1. Người chuyển giới bị giam ở buồng nam hay nữ?
Nếu việc chuyển giới là hợp pháp theo quy định tại Nghị định 88/2008/NĐ-CP ngày 5-8-2008 của Chính phủ về xác định lại giới tính thì đối với người có khuyết tật bẩm sinh về giới tính hoặc giới tính chưa được định hình chính xác, thì việc giam giữ tính theo giới tính mới.
Nhưng đối với hành vi chuyển giới chưa được pháp luật công nhận thì việc tạm giam đối với những người thuộc nhóm đối tượng này ở cùng phòng nam hay phòng nữ là vấn đề chưa có quy định cụ thể của pháp luật. Việc tạm giam, tạm giữ, thi hành án với người chuyển giới là vấn đề mới phát sinh trên thực tiễn và cần phải bổ sung.
Trên thực tế, nếu người phạm tội đã chuyển giới thì sẽ bố trí buồng giam riêng khi đã thành án. Riêng trong quá trình tạm giam, có thể căn cứ vào quy chế tạm giam để kiểm tra thân thể người bị tạm giam. Trên cơ sở đó Cơ quan điều tra sẽ phân loại đối tượng hay trưng cầu giám định của cơ quan chuyên môn về giới tính của từng đối tượng chuyển giới để thực hiện việc tạm giam riêng.
Đối với người bị tạm giữ, người tạm giam chưa xác định được giới tính gồm các đối tượng bị dị tật bẩm sinh; đối tượng đã chuyển đổi một phần hoặc hoàn toàn giới tính thì Thủ trưởng cơ sở giam, giữ đề nghị Cơ quan điều tra thụ lý vụ án phối hợp với Cơ quan y tế có thẩm quyền tiến hành xác định lại giới tính để phân loại giam giữ. Trong thời gian chờ thủ tục xác định lại giới tính thì bố trí giam giữ riêng số đối tượng trên. Khi có giấy chứng nhận của Cơ quan y tế có thẩm quyền xác định giới tính cụ thể thì bố trí giam giữ theo giới tính.
Đối với những người bị tạm giữ, người bị tạm giam nếu qua tài liệu, thông tin thu thập được xác định là đối tượng đồng tính, có hành vi đồng tính luyến ái là vi phạm nội quy, quy chế thì tùy theo tính chất mức độ vi phạm để xử lý kỷ luật, đồng thời tách những đối tượng có hành vi đồng tính luyến ái để giam, giữ ở những buồng khác nhau.
2. Người bị tạm giam là người đồng tính có được giam tại buồng riêng hay không?
Căn cứ theo quy định tại Điều 18 Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam 2015 quy định về phân loại quản lý người bị tạm giữ, người bị tạm giam như sau:
- Không được giam giữ chung buồng những người có mối quan hệ liên quan trong cùng một vụ án đang trong giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử.
- Trong trường hợp đặc biệt, do điều kiện thực tế mà nhà tạm giữ, trại tạm giam không thể đáp ứng được yêu cầu giam giữ riêng hoặc để bảo đảm yêu cầu điều tra, truy tố, xét xử, bảo đảm an toàn cho người bị tạm giữ, người bị tạm giam thì Trưởng nhà tạm giữ, Giám thị trại tạm giam, Trưởng buồng tạm giữ đồn biên phòng phối hợp với cơ quan đang thụ lý vụ án quyết định bằng văn bản những người được giam giữ chung trong những trường hợp đặc biệt.
Theo đó, khi đưa ra quyết định về không gian tạm giữ, các cán bộ tại trại tạm giam sẽ phải xác nhận giới tính, đây là một điều không hề dễ dàng để xác định với người đồng tính. Có thể nói, đây cũng chính là một trở ngại để áp dụng bố trí buồng giam riêng cho phạm nhân là người đồng tính theo quy định trên.
- Người bị tạm giữ, người bị tạm giam sau đây có thể được bố trí giam giữ ở buồng riêng:
+ Người đồng tính, người chuyển giới có thể được bố trí giam giữ ở buồng riêng
+ Người mắc bệnh truyền nhiễm nhóm A, người bị kết án tử hình, người có dấu hiệu mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình nhưng chưa được giám định, đang chờ kết quả giám định hoặc đang chờ đưa đi cơ sở bắt buộc chữa bệnh có thể được bố trí giam giữ ở buồng riêng
+ Phụ nữ có thai hoặc có con dưới 36 tháng tuổi ở cùng có thể được bố trí giam giữ ở buồng riêng
Căn cứ theo quy định nêu trên, nếu cần thiết thì người đồng tính là một trong những đối tượng có thể được bố trí giam giữ ở buồng riêng.
Việc giam giữ chung người đồng tính với nhóm người khác không thể tránh được những va chạm vào những vùng nhạy cảm trong sinh hoạt hằng ngày. Cạnh đó, những phạm nhân mang giới tính thứ ba này có thể bị phân biệt đối xử bởi những phạm nhân khác như xúc phạn nhân phẩm, bạo lực, đánh đập, xâm hại tình dục vì vậy pháp luật đã quy định việc giam giữ người đồng tính ở buồng giam riêng.
Như vậy, chính sách về giam giữ người đồng giới, chuyển giới được bố trí phòng giam riêng biệt đã ít nhiều thể hiện sự nhân văn và tích cực của Đảng và nhà nước đồng thời bắt kịp xu thế phát triển của xã hội hiện tại.
Ngoài ra, với nơi tạm giam, tạm giữ hoặc các trại giam, với trường hợp chuyển giới chưa hoàn toàn thì có thể bố trí khu riêng để tránh những xâm hại hay lạm dụng cả từ hai phía. Ví dụ người có ngực lẫn tinh hoàn có thể là đối tượng bị xâm hại bởi người nam khác, đồng thời có thể là đối tượng bị lạm dụng bởi phạm nhân nữ để thụ thai nhằm thoát, giảm án.
3. Những nguyên tắc cần lưu ý với việc giam giữ người đồng tình và chuyển giới
Người đồng tính và chuyển giới trong môi trường giam giữ là đối tượng bị xâm hại tình dục nhiều nhất. Có trường hợp người chuyển giới nam sang nữ bị cưỡng hiếp và nhiễm HIV từ một bạn tù dị tính. Người chuyển giới nữ sang nam, khi giam chung với người nữ, thường bị quấy rối từ giám thị nhiều hơn so với các người nữ bị giam giữ khác.
Tổ chức giam, giữ đối với người đồng tính được thực hiện cần lưu ý như sau:
- Đối với người bị tạm giữ, người tạm giam chưa xác định được giới tính gồm các đối tượng bị dị tật bẩm sinh; đối tượng đã chuyển đổi một phần hoặc hoàn toàn giới tính thì thủ trưởng cơ sở giam, giữ đề nghị cơ quan điều tra thụ lý vụ án phối hợp với cơ quan y tế có thẩm quyền tiến hành xác định lại giới tính để phân loại giam giữ;
- Trong thời gian chờ thủ tục xác định lại giới tính thì bố trí giam giữ riêng số đối tượng trên. Khi có giấy chứng nhận của cơ quan y tế có thẩm quyền xác định giới tính cụ thể thì bố trí giam giữ theo giới tính;
- Đối với những người bị tạm giữ, người bị tạm giam nếu qua tài liệu, thông tin thu thập được xác định là đối tượng đồng tính, có hành vi đồng tính luyến ái là vi phạm nội quy, quy chế thì tùy theo tính chất mức độ vi phạm để xử lý kỷ luật, đồng thời tách những đối tượng có hành vi đồng tính luyến ái để giam, giữ ở những buồng khác nhau.
Sẽ cực kỳ nguy hiểm nếu xếp một người chuyển giới nam sang nữ vào khu nam (nếu căn cứ theo giới tính giấy tờ), mà cũng sẽ nguy hiểm nếu xếp một người chuyển giới từ nữ sang nam vào khu nam (nếu căn cứ vào thể hiện giới bên ngoài). Nói chung giam người chuyển giới nào vào khu nam đều là nguy hiểm, vì người nam nói chung thường nhiều khả năng bạo hành những nhóm yếu thế khác.
Hiện nay, nhiều nơi trên thế giới lập những nhà tù, hoặc những phòng tạm giam, tạm giữ dành riêng cho người chuyển giới; trong đó phân chia người chuyển giới nam và chuyển giới nữ. Đây là giải pháp tốt nhất cho việc giam/giữ người chuyển giới. Trong trường hợp cơ sở vật chất chưa đáp ứng được, nên lấy ý kiến của chính họ, xem họ muốn sắp xếp họ giam riêng một khu vực, hay giam chung với giới tính thực tế mà cơ thể họ đang có.
Để tham khảo thêm thông tin về vấn đề này, quý khách hàng có thể tìm hiểu tại bài viết: Người nước ngoài bị tạm giam có ở khu riêng hay không? của Luật Minh Khuê.
Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Người bị tạm giam là người đồng tính có được giam tại buồng riêng hay không? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.
Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!
