1. Cơ sở pháp lý

Cơ sở pháp lý quy định việc người cao tuổi được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí được dựa trên nhiều văn bản pháp luật quan trọng, bao gồm Luật Người cao tuổi năm 2009, các nghị định liên quan đến bảo trợ xã hội, và quy định về bảo hiểm y tế. Dưới đây là các cơ sở pháp lý chính:

Luật Người cao tuổi năm 2009:
Tại Điều 17 của Luật Người cao tuổi, các đối tượng người cao tuổi đủ điều kiện được hưởng chính sách bảo trợ xã hội bao gồm những người cao tuổi thuộc hộ gia đình nghèo không có người phụng dưỡng, hoặc có người phụng dưỡng nhưng người này đang nhận trợ cấp xã hội hàng tháng. Ngoài ra, người cao tuổi từ đủ 80 tuổi trở lên, không có lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng cũng thuộc diện được bảo trợ xã hội.
Nghị định 146/2018/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 75/2023/NĐ-CP):
Theo khoản 8 Điều 3 của Nghị định 146/2018/NĐ-CP, sửa đổi bởi điểm a khoản 1 Điều 1 của Nghị định 75/2023/NĐ-CP, người thuộc diện hưởng trợ cấp, trợ giúp xã hội hàng tháng, bao gồm người cao tuổi, được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế. Điều này có nghĩa là người cao tuổi đáp ứng các điều kiện nhận trợ cấp xã hội hằng tháng sẽ được cấp thẻ bảo hiểm y tế mà không phải đóng phí.
Nghị định 20/2021/NĐ-CP:
Điều 9 của Nghị định 20/2021/NĐ-CP quy định về cấp thẻ bảo hiểm y tế cho các đối tượng bảo trợ xã hội. Khoản 1 Điều này nêu rõ, những người thuộc diện bảo trợ xã hội đang hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng sẽ được cấp thẻ bảo hiểm y tế. Đối với người cao tuổi đang hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng, họ sẽ được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí, đảm bảo quyền lợi khám chữa bệnh.
Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi, bổ sung năm 2014:
Luật Bảo hiểm y tế cũng bổ sung các quy định về việc cấp thẻ bảo hiểm y tế cho đối tượng bảo trợ xã hội. Theo Luật này, các đối tượng bảo trợ xã hội được nhà nước hỗ trợ cấp thẻ bảo hiểm y tế để đảm bảo họ có quyền tiếp cận các dịch vụ y tế mà không phải gánh chịu chi phí.

2. Đối tượng người cao tuổi được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí

Tại khoản 2 Điều 17 Luật Người cao tuổi năm 2009 đã nêu rõ những đối tượng được hưởng chính sách bảo trợ xã hội, trong đó bao gồm hai nhóm chính. Thứ nhất, là những người cao tuổi thuộc hộ gia đình nghèo và không có người có nghĩa vụ cũng như quyền phụng dưỡng. Điều này có nghĩa là họ không còn ai có trách nhiệm chăm sóc và lo lắng cho họ về mặt kinh tế và sinh hoạt hàng ngày. Đối với trường hợp này, chính sách bảo trợ xã hội được xem như biện pháp duy nhất để đảm bảo an sinh cho người cao tuổi. Thứ hai, nếu người cao tuổi thuộc hộ nghèo nhưng có người thân có nghĩa vụ phụng dưỡng nhưng người thân này lại đang hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng, họ vẫn được hưởng các chính sách bảo trợ xã hội. Điều này nhằm bảo vệ người cao tuổi không bị ảnh hưởng bởi hoàn cảnh kinh tế của gia đình.

Bên cạnh đó, còn có nhóm người cao tuổi khác được quy định trong Luật này, đó là những người từ đủ 80 tuổi trở lên. Nhóm này không thuộc trường hợp đã nêu ở trên nhưng lại không có nguồn thu nhập ổn định từ lương hưu hoặc các chế độ trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng. Đối với những trường hợp này, dù không thuộc hộ nghèo nhưng vì không có nguồn tài chính để tự trang trải cho cuộc sống, họ cũng được xem xét trong chính sách bảo trợ xã hội. Điều này thể hiện sự quan tâm đặc biệt của nhà nước đối với người cao tuổi – nhóm dễ bị tổn thương trong xã hội.

Nghị định 146/2018/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 75/2023/NĐ-CP, cũng bổ sung thêm nhóm đối tượng được ngân sách nhà nước hỗ trợ, trong đó có những người thuộc diện hưởng trợ cấp và trợ giúp xã hội hằng tháng. Theo quy định tại khoản 8 Điều 3 Nghị định 146/2018/NĐ-CP, nhóm đối tượng này bao gồm người cao tuổi, người khuyết tật, và các đối tượng được hỗ trợ bảo trợ xã hội khác. Những người này, khi đủ điều kiện hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng, cũng được bảo đảm về quyền lợi bảo hiểm y tế thông qua nguồn ngân sách nhà nước. Đây là một phần trong chính sách an sinh xã hội nhằm hỗ trợ những người không đủ khả năng tự chăm lo cho sức khỏe và sinh hoạt của bản thân.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 9 Nghị định 20/2021/NĐ-CP về việc cấp thẻ bảo hiểm y tế, các đối tượng bảo trợ xã hội đang hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng sẽ được cấp thẻ bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế. Điều này có nghĩa rằng những người cao tuổi đáp ứng các điều kiện bảo trợ xã hội sẽ được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí, giúp họ có thể tiếp cận với các dịch vụ y tế một cách dễ dàng hơn mà không phải lo lắng về chi phí. Tuy nhiên, trong trường hợp một người thuộc diện được cấp nhiều loại thẻ bảo hiểm y tế khác nhau, họ chỉ được cấp một thẻ bảo hiểm có quyền lợi cao nhất. Quy định này nhằm tránh tình trạng sử dụng nhiều thẻ bảo hiểm cùng một lúc, đảm bảo sự thống nhất trong việc quản lý và thực hiện chính sách bảo hiểm y tế.

Tóm lại, để được hưởng các chính sách bảo trợ xã hội và cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí, người cao tuổi cần phải thuộc vào một trong những trường hợp cụ thể như đã nêu trong Luật Người cao tuổi 2009 và các nghị định liên quan. Thứ nhất, họ phải là người cao tuổi thuộc hộ nghèo và không có người có trách nhiệm phụng dưỡng, hoặc có người phụng dưỡng nhưng người này đang nhận trợ cấp xã hội hàng tháng. Thứ hai, họ phải là người từ đủ 80 tuổi trở lên và không có nguồn thu nhập từ lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội. Những quy định này không chỉ bảo vệ quyền lợi cho người cao tuổi mà còn phản ánh tinh thần nhân văn, quan tâm đến nhóm đối tượng yếu thế trong xã hội.

3. Điều kiện để được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí

Để được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí, người cao tuổi cần phải đáp ứng một số điều kiện cụ thể được quy định trong các văn bản pháp luật liên quan đến bảo trợ xã hội và bảo hiểm y tế. Trước hết, họ phải thuộc diện bảo trợ xã hội, nghĩa là những người cao tuổi thuộc hộ gia đình nghèo không có người có nghĩa vụ và quyền phụng dưỡng, hoặc có người phụng dưỡng nhưng người này đang hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng. Đây là những trường hợp người cao tuổi không có đủ khả năng tự lo cho bản thân và cần sự hỗ trợ từ nhà nước.

Ngoài ra, người cao tuổi từ đủ 80 tuổi trở lên, dù không thuộc hộ nghèo nhưng không có lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng, cũng sẽ được xét cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí. Điều kiện để nhận trợ cấp xã hội hàng tháng cũng là yếu tố quan trọng trong việc đảm bảo người cao tuổi được tiếp cận bảo hiểm y tế. Căn cứ theo quy định tại Nghị định 146/2018/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 75/2023/NĐ-CP, và Nghị định 20/2021/NĐ-CP, những người thuộc diện bảo trợ xã hội sẽ được nhà nước đóng bảo hiểm y tế.

Điều này đảm bảo cho họ quyền được khám chữa bệnh mà không phải lo lắng về chi phí, giúp cải thiện chất lượng cuộc sống của những người thuộc diện yếu thế. Đặc biệt, trong trường hợp người cao tuổi có đủ điều kiện để được cấp nhiều loại thẻ bảo hiểm y tế khác nhau, họ sẽ chỉ được cấp một thẻ duy nhất với quyền lợi bảo hiểm cao nhất, nhằm đảm bảo quyền lợi bảo hiểm được tối ưu và hợp lý. Điều này không chỉ thể hiện tính nhân văn mà còn bảo vệ quyền lợi y tế của người cao tuổi một cách hiệu quả hơn.

Trên đây là toàn bộ thông tin mà chúng tôi đưa ra về vấn đề này, quý khách có thể tham khảo thêm bài viết liên quan cùng chủ đề của Luật Minh Khuê như: Đúng tuyến, trái tuyến, vượt tuyến, thông tuyến trong Bảo hiểm y tế là gì?Nếu quý khách có nhu cầu cần tư vấn pháp luật liên quan thì hãy liên hệ với chúng tôi qua hotline 19006162 hoặc email lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng./.