1. Quấy rối tình dục tại nơi làm việc bao gồm những hành vi như thế nào?

Căn cứ vào khoản 9 Điều 3 Bộ luật Lao động năm 2019 thì quấy rối tình dục tại nơi làm việc được hiểu là hành vi có tính chất tình dục của bất kỳ người nào đối với người khác tại nơi làm việc mà không được người đó mong muốn hoặc chấp nhận. Nơi làm việc là bất kỳ nơi nào mà người lao động thực tế làm việc theo thỏa thuận hoặc phân công của người sử dụng lao động.

Bên cạnh đó, các dạng của hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc được hướng dẫn tại khoản 1 Điều 84 Nghị định 145/2020/NĐ-CP ngày 14 tháng 12 năm 2020 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật lao động về điều kiện lao động và quan hệ lao động. Cụ thể, quấy rối tình dục tại nơi làm việc có thể xảy ra dưới dạng trao đổi như đề nghị, yêu cầu, gợi ý, đe dọa, ép buộc đổi quan hệ tình dục lấy bất kỳ lợi ích nào liên quan đến công việc; hoặc những hành vi có tính chất tình dục không nhằm mục đích trao đổi, nhưng khiến môi trường làm việc trở nên khó chịu và bất an, gây tổn hại về thể chất, tinh thần, hiệu quả công việc và cuộc sống của người bị quấy rối.

Như vậy, quấy rối tình dục tại nơi làm việc được hiểu đơn giản là sự xuất hiện hành vi cưỡng ép tình dục nơi người lao động làm việc bao gồm các hành vi dưới đây:

- Hành vi mang tính thể chất gồm hành động, cử chỉ, tiếp xúc, tác động vào cơ thể mang tính tình dục hoặc gợi ý tình dục;

- Quấy rối tình dục bằng lời nói gồm lời nói trực tiếp, qua điện thoại hoặc qua phương tiện điện tử có nội dung tình dục hoặc có ngụ ý tình dục;

- Quấy rối tình dục phi lời nói gồm ngôn ngữ cơ thể; trung bày, miêu tả tài liệu trực quan về tình dục hoặc liên quan đến hoạt động tình dục trực tiếp hoặc qua phương tiện điện tử.

 

2. Người lao động thực hiện hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc thì có bị áp dụng hình thức kỷ luật sa thải hay không?

Căn cứ điểm d khoản 2 Điều 118 Bộ luật Lao động năm 2019 và điểm d khoản 2 Điều 69 Nghị định 145/2020/NĐ-CP về nội quy lao động thì người sử dụng lao động buộc phải quy định các nội dung về phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc và trình tự, thủ tục xử lý các hành vi này vào nội quy lao động và phải được niêm yết ở những nơi cần thiết tại nơi làm việc. Người sử dụng lao động quy định về phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc phải căn cứ vào khoản 1 Điều 85 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, cụ thể như sau:

- Nghiêm cấm hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc;

- Quy định chi tiết, cụ thể về các hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc phù hợp với tính chất, đặc điểm của công việc và nơi làm việc;

- Trách nhiệm, thời hạn, trình tự, thủ tục xử lý nội bộ đối với hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc, bao gồm cả trách nhiệm, thời hạn, trình tự, thủ tục khiếu nại, tố cáo, giải quyết khiếu nại, tố cáo và các quy định có liên quan;

- Hình thức xử lý kỷ luật lao động đối với người thực hiện hành vi quấy rối tình dục hoặc người tố cáo sai sự thật tương ứng với tính chất, mức độ của hành vi vi phạm;

- Bồi thường thiệt hại cho nạn nhân và các biện pháp khắc phục hậu quả.

Theo đó, khi có người có hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc thì người đó sẽ bị xử lý kỷ luật lao động tương ứng với hình thức xử lý đã được quy định trong nội quy lao động. Căn cứ Điều 124 Bộ luật Lao động năm 2019 thì các hình thức xử lý kỷ luật lao động có thể được áp dụng sẽ bao gồm: khiển trách; kéo dài thời hạn nâng lương không quá 06 tháng; cách chức; sa thải.

Bên cạnh đó, tại khoản 2 Điều 125 Bộ luật Lao động năm 2019 cũng có quy định về trường phải áp dụng hình thức xử lý kỷ luật sa thải như sau: Đối với trường hợp người lao động có hành vi tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động, có hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động hoặc quấy rối tình dục tại nơi làm việc được quy định trong nội quy lao động.

Như vậy, khi người lao động có một trong những hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc nêu trên thì người sử dụng lao động hoàn toàn có quyền áp dụng hình thức xử lý kỷ luật cao nhất là sa thải đối với người lao động này.

Ngoài ra, người bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc cần phải báo với cấp trên của công ty để có thể kịp thời xử lý tình trạng này. Và trong trường hợp này, người bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc cũng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động căn cứ điểm d khoản 2 Điều 35 Bộ luật Lao động năm 2019. Cụ thể, người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động không cần báo trước trong trường hợp bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc.

 

3. Quấy rối tình dục tại nơi làm việc có bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Hành vi quấy rối tình dục không chỉ bị nghiêm cấm trong lĩnh vực lao động mà còn bị cấm ở các các lĩnh vực khác. Tùy vào tính chất, mức độ của hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc mà người thực hiện có thể bị phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

 

3.1. Bị áp dụng xử phạt hành chính

Thông thường, người có hành vi quấy rối tình dục sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính căn cứ vào điểm đ khoản 5 Điều 7 Nghị định 144/2021/NĐ-CP ngày 31 tháng 12 năm 2021 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống thệ nạn xã hội; phòng cháy, chữa cháy; cứu nạn, cứu hộ; phòng, chống bạo lực gia đình. Theo đó, người thực hiện hành vi sàm sỡ, quấy rối tình dục tại công cộng thì sẽ vi phạm quy định về trật tự công cộng, do đó có thể bị áp dụng biện pháp xử lý là phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 8 triệu đồng. Đồng thời, buộc người thực hiện hành vi quấy rối tình dục phải xin lỗi công khai người bị quấy rối, trừ trường hợp nạn nhân có đơn không yêu cầu (theo điểm c khoản 14 Điều 7 Nghị định 144/2021/NĐ-CP).

Trên đây là mức phạt tiền đối với cá nhân vi phạm, do đó khi người thực hiện hành vi vi phạm là tổ chức thì mức phạt tiền sẽ gấp đôi 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân (căn cứ vào khoản 2 Điều 4 Nghị định 144/2021/NĐ-CP). Theo đó, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm quấy rối tình dục sẽ bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 16 triệu đồng. 

 

3.2. Bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Hiện nay, việc xử lý hình sự đối với hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc vẫn chưa được Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 quy định cụ thể. Tuy nhiên, nếu người bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc có những căn cứ, chứng cứ chứng minh được hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc đã xúc phạm nghiêm trọng đến danh dự, nhân phẩm của người khác và gây ra những hậu quả nghiêm trọng với người bị quấy rối tình dục (nếu có) thì người thực hiện hành vi này có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội làm nhục người khác theo Điều 155 Bộ luật Hình sự. Khi phạm vào tội này, người phạm tội có thể bị áp dụng các biện pháp xử phạt theo mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm như sau:

- Khung hình phạt thứ 1: Bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10 triệu đến 30 triệu hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

- Khung hình phạt thứ 2: Bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

- Khung hình phạt thứ 3: Bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm.

Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Trên đây là nội dung tư vấn của Công ty Luật Minh Khuê về vấn đề "Có được sa thải người lao động khi người lao động đó thực hiện hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc hay không?"  Mọi vướng mắc chưa rõ hoặc có nhu cầu hỗ trợ vấn đề pháp lý khác, quý khách vui lòng liên hệ với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại 24/7, gọi ngay tới số: 1900.6162 hoặc gửi email trực tiếp tại: Tư vấn pháp luật qua Email để được giải đáp. Cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.