Ngộ độc thực phẩm là gì? Gây ngộ độc cho người bị phạt như thế nào?

1. Hiểu thế nào về ngộ độc thực phẩm?

Theo quy định tại Quyết định 39/2006/QĐ-BYT quy chế điều tra ngộ độc thực phẩm có quy định về ngộ độc thực phẩm như sau: Ngộ độc thực phẩm là hội chứng cấp tính xảy ra do ăn, uống phải thức ăn có chất độc, biểu hiện bằng những triệu chứng dạ dày hay ruột, thần kinh hoặc những triệu chứng khác gây ngộ độc như buồn nôn, đi ngoài, hoa mắt chóng mặt, mệt mỏi và thiếu năng lượng, chán ăn, đau cơ, ớn lạnh...

Khoa học đã chứng minh, ngộ độc là do ăn phải những thực phẩm bị nhiễm độc mà những thực phẩm  bị nhiễm độc là thực phẩm do các sinh vật truyền nhiễm bao gồm vả vi khuẩn và virus cùng với ký sinh trùng hoặc những độc tố mà chúng mang lại. Theo đó, những sinh vật truyền nhiễm là nguyên nhân gây ô nhiễm thực phẩm khi chúng ta chế biến hoặc nấu nước và rửa không đúng cách, ăn thức ăn ôi thui, nấm mốc phát triển.

Ngộ độc thực phẩm có thể diễn ra trong vòng vài giờ sau khi ăn thực phẩm hoặc cũng có thể tái phát sau vài ngày thậm chí còn diễn ra vài tuần sau đó nếu không kịp thời phát hiện và cứu chữa.

Như vậy, ngộ độc thực phẩm là triệu chứng gặp ở những người đã ăn, uống phải những thực phẩm có chứa vi khuẩn, nấm, mốc với những triệu chứng thường gặp như bị đau đầu, đi ngoài, hoa mắt, mệt mỏi.....

Để tránh bị ngộ độc không đáng có thì cần lưu ý những điều kiện như sau để đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm như: 

- Luôn giữa gìn vệ sinh sạch sẽ bếp ăn, lau chùi, dọn dẹp, tẩy rửa những vết ăn thừa, bắn bẩn;

- Nước sinh hoạt cần phải đạt chuẩn bằng cách thường xuyên vệ sinh bể chức nước, tẩy rửa bể chứa nước;

- Có thùng rác chứa rác vệ sinh, có nắp đậy, thường xuyên đổ rác;

- Bảo quản thực phẩm trong ngăn đông hoặc những nơi thoáng mát;

- Bát đĩa, xoong nồi vệ sinh sạch sẽ, để nơi khô ráo có ánh nắng mặt trời.......

2. Bán thực phẩm gây ngộ độc cho người khác bị xử lý như thế nào?

Hành vi bán thực phẩm gây ngộ độc cho người khác hoặc thực hiện bất cứ hành vi nào làm người khác bị ngộ độc dù là vô tình hay cố ý cũng đều xem là hành vi xâm phạm đến sức khoẻ của người khác thì tuỳ vào tính chất, mức độ thực hiện hành vi thì người thực hiện vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự bên cạnh đó còn bồi thường thiệt hại cho người bị xâm phạm, cụ thể như sau:

Thứ nhất, xử phạt vi phạm hành chính:

Căn cứ tại khoản 8 Điều 22 Nghị định 155/2018/NĐ-CP được sửa đổi bởi điểm e khoản 12 Điều 1 Nghị định 124/2021/NĐ-CP quy định về vi phạm liên quan đến đảm ảo an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, cung cấp thực phẩm như sau:

Trường hợp người nào có hành vi nhập khẩu, sản xuất chế biến, cung cấp, bán thực phẩm gây ngộ độc thực phẩm ảnh hưởng đến sức khoẻ của từ 05 người trở lên mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì bị phạt tiền từ 80 triệu đồng đến 100 triệu đồng, đồi với tổ chức còn thực hiện phạt gấp đôi đối với cá nhân, ngoài ra còn bị áp dụng một số biện pháp khắc phục hậu quả như thu hồi, tiêu huỷ thực phẩm, chịu mọi chi phí cho việc xử lý ngộ độc thực phẩm, thu hồi bản tự công bố sản phẩm đối với sản phẩm thuộc diện tự công bố.

Thứ hai, truy cứu trách nhiệm hình sự:

Hành vi gây ngộ độc cho người khác có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo khoản 2 Điều 317 Bộ luật Hình sự năm 2015được sửa đổi bởi khoản 119 Điều 1 Luật sử dổi Bộ luật Hình sự năm 2017 đối với hành vi vệ sinh an toàn thực phẩm:

Nếu người phạm tội thực hiện hành vi vi phạm nêu như: có tổ chức; làm chết người; gây ngộ độc cho 21 đến 100 người mà ảnh hưởng nghiêm trọn đến sức khoẻ của họ; gây tổn thưởng sức khoẻ từ 61% trở lên cho người khác; gây tổn thương từ 61% đến 121%; thực phẩm có sử dụng các chất kháng sinh, thuốc bảo vệ thực vật, hoá chất hay những loại phụ gia hoặc chất hỗ trợ chế biến thực phẩm không nằm trong danh mục cho phép sử dụng mà giá trị từ 100 triệu đến dưới 300 triệu hoặc thu lợi bất chính từ 20 triệu đến dưới 10 triệu đồng; thực phẩm có sử dụng nguyên liệu là động vật chết do bệnh, dịch bệnh, hoặc động vật bị tiêu huỷ có giá trị từ 100 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng; tái phạm nguy hiểm hoặc sử dụng thực phẩm có chứa chất, hoá chất, kháng sinh thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật, phụ gia hoặc chất hỗ trợ chế biến thực phẩm chưa được phép sử dụng hoặc chưa được phép lưu hành thì sẽ bị phạt từ từ 3 năm đến 7 năm hoặc phạt tiền từ 200 triệu đến 500 triệu.

Ngoài ra, gây ngộ độc ảnh hưởng đến sức khoẻ của người khác còn phải chịu trách nhiệm dân sự như: bồi thường chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khoẻ và chức năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại; thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút thu nhập so với thu nhập trước đó; thu nhập thực tế của người bị thiệt hại không ổn định và không thể xác nhận được thì áp dụng mức thu nhập trung bình cùng loại; chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời hạn điều trị; nếu người bị thiệt hại mất khả năng lao động và cần phải có người thường xuyên chăm sóc thì thiệt hại bao gồm cả chi phí hợp lý cho việc chăm sóc người bị thiệt hại hoặc một số thiệt hại xác định theo luật. Ngoài bồi thường về vật chất, người xâm phạm phải bồi thường thiệt hại một khoản về mặt tinh thần. Mức bồi đắp về tinh thần do các bên thoả thuận, nếu không được thì sẽ áp dụng tối đa 50 lần mức lương cơ sở.

3. Khai báo và báo cáo ngộ độc thực phẩm

Trường hợp khi phát hiện ngộ độc thực phẩm hoặc các bệnh truyền qua thực phẩm đều phải khai báo ngay cho cơ quan Y tế gần nhất như trạm y tế xã phường; phòng Y tế quận, huyện (hoặc Trung tâm Y dự phòng; Sở Y tế hoặc trung tâm y tế dự phòng tỉnh, thành phố; Các viện khu vực; Cụ an toàn vệ sinh thực phẩm.

- Khai báo từ người bị ngộ độc: Khi tiếp nhận khai báo ngộ độc thực phẩm từ người mắc bệnh thì chú ý các nội dung như phải thu thập những hoạt động trước khi mắc bệnh, về bữa ăn, thực ăn mà họ đã ăn; các triệu chứng chủ yếu mà họ đang mắc phải (đau bụng, buồn nôn); kiểm tra chất nôn, thực phẩm thừa, chất ô nhiễm; quy mô phát sinh như số người cùng ăn, số người mắc gồm bao nhiêu người. 

- Trường hợp khai báo từ thầy thuốc và nhân viên y tế: bất kể một nhân viên y tế hoặc thầy thuốc nào dù làm việc ở Trạm y tế, phòng khám bệnh, bệnh viện hoặc tư nhân khi phát hiện ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm phải khai báo ngay với cơ quan y tế có trách nhiệm. Theo đó, khi tiếp nhận khai báo này cần chú ý các thông tin như sau: ngộ độc thực phẩm xảy ra với một người hay tập thể; triệu chứng của người mặc, các triệu chứng khác thường, diễn biến, những yếu tố liên quan với tình hình ăn uống trong thời gian 48 giờ; kiểm tra mẫu phân, mẫu máu, chất nôn, chất ô nhiễm của người mắc, chẩn đoán hoặc nghi ngờ; phương pháp xử lý, điều trị.

- Trường hợp khai báo từ người lãnh đạo, quản lý (doanh nghiệp, trường hợp, công trường, nông trường, cơ quan đơn vị): cần chú ý những thông tin như tổng số người mắc, số người nhập viện; mối liên quan đến ăn uống; cơ sở cung cấp xuất ăn; mẫu thực phẩm và đặc biệt những thông tin đối với trường học.

Báo cáo ngộ độc thực phẩm: Khi tiếp nhận thông tin về ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm thì nhân viên y tế cần phải báo cáo ngay cho thủ trưởng đơn vị mình về nội dung vụ việc; thủ trưởng đơn vị tiếp nhận được thông tin về ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm phải xem xét về nội dung khai báo để quyết định. Nếu đơn vị có đủ khả năng điều tra vụ ngộd độc thực phẩm thì cử ngay một đội điều tra tại thực địa và báo cáo lên cấp trên. Nếu không đủ khả năng điều tra thì báo cáo ngay lên cấp trên và đề nghị cử đội điều tra vụ ngộ độc thực phẩm. Trường hợp vụ ngọ động thực phẩm hoặc bệnh truyền qua thực phẩm có nguy cơ lan rộng thì phải nhanh chóng phán đoán về quy mô và khả năng lan rộng, phải báo cáo khẩn cấp cho UBND và cho cơ quan Y tế cấp trên biết.

Quý khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết: Cấp cứu ngộ độc rượu có được bảo hiểm y tế không? của Luật Minh Khuê

Trên đây, Luật Minh Khuê đã đưa ra thông tin về những hình thức xử lý khi làm người khác bị ngộ độc thực phẩm. Nếu có vướng mắc liên quan đến bài viết, khách hàng hãy gọi: 19006162 để được tư vấn hỗ trợ qua tổng đài.