1. Nguyên tắc đăng ký, cấp phép thăm dò, khai thác, sử dụng tài nguyên nước từ 01/7/2024
Dựa vào Điều 55 của Luật Tài nguyên nước năm 2023, từ ngày 01/7/2024, quy định về việc đăng ký, cấp phép thăm dò, khai thác, và sử dụng tài nguyên nước sẽ được thực hiện theo bốn nguyên tắc chủ đạo sau đây, nhằm đảm bảo tính hiệu quả, công bằng và bền vững trong quản lý tài nguyên nước:
- Mọi quy trình, thủ tục phải diễn ra đúng thẩm quyền, đúng đối tượng, và theo trình tự quy định của pháp luật. Điều này nhằm đảm bảo tính minh bạch, công bằng và đúng đối với tất cả các đơn vị và cá nhân tham gia trong quá trình đăng ký và cấp phép.
- Quá trình đăng ký và cấp phép phải đảm bảo lợi ích của Nhà nước, cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức và cá nhân đã đăng ký và được cấp giấy phép. Điều này góp phần xây dựng một hệ thống quản lý tài nguyên nước công bằng và bền vững.
- Việc đăng ký, cấp phép thăm dò, khai thác, và sử dụng tài nguyên nước phải ưu tiên cho mục đích sinh hoạt, nhằm đảm bảo nhu cầu cơ bản của cộng đồng và người dân về nước sạch.
- Trong quá trình thực hiện các hoạt động thăm dò, khai thác, và sử dụng tài nguyên nước, phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật về bảo vệ tài nguyên nước và môi trường. Không được phép gây suy thoái, cạn kiệt, hoặc ô nhiễm nguồn nước, nhằm đảm bảo bền vững và an toàn cho tài nguyên và môi trường nước ta.
* Tại Điều 18 của Nghị định 02/2023/NĐ-CP, quy định về nguyên tắc cấp phép tài nguyên nước hiện tại được xác định theo năm nguyên tắc chủ đạo sau đây, nhằm tối ưu hóa quản lý tài nguyên nước và bảo vệ môi trường theo hướng bền vững:
- Mọi quy trình cấp phép phải được thực hiện đúng thẩm quyền, đúng đối tượng, và theo trình tự quy định của pháp luật. Điều này không chỉ tạo ra một hệ thống cấp phép minh bạch và công bằng, mà còn đảm bảo tính hiệu quả trong quản lý tài nguyên nước.
- Quá trình cấp phép phải bảo đảm lợi ích của Nhà nước, quyền, và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân có liên quan. Đồng thời, phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ tài nguyên nước và môi trường, đóng góp vào sự bền vững của nguồn nước và sinh quyển.
- Mục đích chính của việc cấp phép thăm dò, khai thác, và sử dụng tài nguyên nước là để đảm bảo cung cấp nước cho sinh hoạt. Điều này thể hiện sự ưu tiên cao quý đối với nhu cầu cơ bản của cộng đồng và người dân.
- Việc thăm dò, khai thác, và sử dụng tài nguyên nước không được phép gây cạn kiệt hoặc ô nhiễm nguồn nước. Điều này đảm bảo sự bền vững của nguồn nước và giữ cho môi trường sống ngày càng trong lành.
- Cấp phép phải đảm bảo phù hợp với quy hoạch về tài nguyên nước, quy hoạch tỉnh, và các quy hoạch chuyên ngành đã được phê duyệt. Điều này giúp hình thành một hệ thống quản lý toàn diện và khả thi, nhằm ngăn chặn việc khai thác nước dưới đất ở những khu vực được quy định.
2. Khi nào không phải kê khai, cấp phép khai thác tài nguyên nước từ 01/07/2024?
Theo quy định tại khoản 3 của Điều 52 trong Luật Tài nguyên nước 2023, những trường hợp không yêu cầu kê khai và cấp phép khai thác tài nguyên nước, cũng như đăng ký khai thác và sử dụng tài nguyên nước từ ngày 01/07/2024 được liệt kê như sau:
- Khai thác nước cho các mục đích văn hóa, tôn giáo, và phục vụ cộng đồng: Được áp dụng trong các hoạt động văn hóa, tôn giáo, tín ngưỡng, phòng cháy, chữa cháy, cũng như để phục vụ mục đích quốc phòng và an ninh. Sử dụng nước để tưới cây và rửa đường để đáp ứng nhu cầu công cộng.
- Khai thác nước mặt quy mô nhỏ cho mục đích sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản: Được thực hiện để hỗ trợ hoạt động sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản trên quy mô nhỏ.
- Khai thác nước mặt quy mô nhỏ cho các mục đích khác ngoài quy định: Áp dụng cho việc sử dụng nước mặt trong các mục đích khác, không thuộc vào các điều khoản đã nêu ở mục a, mục b và điều 5 của Điều này.
- Khai thác nước cho sinh hoạt tại các khu vực trong thời gian xảy ra các sự kiện như hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, ô nhiễm, dịch bệnh được công bố bởi cấp có thẩm quyền theo quy định của pháp luật: Có thể thực hiện khi có tình trạng khẩn cấp như hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, ô nhiễm, dịch bệnh được cơ quan có thẩm quyền công bố.
- Khai thác nước biển đối với sản xuất muối: Được phép để đáp ứng nhu cầu sản xuất muối, một nguồn nguyên liệu quan trọng trong ngành công nghiệp và đời sống hàng ngày.
- Khai thác nước biển phục vụ hoạt động trên biển: Áp dụng cho việc sử dụng nước biển trong các hoạt động trên biển, bao gồm cả các ngành công nghiệp thủy sản và giao thông biển.
- Khai thác nước biển quy mô nhỏ cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, và nuôi trồng thủy sản trên đảo và đất liền: Cho phép sử dụng nước biển trên quy mô nhỏ để hỗ trợ các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, cũng như nuôi trồng thủy sản trên đảo và đất liền.
- Sử dụng mặt nước sông, suối, kênh, mương, rạch, hồ chứa để nuôi trồng thủy sản, kinh doanh, dịch vụ quy mô nhỏ: Cho phép tận dụng các nguồn nước nội địa như sông, suối, kênh, mương, rạch, hồ chứa để thực hiện các hoạt động nuôi trồng thủy sản, kinh doanh và dịch vụ trên quy mô nhỏ.
- Tạo hồ, ao, kênh, mương, rạch quy mô nhỏ với mục đích sáng tạo không gian đựng, lưu giữ nước, và tạo cảnh quan: Đào tạo không gian nhỏ như hồ, ao, kênh, mương, rạch để phục vụ nhiều mục đích, từ việc thu và lưu giữ nước cho đến việc tạo cảnh quan, góp phần làm đẹp môi trường.
- Sử dụng mặt nước trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi, tuân thủ theo quy định của pháp luật về thủy lợi: Hoạt động sử dụng mặt nước phải được thực hiện theo quy định của pháp luật thủy lợi, nhằm đảm bảo hiệu suất và an toàn cho các công trình thủy lợi.
- Các trường hợp đặc biệt khác theo quy định của Chính phủ: Đối với các trường hợp đặc biệt không thuộc vào các điều khoản đã nêu trên, việc xử lý và quản lý sẽ tuân thủ theo quy định cụ thể của Chính phủ.
3. Hành vi bị nghiêm cấm về tài nguyên nước từ 01/7/2024
Dựa theo quy định của Điều 8 trong Luật Tài nguyên nước 2023, hành vi vi phạm liên quan đến tài nguyên nước đã được xác định và nghiêm cấm theo 10 điều sau đây, nhằm bảo vệ nguồn nước và môi trường:
- Xả chất thải và rác thải độc hại, khí thải độc hại vào nguồn nước: Việc đổ hoặc rò rỉ các chất độc hại, cũng như xả khí thải có hại vào nguồn nước, là hoạt động bị nghiêm cấm để đảm bảo an toàn và chất lượng nguồn nước.
- Xả nước thải không xử lý đúng chuẩn vào nguồn nước dưới đất và nước mặt: Hành động xả nước thải chưa qua xử lý theo quy chuẩn kỹ thuật môi trường, đặc biệt là vào nguồn nước dưới đất và nước mặt, bị nghiêm cấm để bảo vệ chất lượng nước và hệ sinh thái.
- Xả nước thải và chất thải vào vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt: Hành động đưa chất thải và nước thải vào khu vực bảo hộ vệ sinh nơi cung cấp nước sinh hoạt, là việc bị nghiêm cấm để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và nguồn nước quan trọng này.
- Thực hiện thăm dò, khai thác, và sử dụng tài nguyên nước cũng như hoạt động khoan nước dưới đất mà không có sự phê duyệt của cơ quan có thẩm quyền: Bị xem xét là hành vi trái phép, bao gồm cả việc thăm dò, khai thác tài nguyên nước và các công việc khoan nước dưới đất mà không có sự chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền.
- Chiếm đất, lấn sông, suối, kênh, mương, rạch, mà không thực hiện biện pháp khắc phục, và xây dựng công trình chống lũ mà không tuân thủ quy định pháp luật: Nghiêm cấm các hành vi lấn sông, suối, kênh, mương, rạch mà không thực hiện biện pháp khắc phục, cũng như xây dựng công trình chống lũ mà không tuân thủ quy định của pháp luật, với mục đích bảo vệ quy hoạch và lưu thông nước.
- Khai thác trái phép cát, sỏi, bùn, đất, và khoáng sản trên sông, suối, kênh, mương, rạch, hồ, trong hành lang bảo vệ nguồn nước, gây sạt lở bờ: Hành vi khai thác không phép các tài nguyên như cát, sỏi, bùn, đất, và khoáng sản trong hành lang bảo vệ nguồn nước không chỉ là vi phạm pháp luật mà còn có thể gây ra tình trạng sạt lở bờ nghiêm trọng.
- Hủy hoại các công trình quan trọng bảo vệ, kiểm soát, và lưu trữ nước, cũng như các công trình quan trắc và giám sát tài nguyên nước, cùng với các công trình phòng chống và khắc phục hậu quả do nước gây ra: Hành vi phá hoại này không chỉ đặt ra thách thức lớn đối với quản lý tài nguyên nước mà còn ảnh hưởng đến khả năng ứng phó với hậu quả của thiên tai và tác động của biến đổi khí hậu.
- Biến đổi thông tin và dữ liệu về tài nguyên nước, tạo ra sự chệch lệch và thất thoát thông tin: Hành vi làm sai lệch thông tin và dữ liệu về tài nguyên nước không chỉ tạo ra sự không chắc chắn trong quyết định mà còn ảnh hưởng đến khả năng đánh giá chính xác về tình trạng tài nguyên nước.
- Không tuân thủ quy trình vận hành của hồ chứa và liên hồ chứa theo quy định của cơ quan có thẩm quyền: Việc không tuân thủ quy trình vận hành của hồ chứa và liên hồ chứa không chỉ là một đe dọa đối với an ninh hạ tầng mà còn ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát và phân phối nước hiệu quả.
- Xây dựng các công trình như đập, hồ chứa, và điều tiết nước mà không tuân thủ quy hoạch về tài nguyên nước và các kế hoạch phát triển liên quan: Hành động xây dựng các công trình này trái ngược với kế hoạch quy hoạch toàn diện và có thể gây ra tác động lớn đối với hệ thống nguồn nước và môi trường xung quanh.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Đối tượng phải nộp tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước theo quy định mới gồm những ai. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ.. Xin cảm ơn.
