1. Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là ngày mấy?

Mỗi năm vào ngày 09 tháng 11, cả nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đều kỷ niệm Ngày Pháp luật, một dịp để tôn vinh Hiến pháp và hệ thống pháp luật, cũng như để tăng cường ý thức về vai trò quan trọng của pháp luật trong xã hội. Luật số 14/2012/QH13, hay còn gọi là Luật Phổ biến giáo dục pháp luật, được Quốc hội thông qua vào ngày 20 tháng 6 năm 2012, và chính thức có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2013. Đây là một bước quan trọng nhằm định rõ quyền và trách nhiệm của mọi công dân về việc thông tin, học tập và thực hiện pháp luật. Luật này cũng đề cập đến các biện pháp và điều kiện cần thiết để đảm bảo việc phổ biến và giáo dục pháp luật được thực hiện hiệu quả. Điều 8 của Luật Phổ biến giáo dục pháp luật cụ thể quy định rằng ngày 09 tháng 11 hàng năm sẽ là Ngày Pháp luật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Ngày Pháp luật được thiết lập nhằm tôn vinh Hiến pháp và hệ thống pháp luật, cũng như để giáo dục ý thức về tầm quan trọng của việc tuân thủ pháp luật đối với mọi thành viên trong xã hội, từ cán bộ, công chức, viên chức, đến nhân dân và doanh nhân.

Lựa chọn ngày 09/11 làm Ngày Pháp luật có ý nghĩa lịch sử đặc biệt, bởi vào ngày này năm 1946, Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã thông qua bản Hiến pháp đầu tiên của đất nước. Sự kiện này không chỉ là một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử chính trị và pháp lý của Việt Nam mà còn mở ra một con đường mới cho sự phát triển của quốc gia. Hiến pháp năm 1946 đã là cơ sở để hình thành thêm bốn Hiến pháp sau này (1959, 1980, 1992, 2013), trong đó những giá trị về dân chủ, quyền con người, quyền công dân và mô hình tổ chức nhà nước đã được thừa nhận và củng cố.

Mục tiêu chính của Ngày Pháp luật là để nhấn mạnh vai trò và giá trị quan trọng của Hiến pháp và pháp luật trong cuộc sống hàng ngày của mỗi cá nhân và trong sự phát triển của quốc gia. Bằng cách này, ngày này cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc tôn trọng và tuân thủ pháp luật trong hành động của tất cả các tầng lớp trong xã hội, từ cá nhân đến cơ quan, tổ chức và toàn bộ cộng đồng.

Ngày Pháp luật được tổ chức hàng năm để tôn vinh Hiến pháp và hệ thống pháp luật, nhấn mạnh giá trị quan trọng của chúng trong việc duy trì nhà nước pháp quyền và giáo dục ý thức tôn trọng pháp luật cho mọi thành viên trong xã hội. Mục tiêu của ngày này là thúc đẩy mọi tổ chức và cá nhân tham gia nghiên cứu và hiểu biết về pháp luật, đồng thời đóng góp vào việc thúc đẩy thực thi các quy định pháp luật trong cuộc sống hàng ngày, từ đó tạo ra một môi trường pháp luật toàn diện, khiến mỗi ngày đều trở thành một ngày của Pháp luật.

Hệ thống pháp luật của nước ta cam kết tuân thủ các nguyên tắc công bằng và minh bạch, bảo vệ và bảo đảm quyền lợi của mỗi cá nhân và sự cân bằng của các lợi ích trong xã hội. Ngày Pháp luật không chỉ nhấn mạnh vai trò của Hiến pháp và pháp luật, mà còn tạo ra một không gian để xây dựng lòng tin, tinh thần, thái độ và hành vi phù hợp với quy định pháp luật, đồng thời tăng cường ý thức bảo vệ pháp luật của toàn dân.

Ngày Pháp luật cũng nhấn mạnh vào giá trị của con người và việc xây dựng nhân cách, khuyến khích ý thức tự chủ, tôn trọng kỷ luật và tự do trong phạm vi của pháp luật. Nó còn thúc đẩy các giá trị đạo đức tích cực, ý thức trách nhiệm công dân, lòng yêu nước và việc xây dựng một lối sống và nếp sống văn hoá. Nhờ vào việc bồi dưỡng ý thức và năng lực để thúc đẩy giá trị văn hoá dân tộc, chúng ta có thể tạo ra một xã hội có ý thức pháp luật bền vững, một nền tảng cho kỷ cương và phép nước.

Việc nâng cao hiệu quả xây dựng, phổ biến và giáo dục pháp luật cũng là một phần quan trọng của ngày này, nhằm đáp ứng nhu cầu xây dựng một nhà nước pháp quyền từ dân, do dân và vì dân.

Văn hóa pháp luật không chỉ là một khái niệm trừu tượng mà còn được thể hiện hàng ngày trong mọi hoạt động của nhà nước, cá nhân và xã hội. Để xây dựng văn hóa này, chúng ta cần phải tạo ra một lối sống tôn trọng pháp luật, thúc đẩy hành vi tuân thủ pháp luật trở thành một thói quen thường ngày, một phần không thể thiếu của cuộc sống hàng ngày.

Vì vậy, Ngày Pháp luật mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc trong việc tôn vinh giá trị của pháp luật trong hệ thống Nhà nước pháp quyền. Nó hướng mọi tổ chức và cá nhân đóng góp tích cực bằng hành vi và thái độ tuân thủ pháp luật, nhấn mạnh vào quyền và trách nhiệm của mỗi cá nhân công dân trong việc học tập, hiểu biết về pháp luật và tự nguyện tuân thủ các quy định của nó. Ngày Pháp luật cũng là dịp để kêu gọi, khích lệ và động viên toàn bộ cộng đồng tham gia tích cực, đoàn kết hành động vì mục tiêu xây dựng và hoàn thiện Nhà nước, thúc đẩy tinh thần đoàn kết toàn dân tộc và hướng tới một Việt Nam giàu mạnh, dân chủ, công bằng và văn minh.

 

2. Nội dung tổ chức Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Ngày Pháp luật được tổ chức với các hoạt động sau đây:

- Khẳng định vai trò quan trọng của Hiến pháp và pháp luật trong việc quản lý nhà nước và xã hội.

- Giáo dục ý thức tôn trọng và tuân thủ pháp luật cho cán bộ, công chức, viên chức và người dân, cũng như nhấn mạnh lợi ích của việc tuân thủ pháp luật.

- Tuyên truyền và phổ biến các quy định của Hiến pháp và pháp luật một cách thiết thực đối với cuộc sống hàng ngày của nhân dân, kết hợp với chức năng và nhiệm vụ của các cơ quan và đơn vị.

- Kêu gọi nhân dân nghiêm túc tuân thủ pháp luật.

- Tôn vinh và khen thưởng các tổ chức và cá nhân xuất sắc trong việc xây dựng và thực thi pháp luật, cũng như trong công tác phổ biến và giáo dục pháp luật, tôn vinh những tấm gương tích cực trong việc thực hiện pháp luật.

- Các nội dung khác được hướng dẫn cụ thể bởi Bộ Tư pháp.

(Điều 6, Nghị định 28/2013/NĐ-CP)

 

3. Trách nhiệm hướng dẫn tổ chức Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Trách nhiệm về hướng dẫn nội dung và tổ chức Ngày Pháp luật như sau:

- Mỗi năm, Bộ Tư pháp sẽ chỉ đạo về nội dung và hình thức tổ chức Ngày Pháp luật trên toàn quốc.

- Dựa trên hướng dẫn của Bộ Tư pháp, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, các cơ quan thuộc Chính phủ, và Ủy ban nhân dân các cấp sẽ định rõ nội dung và phương thức tổ chức Ngày Pháp luật. Các tổ chức thành viên của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ được hướng dẫn bởi Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam về nội dung và hình thức tổ chức Ngày Pháp luật.

- Trách nhiệm về tổ chức Ngày Pháp luật được phân chia như sau:

- Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, và Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp sẽ chịu trách nhiệm tổ chức Ngày Pháp luật.

- Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các người đứng đầu cơ quan trung ương của các tổ chức thành viên của Mặt trận sẽ tổ chức Ngày Pháp luật cho các hội viên và đoàn viên của tổ chức mình dựa trên chức năng và nhiệm vụ của họ.

(Điều 7, Nghị định 28/2013/NĐ-CP)

 

4. Những hành vi bị nghiêm cấm khi phổ biến, giáo dục pháp luật

- Truyền đạt thông tin không chính xác, phê phán nội dung pháp luật được phổ biến; không cung cấp thông tin và tài liệu theo quy định của pháp luật; cung cấp thông tin và tài liệu có nội dung sai sự thật, vi phạm pháp luật và giá trị đạo đức của xã hội, vi phạm các truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

- Lợi dụng việc phổ biến và giáo dục pháp luật để biến tướng chủ trương và đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước; tuyên truyền các chính sách gây chia rẽ, đối lập với tinh thần đoàn kết toàn dân tộc; xâm phạm vào lợi ích hợp pháp của Nhà nước, cũng như quyền lợi của các cơ quan, tổ chức và cá nhân.

- Cản trở quyền được thông tin, học tập và hiểu biết pháp luật của công dân, cũng như hoạt động phổ biến và giáo dục pháp luật của các tổ chức, cơ quan và cá nhân.

- Lợi dụng quyền được thông tin, học tập và hiểu biết pháp luật để cản trở các hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức và cá nhân, gây ra sự mất trật tự và không an toàn cho xã hội.

(Điều 9, Luật Phổ biến và Giáo dục Pháp luật 2012)

Bài viết liên quan: Ngày 2/9 là ngày gì? Nêu ý nghĩa lịch sử của ngày Quốc Khánh

Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê về vấn đề: Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là gì? Xin cảm ơn quý bạn đọc đã quan tâm theo dõi!