1. Giới thiệu về các quy định liên quan đến người dưới 18 tuổi vi phạm giao thông
Luật Giao thông đường bộ 2008 quy định rõ ràng về trách nhiệm và hình thức xử phạt đối với người dưới 18 tuổi khi vi phạm luật giao thông. Việc phân loại mức độ nghiêm trọng và hình thức xử phạt nhằm đảm bảo tính răn đe, giáo dục, phù hợp với lứa tuổi và nhận thức của người vi phạm, đồng thời góp phần nâng cao ý thức chấp hành luật giao thông cho thế hệ trẻ.
- Phân loại vi phạm:
+ Vi phạm hành chính: Bao gồm các hành vi vi phạm quy tắc giao thông như không đội mũ bảo hiểm, đi sai phần đường, làn đường, vượt đèn đỏ,...
+ Gây thiệt hại về người hoặc tài sản: Bao gồm các hành vi vi phạm dẫn đến tai nạn giao thông gây thương tích, thiệt mạng cho người khác hoặc làm hư hỏng tài sản.
- Mức độ nghiêm trọng:
+ Vi phạm nhẹ: Gồm các hành vi vi phạm hành chính không gây hậu quả nghiêm trọng.
+ Vi phạm nghiêm trọng: Gồm các hành vi vi phạm hành chính gây hậu quả nghiêm trọng như tai nạn giao thông, gây thương tích, thiệt mạng cho người khác hoặc làm hư hỏng tài sản có giá trị lớn.
- Hình thức xử phạt:
+ Đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi:
-> Vi phạm hành chính: Áp dụng hình thức cảnh cáo.
-> Gây thiệt hại về người hoặc tài sản: Cha mẹ hoặc người giám hộ phải bồi thường thiệt hại.
+ Đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi:
-> Vi phạm hành chính: Phạt tiền (mức phạt không quá 1/2 mức phạt đối với người thành niên). Áp dụng các biện pháp giáo dục, răn đe.
-> Gây thiệt hại về người hoặc tài sản: Bị buộc bồi thường thiệt hại. Có thể bị áp dụng các biện pháp xử lý khác như tước giấy phép lái xe, tạm giữ phương tiện...
- Lưu ý:
+ Việc xử lý vi phạm phải đảm bảo tính giáo dục, răn đe, phù hợp với lứa tuổi và nhận thức của người vi phạm.
+ Cha mẹ hoặc người giám hộ có trách nhiệm phối hợp với cơ quan chức năng trong việc xử lý vi phạm của người dưới 18 tuổi.
Việc xử lý vi phạm giao thông của người dưới 18 tuổi đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn giao thông, góp phần giáo dục ý thức chấp hành luật giao thông cho thế hệ trẻ. Mỗi cá nhân, đặc biệt là cha mẹ và người giám hộ cần chung tay giáo dục, răn đe con em mình chấp hành tốt luật giao thông đường bộ, vì an toàn của bản thân và cộng đồng.
2. Phân loại vi phạm và mức phạt vi phạm giao thông với người dưới 18 tuổi
Theo quy định tại Chương II Phần thứ năm Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (bổ sung bởi Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi 2020) thì người dưới 18 tuổi khi vi phạm giao thông sẽ được phân loại và xử phạt theo mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm, cụ thể như sau:
* Phân loại vi phạm
- Vi phạm hành chính: Bao gồm các hành vi vi phạm quy tắc giao thông như:
+ Không đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông bằng xe mô tô, xe gắn máy, xe máy điện.
+ Đi sai phần đường, làn đường quy định.
+ Vượt đèn đỏ, vượt xe tại nơi có vạch kẻ đường cấm vượt.
+ Lạng lách, đánh võng, lấn tuyến, chuyển hướng trái phép.
+ Điều khiển phương tiện giao thông có gắn biển báo cấm hoặc không có biển báo nhưng không có giấy phép lái xe hoặc giấy phép lái xe không hợp lệ.
+ Điều khiển phương tiện giao thông có gắn biển báo cấm hoặc không có biển báo nhưng không có giấy phép lái xe hoặc giấy phép lái xe không hợp lệ.
+ Sử dụng điện thoại di động hoặc thiết bị điện tử cầm tay khi đang lái xe.
+ Vượt quá tốc độ quy định.
+ Chở quá số người quy định.
+ Mang theo chất ma túy, chất kích thích thần kinh khi tham gia giao thông.
+ Điều khiển phương tiện giao thông vận chuyển hàng hóa quá tải, quá khổ.
+ Gây ô nhiễm tiếng ồn, bụi, khói độc hại do xe cơ giới gây ra vượt quá tiêu chuẩn quy định.
+ Đỗ xe trái quy định.
+ ...
- Gây thiệt hại về người hoặc tài sản: Bao gồm các hành vi vi phạm dẫn đến tai nạn giao thông gây thương tích, thiệt mạng cho người khác hoặc làm hư hỏng tài sản.
* Mức phạt
- Đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi:
+ Vi phạm hành chính: Áp dụng hình thức cảnh cáo.
+ Gây thiệt hại về người hoặc tài sản: Cha mẹ hoặc người giám hộ phải bồi thường thiệt hại.
- Đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi:
+ Vi phạm hành chính:
-> Phạt tiền: Mức phạt không quá 1/2 mức phạt đối với người thành niên. Ví dụ, nếu người thành niên vi phạm lỗi không đội mũ bảo hiểm bị phạt 200.000 đồng, thì người từ 16 đến dưới 18 tuổi sẽ bị phạt tối đa 100.000 đồng.
-> Áp dụng các biện pháp giáo dục, răn đe: Như viết bản kiểm điểm, buộc tham gia lớp học về an toàn giao thông,...
+ Gây thiệt hại về người hoặc tài sản:
-> Bị buộc bồi thường thiệt hại.
-> Có thể bị áp dụng các biện pháp xử lý khác như: Tước giấy phép lái xe (nếu có). Tạm giữ phương tiện vi phạm.
- Lưu ý:
+ Mức phạt cụ thể cho từng hành vi vi phạm được quy định chi tiết tại Nghị định 100/2019/NĐ-CP và Nghị định 123/2021/NĐ-CP của Chính phủ.
+ Cha mẹ hoặc người giám hộ có trách nhiệm phối hợp với cơ quan chức năng trong việc xử lý vi phạm của người dưới 18 tuổi.
3. Trường hợp đặc biệt liên quan đến người dưới 18 tuổi vi phạm giao thông
Ngoài những quy định chung về xử lý vi phạm giao thông đối với người dưới 18 tuổi, Luật Giao thông đường bộ 2008 cũng quy định một số trường hợp đặc biệt sau:
- Người dưới 14 tuổi vi phạm giao thông:
+ Trường hợp này không áp dụng hình thức xử phạt vi phạm hành chính.
+ Cha mẹ hoặc người giám hộ có trách nhiệm giáo dục, răn đe người vi phạm.
- Người dưới 16 tuổi điều khiển xe mô tô, xe gắn máy có dung tích xy lanh từ 50 cm³ trở lên:
+ Vi phạm này sẽ bị xử lý như người từ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi vi phạm.
+ Cha mẹ hoặc người giám hộ có thể bị xử phạt hành chính vì đã giao xe cho người chưa đủ tuổi điều khiển.
- Người dưới 18 tuổi điều khiển phương tiện giao thông vận tải hành khách theo tuyến cố định:
+ Việc này bị nghiêm cấm tuyệt đối.
+ Người vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật về vận tải đường bộ.
- Người dưới 18 tuổi sử dụng chất kích thích thần kinh, ma túy khi tham gia giao thông:
+ Việc này bị nghiêm cấm tuyệt đối.
+ Người vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật về phòng, chống ma túy.
- Lưu ý:
+ Các trường hợp đặc biệt này cần được xem xét cụ thể để có hình thức xử lý phù hợp, đảm bảo tính giáo dục, răn đe và phù hợp với lứa tuổi, nhận thức của người vi phạm: Mục đích chính của việc xử lý vi phạm giao thông đối với người dưới 18 tuổi là nâng cao ý thức chấp hành luật giao thông, giáo dục các em về tầm quan trọng của việc đảm bảo an toàn cho bản thân và cộng đồng. Do đó, việc xử lý vi phạm cần chú trọng đến tính giáo dục, răn đe, phù hợp với lứa tuổi và nhận thức của người vi phạm.
+ Cha mẹ hoặc người giám hộ có vai trò quan trọng trong việc giáo dục con em mình chấp hành luật giao thông đường bộ: Cha mẹ hoặc người giám hộ có vai trò quan trọng trong việc giáo dục con em mình chấp hành luật giao thông. Do đó, khi xử lý vi phạm của người dưới 18 tuổi, cần có sự phối hợp chặt chẽ với cha mẹ hoặc người giám hộ để có biện pháp giáo dục phù hợp, hiệu quả.
+ Tăng cường tuyên truyền, giáo dục: Cần tăng cường tuyên truyền, giáo dục về luật giao thông đường bộ cho học sinh, sinh viên thông qua các hoạt động như:
-> Tổ chức các buổi nói chuyện chuyên đề về an toàn giao thông.
-> Lồng ghép giáo dục về an toàn giao thông vào chương trình học.
-> Sử dụng các phương tiện truyền thông để tuyên truyền về an toàn giao thông.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Quy định về tạm giữ xe vi phạm giao thông và thời gian tạm giữ phương tiện. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.
