Mục lục bài viết

1. Quy định mới về mức đóng Bảo hiểm Y tế học sinh, sinh viên từ 01/7/2026

Từ ngày 01/7/2026, chính sách bảo hiểm y tế (BHYT) dành cho học sinh, sinh viên (HSSV) tiếp tục được thực hiện theo Luật Bảo hiểm y tế năm 2024, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành, trong đó có Nghị định số 188/2025/NĐ-CP. Điểm thay đổi quan trọng là cơ sở xác định mức đóng không còn dựa trên mức lương cơ sở như trước đây mà chuyển sang áp dụng mức tham chiếu.

Mức tham chiếu là căn cứ mới để tính các khoản đóng và hưởng trong lĩnh vực bảo hiểm. Theo quy định chuyển tiếp, khi bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu không được thấp hơn mức lương cơ sở đang áp dụng. Đây là cơ chế linh hoạt hơn, cho phép Chính phủ điều chỉnh phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội và khả năng cân đối ngân sách nhà nước.

Theo lộ trình cải cách, từ ngày 01/7/2026 mức tham chiếu được dự kiến điều chỉnh tăng khoảng 8%, từ 2.340.000 đồng/tháng lên khoảng 2.527.200 đồng/tháng. Khi mức tham chiếu tăng, số tiền đóng BHYT của HSSV cũng tăng tương ứng theo tỷ lệ quy định.

Tuy nhiên, điểm tích cực nhất của chính sách năm 2026 là ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng BHYT cho HSSV. Trước đây, tỷ lệ hỗ trợ phổ biến chỉ ở mức 30%, vì vậy phụ huynh và sinh viên sẽ giảm đáng kể số tiền thực tế phải nộp dù căn cứ tính đóng có điều chỉnh tăng.

Việc nâng mức hỗ trợ thể hiện định hướng của Nhà nước trong việc mở rộng bao phủ BHYT toàn dân, giảm gánh nặng chi phí y tế và tạo điều kiện để mọi học sinh, sinh viên đều được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Bên cạnh đó, một số địa phương còn sử dụng ngân sách địa phương để hỗ trợ thêm phần còn lại. Điển hình, TP. Hồ Chí Minh triển khai chính sách hỗ trợ toàn bộ phần đóng còn lại đối với học sinh phổ thông và học viên giáo dục thường xuyên theo Nghị quyết số 56/2025/NQ-HĐND. Nhờ đó, nhiều học sinh trên địa bàn được cấp thẻ BHYT mà không phải tự đóng kinh phí.

Về nguyên tắc tham gia, HSSV vẫn thuộc nhóm tham gia BHYT bắt buộc. Tuy nhiên, những người đã được cấp thẻ BHYT theo nhóm khác như hộ nghèo, hộ cận nghèo, thân nhân lực lượng vũ trang, người dân tộc thiểu số ở vùng đặc biệt khó khăn hoặc trẻ em dưới 6 tuổi thì không phải tham gia trùng tại nhà trường.

 

2. Cách tính mức đóng Bảo hiểm Y tế học sinh, sinh viên theo lương cơ sở

Từ ngày 01/7/2025, thuật ngữ "mức lương cơ sở" trong tính đóng BHYT đã được thay thế bằng "mức tham chiếu". Tuy nhiên, cách tính vẫn giữ nguyên tỷ lệ đóng là 4,5% trên mức tham chiếu.

Công thức tính như sau:

Mức đóng BHYT hằng tháng = 4,5% × Mức tham chiếu

Trong đó:

  • Tổng mức đóng: 4,5% mức tham chiếu.
  • Ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu: 50%.
  • HSSV chỉ phải tự đóng 50% còn lại.

Ví dụ theo mức tham chiếu dự kiến từ ngày 01/7/2026 là 2.527.200 đồng/tháng:

  • Mức tham chiếu: 2.527.200 đồng.
  • Tổng mức đóng BHYT: 2.527.200 × 4,5% = 113.724 đồng/tháng.
  • Ngân sách nhà nước hỗ trợ: 56.862 đồng/tháng.
  • HSSV thực đóng: 56.862 đồng/tháng.

Nếu đóng đủ 12 tháng thì số tiền HSSV phải nộp là:

56.862 × 12 = 682.344 đồng/năm.

Trường hợp Chính phủ chưa điều chỉnh mức tham chiếu và vẫn giữ ở mức 2.340.000 đồng/tháng thì:

  • Tổng mức đóng: 105.300 đồng/tháng.
  • Nhà nước hỗ trợ: 52.650 đồng/tháng.
  • HSSV thực đóng: 52.650 đồng/tháng.
  • Đóng cả năm: 631.800 đồng.

Ngoài phương thức đóng một lần cho cả năm học, pháp luật còn cho phép HSSV lựa chọn nhiều kỳ hạn khác nhau để phù hợp với điều kiện tài chính của gia đình, gồm:

  • Đóng 3 tháng.
  • Đóng 6 tháng.
  • Đóng 12 tháng.

Việc chia nhỏ kỳ hạn giúp giảm áp lực tài chính vào đầu năm học nhưng vẫn bảo đảm quyền lợi BHYT được duy trì liên tục.

 

3. Đối tượng học sinh, sinh viên được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng BHYT

Theo quy định hiện hành, toàn bộ học sinh, sinh viên thuộc diện tham gia BHYT bắt buộc đều được ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng.

Nhóm này bao gồm:

  • Học sinh tiểu học.
  • Học sinh trung học cơ sở.
  • Học sinh trung học phổ thông.
  • Sinh viên đại học.
  • Sinh viên cao đẳng.
  • Học viên tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc hệ thống giáo dục quốc dân.

Ngoài mức hỗ trợ tối thiểu từ ngân sách trung ương, nhiều nhóm còn được hưởng mức hỗ trợ cao hơn hoặc được cấp thẻ BHYT miễn phí theo quy định riêng.

Một số nhóm tiêu biểu gồm:

  • Học sinh, sinh viên thuộc hộ nghèo.
  • Học sinh, sinh viên thuộc hộ cận nghèo.
  • Người dân tộc thiểu số sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
  • Người sinh sống tại xã đảo, huyện đảo.
  • Thân nhân quân nhân, công an theo quy định.
  • Trẻ em dưới 6 tuổi.

Đây đều là các nhóm đã được Nhà nước đóng hoặc hỗ trợ theo nhóm đối tượng khác nên không phải tham gia BHYT theo nhà trường.

Đối với các địa phương có chính sách đặc thù, HSSV còn được hỗ trợ thêm từ ngân sách địa phương.

Ví dụ, tại TP. Hồ Chí Minh, sau khi ngân sách trung ương hỗ trợ 50%, ngân sách thành phố tiếp tục hỗ trợ toàn bộ phần còn lại đối với học sinh phổ thông và học viên giáo dục thường xuyên. Nhờ đó, người học không phải đóng tiền BHYT mà vẫn được cấp thẻ đầy đủ.

Việc tăng mức hỗ trợ không chỉ giảm chi phí cho phụ huynh mà còn góp phần nâng cao tỷ lệ tham gia BHYT trong trường học, bảo đảm mục tiêu bao phủ BHYT toàn dân.

 

4. Hướng dẫn thủ tục tham gia Bảo hiểm Y tế cho học sinh, sinh viên

Việc tham gia BHYT của HSSV hiện nay được thực hiện chủ yếu thông qua nhà trường.

Bước 1. Xác định đối tượng tham gia

Trước khi thu BHYT, nhà trường rà soát xem học sinh, sinh viên đã có thẻ BHYT theo nhóm khác hay chưa để tránh đóng trùng.

Nếu đã được cấp thẻ BHYT theo hộ nghèo, thân nhân lực lượng vũ trang hoặc nhóm ưu tiên khác thì không phải tham gia tại trường.

Bước 2. Đăng ký tham gia

HSSV cung cấp thông tin theo hướng dẫn của cơ sở giáo dục và lựa chọn thời gian tham gia phù hợp.

Có thể đăng ký:

  • 3 tháng.
  • 6 tháng.
  • 12 tháng.

Bước 3. Nộp tiền

Nhà trường thu phần kinh phí HSSV phải đóng sau khi đã trừ phần ngân sách nhà nước hỗ trợ.

Một số trường triển khai thanh toán không dùng tiền mặt thông qua ngân hàng hoặc các ứng dụng thanh toán điện tử.

Bước 4. Cấp thẻ BHYT

Sau khi hoàn tất thủ tục, cơ quan bảo hiểm xã hội cấp dữ liệu BHYT điện tử cho người tham gia.

Hiện nay, HSSV có thể sử dụng:

  • Thẻ BHYT điện tử trên ứng dụng VssID.
  • Thông tin BHYT tích hợp trên VNeID.
  • Căn cước công dân gắn chip đã đồng bộ dữ liệu BHYT.
  • Thẻ BHYT giấy (nếu còn được cấp).

Việc sử dụng dữ liệu điện tử giúp hạn chế tình trạng mất thẻ và rút ngắn thời gian làm thủ tục khám chữa bệnh.

Trong trường hợp cần gia hạn hoặc cấp lại thẻ, người tham gia có thể thực hiện trực tuyến thông qua Cổng Dịch vụ công của Bảo hiểm xã hội Việt Nam hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia.

 

5. Các câu hỏi thường gặp về quyền lợi và mức đóng BHYT học sinh sinh viên

Học sinh, sinh viên có bắt buộc phải tham gia BHYT không?

Có. Theo Luật Bảo hiểm y tế, HSSV thuộc nhóm tham gia BHYT bắt buộc, trừ trường hợp đã được cấp thẻ BHYT theo nhóm đối tượng khác.

HSSV phải tự đóng bao nhiêu tiền từ ngày 01/7/2026?

Nếu mức tham chiếu được điều chỉnh lên khoảng 2.527.200 đồng/tháng như dự kiến thì HSSV thực đóng khoảng 56.862 đồng/tháng sau khi được Nhà nước hỗ trợ 50%.

Có bắt buộc phải đóng cả năm không?

Không. HSSV có thể lựa chọn đóng theo 3 tháng, 6 tháng hoặc 12 tháng theo hướng dẫn của cơ sở giáo dục.

Khám chữa bệnh đúng tuyến được hưởng bao nhiêu?

Tùy từng đối tượng và trường hợp cụ thể:

  • 100% chi phí đối với các trường hợp được pháp luật quy định.
  • 95% đối với một số nhóm ưu tiên.
  • 80% đối với HSSV thông thường khi khám chữa bệnh đúng tuyến.

Khám chữa bệnh trái tuyến có được hưởng BHYT không?

Có, nhưng mức hưởng phụ thuộc vào cấp chuyên môn của cơ sở khám chữa bệnh và hình thức điều trị. Một số trường hợp điều trị nội trú vẫn được quỹ BHYT thanh toán theo tỷ lệ luật định.

HSSV bị mất thẻ BHYT phải làm gì?

Có thể sử dụng ngay thẻ BHYT điện tử trên ứng dụng VssID hoặc thông tin đã tích hợp trong VNeID. Nếu cần cấp lại thẻ giấy, người tham gia có thể thực hiện thủ tục trực tuyến hoặc thông qua cơ quan bảo hiểm xã hội.

Tham gia BHYT liên tục có lợi ích gì?

Người tham gia BHYT liên tục từ đủ 5 năm trở lên và đáp ứng điều kiện về số tiền cùng chi trả theo quy định sẽ được hưởng mức thanh toán cao hơn, trong nhiều trường hợp được quỹ BHYT chi trả 100% chi phí khám chữa bệnh thuộc phạm vi hưởng.

Học sinh tại TP. Hồ Chí Minh có phải đóng BHYT không?

Theo Nghị quyết số 56/2025/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân TP. Hồ Chí Minh, học sinh phổ thông và học viên giáo dục thường xuyên thuộc phạm vi áp dụng được ngân sách thành phố hỗ trợ phần kinh phí còn lại sau khi đã có hỗ trợ từ ngân sách trung ương, nên về nguyên tắc không phải tự đóng tiền BHYT theo chính sách này. Việc thực hiện cụ thể do cơ sở giáo dục và cơ quan bảo hiểm xã hội hướng dẫn theo từng thời điểm.

Bên cạnh đó, quý bạn đọc cũng có thể tham khảo thêm một số nội dung xoay quanh chủ đề Bảo hiểm y tế của học sinh, sinh viên như: