1. Quy định về nguyên tắc xác định tham số điều phối slot tại cảng hàng không
Bộ Giao thông vận tải đã ban hành Thông tư sửa đổi và bổ sung một số điều của Thông tư số 29/2021/TT-BGTVT ngày 30/11/2021 của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải, chi tiết hóa quy định về quản lý và khai thác cảng hàng không, sân bay. Thông tư này đã đặt ra nguyên tắc xác định tham số điều phối slot.
Theo đó, người khai thác cảng hàng không và sân bay phải chịu trách nhiệm xây dựng chỉ số giới hạn năng lực khai thác cho nhà ga và sân đỗ tàu bay. Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ đảm bảo hoạt động bay cũng cần xây dựng chỉ số giới hạn năng lực khai thác cho đường cất, hạ cánh và dịch vụ điều hành bay.
Dựa trên chỉ số giới hạn năng lực được quy định và ý kiến của Hội đồng slot, Cục Hàng không Việt Nam sẽ quyết định về tham số điều phối slot và có thể điều chỉnh chúng. Tham số điều phối slot tại các cảng hàng không được xác định theo nguyên tắc cụ thể: Tham số liên quan đến nhà ga và sân đỗ tàu bay không được vượt quá chỉ số giới hạn năng lực khai thác quy định; còn tham số liên quan đến đường cất hạ cánh và dịch vụ điều hành bay không được vượt quá 80% chỉ số giới hạn quy định đối với các cảng hàng không được điều phối toàn phần.
Ngoài ra, tham số điều phối slot của các cảng hàng không không được điều phối toàn phần không được vượt quá chỉ số giới hạn năng lực khai thác đường cất, hạ cánh và dịch vụ điều hành bay theo quy định.
Thông tư chi tiết rằng, trong các giai đoạn nhất định như Tết Nguyên đán từ ngày 15 tháng Chạp đến 15 tháng Giêng Âm lịch, cao điểm Hè từ ngày 15/5 đến ngày 15/8 Dương lịch, giai đoạn nghỉ Lễ theo quy định và các sự kiện văn hóa, kinh tế, chính trị, cũng như các giai đoạn cao điểm khác theo yêu cầu của Chính phủ và Bộ Giao thông vận tải, Cục Hàng không Việt Nam sẽ thực hiện việc xem xét và quyết định điều chỉnh tăng tham số điều phối slot đường cất, hạ cánh và dịch vụ điều hành bay tại cảng hàng không được điều phối toàn phần, nhưng không vượt quá chỉ số giới hạn năng lực được quy định.
Thông tư sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 15/02/2024.
2. Xác định slot lịch sử
Theo quy định của Thông tư, slot lịch sử trong một mùa lịch bay được định nghĩa là chuỗi slot được sử dụng với tỷ lệ ít nhất 80% trong trường hợp chuỗi slot quốc tế và ít nhất 70% trong trường hợp chuỗi slot nội địa, theo quy định cụ thể.
Các chuỗi slot được xem xét để làm cơ sở tính slot lịch sử bao gồm các trường hợp sau: chuỗi slot đã được xác nhận lần cuối đến ngày cơ sở tính slot lịch sử; chuỗi slot nội địa có sự thay đổi được xác nhận trước ngày 15/9 đối với lịch bay mùa Đông và trước ngày 15/02 đối với lịch bay mùa Hè; chuỗi slot nội địa có thay đổi từ chuỗi slot quốc tế và ngược lại được xác nhận trước ngày 15/9 đối với lịch bay mùa Đông và trước ngày 15/02 đối với lịch bay mùa Hè; chuỗi slot mới được đề xuất (mã N, B) được xác nhận lần đầu, và chuỗi slot mới (mã N) thực hiện đồng thời với việc hủy chuỗi slot (mã D) sau ngày cơ sở tính slot lịch sử; chuỗi slot được quy định tại điểm b và điểm c của khoản này phải được đề xuất chậm nhất trước ngày 10/02 đối với lịch bay mùa Hè và trước ngày 10/9 đối với lịch bay mùa Đông.
3. Thứ tự ưu tiên điều phối chuỗi slot tại cảng hàng không, sân bay như thế nào?
Thứ tự ưu tiên trong việc điều phối giờ hạ, cất cánh tại cảng hàng không và sân bay đã được chi tiết rõ trong Thông tư sửa đổi và bổ sung một số điều của Thông tư số 29/2021/TT-BGTVT ngày 30/11/2021 của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải, quy định chi tiết về quản lý và khai thác cảng hàng không.
Theo đó, Cục Hàng không Việt Nam thực hiện việc điều phối chuỗi slot đầu mùa lịch bay theo thứ tự ưu tiên sau:
1) Slot lịch sử và các thay đổi slot lịch sử không ảnh hưởng đến các tham số điều phối slot;
2) Thay đổi slot lịch sử có ảnh hưởng đến các tham số điều phối slot;
3) Các slot kéo dài từ mùa khai thác trước đó;
4) Slot của hãng hàng không lần đầu tiên khai thác đến cảng hàng không (ưu tiên chỉ xác nhận 06 slot/ngày);
5) Slot đề xuất mới của hãng hàng không đang khai thác.
Thông tư cũng chỉ định rõ Cục Hàng không Việt Nam sử dụng các tiêu chí ưu tiên bổ sung để điều phối các slot chưa được xác nhận và các slot đề xuất mới của hãng hàng không đang khai thác theo thứ tự như sau:
1) Giai đoạn hiệu lực của chuỗi slot kéo dài từ đầu mùa đến cuối mùa;
2) Giai đoạn hiệu lực của chuỗi slot dài hơn được ưu tiên hơn;
3) Chuyến bay đến, đi từ quốc gia mới;
4) Slot của các đường bay phục vụ kinh tế và xã hội;
5) Chuyến bay quốc tế có độ dài đường bay dài hơn;
6) Chuyến bay đến, đi từ cảng hàng không mới;
7) Chuỗi slot đã được hãng hàng không trả lại từ mùa tương ứng trước đó không muộn hơn thời hạn trả chuỗi slot vào đầu mùa lịch bay;
8) Chuyến bay sử dụng tàu bay thân rộng có cấu hình thương mại lớn.
Trong trường hợp điều phối chuỗi slot đầu mùa lịch bay theo thứ tự ưu tiên như đã nêu mà chưa xác nhận hết, Cục Hàng không Việt Nam sẽ phân bổ lần lượt 1:1 theo từng ngày và khung giờ cụ thể, theo thứ tự hãng hàng không có tỷ lệ sử dụng đúng slot từ cao xuống thấp trong giai đoạn mùa lịch bay tương ứng liền kề trước đó của cảng hàng không tương ứng.
4. Quy trình điều phối giờ hạ, cất cánh
Cục Hàng không Việt Nam chịu trách nhiệm thông báo danh sách slot lịch sử cho các hãng hàng không trước mỗi mùa lịch bay, tuân thủ thời hạn thông báo slot lịch sử (SHL Deadline) theo lịch điều phối slot của IATA. Theo thời hạn gửi đề nghị đầu mùa lịch bay (Initial Submission Deadline) được cập nhật trong lịch điều phối slot của IATA, các hãng hàng không cần yêu cầu xác nhận chuỗi slot bằng cách gửi điện văn đến địa chỉ thư điện tử được công bố trên trang thông tin điện tử của Cục Hàng không Việt Nam. Cục này sẽ xem xét và gửi thông tin điều phối (xác nhận - code K, đề nghị điều chỉnh - code O, hoặc từ chối - code U) cho chuỗi slot đầu mùa lịch bay trước thời hạn phân bổ slot đầu mùa (SAL Deadline) theo lịch điều phối slot của IATA.
Cục Hàng không Việt Nam sẽ xem xét và điều phối chuỗi slot đầu mùa lịch bay theo các tiêu chí và thứ tự ưu tiên quy định tại Điều 86 của Thông tư. Trong trường hợp hãng hàng không gửi yêu cầu xác nhận chuỗi slot sau thời hạn đề nghị đầu mùa lịch bay, Cục Hàng không Việt Nam sẽ quyết định theo các nguyên tắc sau: các chuỗi slot này chỉ được xem xét sau thời hạn xác nhận đầu mùa lịch bay (SAL Deadline); đề nghị slot gửi trước sẽ được xem xét trước; nếu còn slot, sẽ được xác nhận (code K) hoặc đề nghị điều chỉnh thời gian khác (code O) hoặc từ chối (code U).
Đối với các yêu cầu xác nhận slot không phải là chuỗi, hãng hàng không cần gửi trước ít nhất 03 ngày so với thời hạn dự kiến sử dụng. Cục Hàng không Việt Nam sẽ quyết định theo các nguyên tắc: chỉ xem xét sau ngày 31 tháng 01 đối với lịch bay mùa hè và ngày 31 tháng 8 đối với lịch bay mùa đông; đề nghị slot gửi trước sẽ được xem xét trước. Nếu còn slot, sẽ được xác nhận (code K) hoặc đề nghị điều chỉnh thời gian khác (code O) hoặc từ chối (code U).
Trong trường hợp điều chỉnh tăng hoặc giảm tham số điều phối đột xuất tại một cảng hàng không, Cục Hàng không Việt Nam sẽ điều chỉnh số slot đang sử dụng của các hãng hàng không tương ứng với tỷ trọng slot nắm giữ của hãng đó tại cảng hàng không đó.
Hãng hàng không có trách nhiệm trả lại slot đã xác nhận nhưng không sử dụng. Trường hợp không trả lại slot đúng thời hạn sẽ ảnh hưởng đến việc tính slot lịch sử hoặc cơ hội được xác nhận slot bổ sung. Cụ thể, nếu hãng hàng không trả lại slot trước ngày 15 tháng 01 đối với lịch bay mùa hè hoặc ngày 15 tháng 8 đối với lịch bay mùa đông, thời gian tương ứng với số slot trả lại sẽ bị trừ khi tính slot lịch sử. Nếu hãng trả slot đã xác nhận ít nhất 10 ngày trước thời hạn khai thác, thời gian tương ứng với slot trả lại sẽ bị trừ khi xác định tỷ lệ sử dụng slot dựa trên slot xác nhận trong tháng gần nhất để làm cơ sở cho việc xác nhận slot bổ sung.
Bài viết liên quan: Quy định về thứ tự ưu tiên điều phối giờ hạ cánh, cất cánh
Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!
