tính giải trí. Nhiều người chọn hóa trang theo phong cách dễ thương, ngộ nghĩnh, thậm chí châm biếm các vấn đề xã hội, biến lễ hội thành một sàn diễn thời trang sáng tạo.

Ngoài trang phục, mặt nạ cũng là phụ kiện không thể thiếu trong đêm Halloween. Từ mặt nạ giấy, nhựa đến sơn hóa trang trên mặt, tất cả đều góp phần tạo nên bầu không khí huyền ảo, pha chút ma mị đặc trưng.

Không chỉ ở phương Tây, xu hướng hóa trang Halloween còn lan tỏa mạnh mẽ sang châu Á, trong đó có Việt Nam. Tại các thành phố lớn, giới trẻ thường tổ chức các bữa tiệc hóa trang, chụp ảnh và tham gia diễu hành. Tuy nhiên, thay vì các tạo hình kinh dị, người Việt thường ưa chuộng phong cách dễ thương, tươi sáng hoặc lấy cảm hứng từ anime, idol K-pop, hay các biểu tượng văn hóa đại chúng. Điều này cho thấy sự thích nghi linh hoạt của văn hóa Halloween trong môi trường Á Đông, nơi yếu tố rùng rợn được tiết chế, nhường chỗ cho sự vui nhộn và gần gũi hơn với người trẻ.

8. Halloween du nhập vào Việt Nam như thế nào?

Halloween là một ngày lễ du nhập từ phương Tây, không có nguồn gốc truyền thống trong văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, quá trình hội nhập quốc tế, sự phát triển của truyền thông, mạng xã hội và du lịch đã giúp Halloween nhanh chóng trở thành một hiện tượng văn hóa phổ biến tại Việt Nam, đặc biệt trong giới trẻ thành thị.

Lễ hội này bắt đầu xuất hiện ở Việt Nam vào đầu những năm 2000, chủ yếu thông qua các trường học quốc tế, trung tâm tiếng Anh và cộng đồng người nước ngoài tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Ban đầu, Halloween được tổ chức ở phạm vi nhỏ với các hoạt động đơn giản như thi hóa trang, trang trí lớp học, hay kể chuyện ma bằng tiếng Anh để học sinh làm quen với văn hóa phương Tây.

Tuy nhiên, nhờ truyền thông đại chúng và mạng xã hội, Halloween dần được lan tỏa rộng rãi. Các trung tâm thương mại, quán cà phê, trường học, khu vui chơi và cả các nhãn hàng thời trang – mỹ phẩm đều tận dụng dịp này để tổ chức sự kiện, trang trí không gian theo phong cách ma mị, thu hút khách hàng. Halloween từ đó chuyển hóa từ một lễ hội tôn giáo phương Tây thành một sự kiện giải trí – thương mại mang đậm tính xã hội hiện đại.

Điểm thú vị là, khi du nhập vào Việt Nam, Halloween đã được “Việt hóa” một cách mềm mại. Người Việt không coi đây là dịp để tưởng nhớ người chết hay xua đuổi linh hồn như trong truyền thống Samhain, mà xem đó là một lễ hội vui chơi, sáng tạo và thể hiện cá tính. Các bạn trẻ thường chọn những trang phục bắt mắt, tổ chức tiệc hóa trang, chụp ảnh, quay video TikTok hoặc tham gia các “Halloween party” theo chủ đề.

Tuy không mang nhiều ý nghĩa tôn giáo, Halloween ở Việt Nam vẫn phản ánh một xu hướng văn hóa thú vị – đó là khả năng tiếp nhận và biến đổi các yếu tố ngoại nhập để phù hợp với bản sắc bản địa. Từ một lễ hội gắn liền với linh hồn và ma quỷ, Halloween tại Việt Nam đã trở thành biểu tượng của tuổi trẻ, sáng tạo và hội nhập quốc tế, góp phần làm phong phú thêm đời sống tinh thần của thế hệ trẻ trong thời đại toàn cầu hóa.