1. Những ai được công nhận là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp

Theo quy định của Luật Chứng Khoán 2019, cụ thể tại Điều 11 có quy định về nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp là những tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư trên thị trường chứng khoán có năng lực tài chính hoặc có trình độ chuyên môn về chứng khoán bao gồm:

- Ngân hàng thương mại, chi nhánh của ngân hàng nước ngoài, công ty tài chính, công ty kinh doanh bảo hiểm, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán, công ty đầu tư chứng khoán, quỹ đầu tư chứng khoán, tổ chức tài chính quốc tế, quỹ tài chính của nhà nước ngoài ngân sách, tổ chức tài chính nhà nước được phép mua chứng khoán theo quy định của pháp luật.

- Các công ty có vốn điều lệ đạt trên 100 tỷ đồng hoặc là các tổ chức đã niêm yết hoặc đăng ký giao dịch trên sàn chứng khoán.

- Những người đã có chứng chỉ hành nghề chứng khoán.

- Cá nhân nắm giữ danh mục chứng khoán niêm yết hoặc đăng ký giao dịch có giá trị tối thiểu là 02 tỷ đồng, được xác nhận bởi công ty chứng khoán tại thời điểm được xác định tư cách là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.

- Cá nhân có thu nhập chịu thuế năm gần nhất ít nhất là 01 tỷ đồng, tính đến thời điểm cá nhân đó được xác định là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, căn cứ tính thu nhập chịu thuế được dựa trên hồ sơ khai thuế đã nộp cho cơ quan thuế hoặc chứng từ khấu trừ thuế từ tổ chức hoặc cá nhân chi trả.

2. Điều kiện để được công nhận là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp

Để được công nhận là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp thì các tổ chức, cá nhân phải đáp ứng những điều kiện nhất định theo quy định của pháp luật về chứng khoán, cụ thể tại Điều 4 và Điều 5 Nghị định 155/2020/NĐ-CP Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chứng khoán 2019, thì một nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp phải thỏa mãn hai điều kiện cụ thể như sau:

2.1. Điều kiện xác định tư cách nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp

Thẩm quyền xác định nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp trong từng trường hợp cụ thể là khác nhau:

- Các tổ chức phát hành chứng khoán và công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán đảm nhiệm nhiệm vụ xác định tư cách nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp khi thực hiện các hoạt động như chào bán chứng khoán riêng lẻ, thành lập quỹ thành viên hoặc ủy quyền cho công ty chứng khoán. Trong trường hợp ủy quyền, tổ chức phát hành chứng khoán và công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán cần ký kết hợp đồng với công ty chứng khoán để đảm bảo việc xác định và lưu trữ tài liệu xác định tư cách nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, đồng thời quy định rõ quyền và trách nhiệm của các bên.

- Đối với chứng khoán riêng lẻ được giao dịch trên hệ thống giao dịch của Sở giao dịch chứng khoán, công ty chứng khoán nơi mà nhà đầu tư thực hiện giao dịch mua chứng khoán sẽ chịu trách nhiệm xác định tư cách nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp trước khi tiến hành giao dịch. Trường hợp chứng khoán riêng lẻ chưa được giao dịch trên sàn, tổ chức đăng ký và lưu ký chịu trách nhiệm cho việc xác định tư cách nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp trước khi thực hiện việc chuyển quyền sở hữu chứng khoán.

- Sau khi công ty chứng khoán xác định nhà đầu tư là chuyên nghiệp, trong vòng 1 năm, nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp đã được xác định đó không cần thực hiện lại quy trình xác định tư cách khi tham gia mua chứng khoán riêng lẻ hoặc chứng chỉ quỹ thành viên.

- Nhà đầu tư đã mua chứng khoán riêng lẻ hoặc chứng chỉ quỹ thành viên không cần xác định lại tư cách chuyên nghiệp khi bán các chứng khoán đã mua.

- Mọi tài liệu để xác định tư cách của nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp sẽ được lưu trữ theo quy định của pháp luật.

2.2. Điều kiện về tài liệu xác định nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp

Các tổ chức, cá nhân cũng phải đáp ứng những điều kiện về tài liệu để được xác định là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp như sau:

- Các tổ chức là ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, công ty tài chính, tổ chức kinh doanh bảo hiểm,... (các tổ chức được liệt kê tại Điểm a Khoản 1 Điều 11 Luật Chứng khoán) cần phải cung cấp:

Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp;
Giấy phép thành lập và hoạt động;
Hoặc các giấy tờ tương đương khác để xác nhận về định danh và hoạt động của mình.

- Các tổ chức sở hữu số vốn điều lệ đã góp đạt trên 100 tỷ đồng hoặc tổ chức niêm yết, tổ chức đăng ký giao dịch, bao gồm các tài liệu:

Đối với các tổ chức niêm yết hoặc đăng ký giao dịch, cần cung cấp được quyết định chấp thuận niêm yết hoặc đăng ký giao dịch đối với tổ chức niêm yết hoặc đăng ký giao dịch.
Đối với các tổ chức khác không niêm yết hoặc đăng ký giao dịch, cần cung cấp được giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy tờ tương đương khác để xác nhận hoạt động kinh doanh của tổ chức; báo cáo tài chính đã được kiểm toán hoặc báo cáo tài chính bán niên đã được soát xét để đánh giá tình hình tài chính của tổ chức.

- Các cá nhân có chứng chỉ hành nghề chứng khoán cần cung cấp được các giấy tờ tài liệu sau:

Chứng minh nhân dân/ căn cước công dân/ hộ chiếu vẫn còn giá trị sử dụng.
Chứng chỉ hành nghề chứng khoán đang có hiệu lực.

- Các cá nhân đang nắm giữ hạng mục chứng khoán niêm yết, đăng ký giao dịch có trị giá nhỏ nhất là 02 tỷ đồng, căn cứ theo xác nhận của công ty chứng khoán, các tài liệu cần phải cung cấp là:

Chứng minh nhân dân/ căn cước công dân/ hộ chiếu còn hiệu lực.
Có xác nhận từ các công ty chứng khoán mà nhà đầu tư đã mở tài khoản giao dịch chứng khoán. Xác nhận này sẽ ghi rõ giá trị thị trường của các danh mục chứng khoán niêm yết, chứng khoán đăng ký giao dịch.

- Các cá nhân có thu nhập chịu thuế năm gần nhất tối thiểu là 01 tỷ đồng cho đến thời điểm cá nhân đó đủ điều kiện được xác định là nhà dầu tư chứng khoán chuyên nghiệp căn cứ theo hồ sơ khai thuế, cần hoàn tất các tài liệu bao gồm:

Chứng minh nhân dân/ căn cước công dân/ hộ chiếu vẫn còn hiệu lực.
Hồ sơ khai thuế đã được nộp cho cơ quan thuế trong năm gần nhất trước thời điểm xác định, hoặc chứng từ khấu trừ thuế từ tổ chức hoặc cá nhân đã chi trả. Đây là những tài liệu quan trọng để đánh giá thu nhập và tình hình thuế của cá nhân trong việc xác định tư cách nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.

3. Quyền lợi của nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp

Đối với nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp sẽ có những quyền lợi hấp dẫn hơn so với những nhà đầu tư chứng khoán thông thường khác, chẳng hạn theo quy định tại Khoản 1 Điều 8 Nghị định 153/2020/NĐ-CP Quy định về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp tại thị trường quốc tế, thì đối với trái phiếu không chuyển đổi không kèm chứng quyền chỉ có đối tượng được mua là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp; hay taok Khoản 1 Điều 16 Thông tư 153/2020/NĐ-CP thì trái phiếu doanh nghiệp chào bán riêng lẻ chỉ được phép giao dịch giữa các nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp,....Điều này tạo điều kiện cho nhà đầu tư chuyên nghiệp tham gia vào thị trường trái phiếu Doanh nghiệp và tận dụng cơ hội đầu tư vào các trái phiếu riêng lẻ khác nhau.

Để hiểu rõ hơn vấn đề về nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp bạn có thể tham khảo thêm bài chia sẻ Thế nào là nhà đầu tư chứng khoán? Quy định về nhà đầu tư chứng khoán? của Luật Minh Khuê.

Mong rằng với những chia sẻ trên đây là một tài liệu tham khảo hữu ích dành cho các bạn, nếu còn bất kỳ vướng mắc nào hay cần giải đáp về các vấn đề pháp lý liên quan khác bạn có thể liên hệ tới tổng đài 1900.6162 để nhận được sự hỗ trợ, tư vấn trực tiếp hoặc qua địa chỉ email lienhe@luatminhkhue.vn. Cảm ơn sự quan tâm và theo dõi của các bạn!