Nhãn sinh thái được đánh giá dựa trên những tiêu chí nào?

1. Nhãn sinh thái là gì?

Nhãn sinh thái (trong tiếng Anh là “ecological label”) là một loại nhãn hiệu hoặc hệ thống đánh giá sản phẩm hoặc dịch vụ dựa trên các yếu tố môi trường và bảo vệ sinh thái. Mục tiêu của nhãn sinh thái là giúp người tiêu dùng chọn mua các sản phẩm hoặc dịch vụ có ít tác động tiêu cực, ít gây hại hơn đối với môi trường. Chính vì vậy, các nhãn sinh thái không chỉ đơn giản là một hình thức trang trí sản phẩm, mà chúng còn đại diện cho lời cam kết về các giá trị của môi trường và xã hội.

Một định nghĩa dễ hiểu hơn về nhãn sinh thái đó là định nghĩa của Global Ecolabelling Network năm 2022, theo đó: “Nhãn sinh thái là nhãn hiệu được dán trên các sản phẩm, dịch vụ hoặc trên các danh mục điện tử để giúp người tiêu dùng có thể dễ dàng, nhanh chóng xác định những sản phẩm đó đáp ứng được với các tiêu chí hiệu suất môi trường cụ thể”.

Thuật ngữ nhãn sinh thái cũng được đề cập trong các văn bản pháp luật của Việt Nam, cụ thể tại khoản 2 Điều 145 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 thì:

“Nhãn sinh thái Việt Nam là nhãn được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam chứng nhận cho sản phẩm, dịch vụ thân thiện môi trường. Việc quan trắc, phân tích, đánh giá sự phù hợp để đối chứng với tiêu chí Nhãn sinh thái Việt Nam đối với sản phẩm, dịch vụ phải được thực hiện bởi tổ chức quan trắc môi trường theo quy định của Luật này và tổ chức đánh giá sự phù hợp theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa, pháp luật về đo lường và pháp luật khác có liên quan”.

2. Ý nghĩa của nhãn sinh thái

Nhãn sinh thái mang nhiều ý nghĩa tích cực mà có thể kể đến như:

Một là, nhãn sinh thái hỗ trợ công tác bảo vệ môi trường: Nhãn sinh thái giúp xác định và thúc đẩy các sản phẩm và dịch vụ có tác động môi trường ít hại hơn. Nó khuyến khích sử dụng tài nguyên tự nhiên một cách bền vững, giảm thiểu ô nhiễm, và bảo vệ đa dạng sinh học.

Hai là, nhãn sinh thái tạo ra sự nhận thức tích cực, đúng đắn: Nhãn sinh thái cung cấp thông tin dễ hiểu cho người tiêu dùng về tác động của sản phẩm hoặc dịch vụ lên môi trường. Điều này giúp tạo sự nhận thức về các vấn đề môi trường và khích lệ người tiêu dùng hành động có ý thức hơn.

Ba là, nhãn sinh thái khuyến khích sự cạnh tranh “xanh”: Việc có nhãn sinh thái thúc đẩy các doanh nghiệp cạnh tranh để cải thiện các khía cạnh môi trường của sản phẩm hoặc dịch vụ của họ. Điều này có thể dẫn đến sự đổi mới trong công nghệ và phương thức sản xuất, giúp giảm tác động môi trường toàn cầu.

Bốn là, nhãn sinh thái góp phần tạo giá trị cho thương hiệu sản phẩm: Việc có nhãn sinh thái có thể là một phần quan trọng trong chiến lược tiếp thị của một doanh nghiệp. Nó có thể tạo giá trị cho thương hiệu bằng cách đánh dấu sản phẩm hoặc dịch vụ là thân thiện với môi trường và xã hội. Điều này có thể thu hút một phân khúc thị trường đặc biệt, người tiêu dùng quan tâm đến môi trường.

Năm là, nhãn sinh thái góp phần định hướng lựa chọn cho người tiêu dùng: Nhãn sinh thái giúp người tiêu dùng dễ dàng chọn mua các sản phẩm và dịch vụ phù hợp với giá trị môi trường và xã hội của họ.

Sáu là, nhãn sinh thái góp phần thúc đẩy quản lý tài nguyên bền vững: Các doanh nghiệp cần tuân theo các tiêu chuẩn môi trường và xã hội để đạt được nhãn sinh thái, điều này thúc đẩy quản lý tài nguyên và quá trình sản xuất bền vững hơn.

Tóm lại, có thể khẳng định rằng việc sử dụng các nhãn sinh thái cho việc đánh giá và gắn nhãn các sản phẩm dựa trên các yếu tố môi trường đã trở thành một phương pháp quan trọng trong mục tiêu bảo vệ môi trường hiện nay. Các nhãn sinh thái thường đề cập đến các tài liệu và thông tin liên quan đến tác động môi trường của sản phẩm, bao gồm cả việc cảnh báo về các tiềm năng tác động tiêu cực của sản phẩm đối với môi trường, do đó người mua hàng sẽ có thể sử dụng thông tin trên nhãn để đưa ra quyết định mua sắm có ý thức hơn, và những thông tin này giúp họ so sánh các sản phẩm để lựa chọn những sản phẩm có tác động môi trường ít gây hại nhất.

Ngoài việc giúp người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm, việc dán nhãn sinh thái còn hỗ trợ Chính phủ và các cơ quan, tổ chức, đơn vị thúc đẩy hành vi tiêu dùng bền vững. Chúng thường được coi là một công cụ hữu ích bên cạnh các công cụ chính sách khác, như các biện pháp pháp lý và kinh tế, như việc giảm thuế và phí. Điều này sẽ góp phần thúc đẩy mô hình tiêu dùng xanh trong cộng đồng.

3. Các tiêu chí đánh giá nhãn sinh thái

Tiêu chí đánh giá nhãn sinh thái là một trong những nội dung quan trọng đối với việc sử dụng nhãn sinh thái trên thực tế. Bởi lẽ, tiêu chí nhãn sinh thái chính là căn cứ để đánh giá sản phẩm, dịch vụ thân thiện với môi trường, được công bố đối với từng nhóm sản phẩm, dịch vụ, qua đó góp phần đảm bảo rằng các sản phẩm được sản xuất và tiêu dùng có ít tác động tiêu cực đối với môi trường hơn, góp phần bảo vệ tài nguyên tự nhiên và đa dạng sinh học.

Tại Việt Nam, các tiêu chí đánh giá nhãn sinh thái được quy định tại Thông tư số 02/2022/TT-BTNMT ngày 10/01/2022 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, cụ thể:

“1. Tiêu chí Nhãn sinh thái Việt Nam được xây dựng trên cơ sở đánh giá tác động của toàn bộ vòng đời sản phẩm, dịch vụ từ quá trình khai thác nguyên liệu, sản xuất, phân phối, sử dụng và tái chế sau khi thải bỏ gây hại ít hơn cho môi trường so với sản phẩm cùng loại. Nội dung tiêu chí Nhãn sinh thái Việt Nam theo quy định tại Mẫu số 01 Phụ lục VIII ban hành kèm theo Thông tư này.

2. Tiêu chí Nhãn sinh thái Việt Nam là căn cứ để đánh giá sản phẩm, dịch vụ thân thiện với môi trường, được công bố đối với từng nhóm sản phẩm, dịch vụ.”

Từ đây suy ra, theo Mẫu số 01 Phụ lục VIII ban hành kèm theo thông tư số 02/2022/TT-BTNMT thì nhãn sinh thái sẽ được đánh giá theo tiêu chí chung và các tiêu chí cụ thể khác như nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu; công nghệ sản xuất; hệ thống quản lý môi trường; đặc tính kỹ thuật, giới hạn cho phép của các thông số ô nhiễm của sản phẩm, dịch vụ; thu hồi, tái chế, xử lý, thải bỏ; cũng như các tiêu chí có liên quan khác.

Mặt khác, vì chương trình nhãn sinh thái tại Việt Nam còn có tên gọi là Nhãn xanh Việt Nam nên theo Điều 4 Thông tư số 41/2013/TT-BTNMT ngày 02/12/2023 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định trình tự, thủ tục, chứng nhận nhãn sinh thái cho sản phẩm thân thiện với môi trường, thì tiêu chí Nhãn xanh Việt Nam sẽ bao gồm các nội dung như sau:

- Tuân thủ pháp luật về bảo vệ môi trường và lao động của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh (sau đây gọi tắt là doanh nghiệp);

- Tác động của toàn bộ vòng đời sản phẩm từ quá trình khai thác nguyên liệu, sản xuất, phân phối, sử dụng và sau khi thải bỏ gây hại ít hơn cho môi trường so với sản phẩm cùng loại.

Đồng thời, tiêu chí Nhãn xanh Việt Nam tương ứng cho từng nhóm sản phẩm sẽ do Bộ Tài nguyên và Môi trường công bố.

Trên đây là toàn bộ bài viết về các tiêu chí đánh giá nhãn sinh thái. Công ty Luật Minh Khuê muốn bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đến tất cả quý vị vì đã ủng hộ và tin tưởng chúng tôi. Chúng tôi sẵn sàng sát cánh và hỗ trợ quý vị trong tất cả các vấn đề pháp lý hoặc mọi câu hỏi có thể xuất hiện.

Đội ngũ tư vấn chuyên nghiệp của chúng tôi luôn sẵn sàng lắng nghe và hỗ trợ quý vị suốt 24/7. Quý vị có thể liên hệ với chúng tôi thông qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến tại số hotline 1900.6162. Để đảm bảo rằng quý vị sẽ nhận được sự tư vấn chi tiết và hỗ trợ phù hợp nhất, chúng tôi rất sẵn lòng nhận yêu cầu của quý vị qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn.

Cam kết của chúng tôi là cung cấp sự hỗ trợ nhanh chóng và hiệu quả, để đáp ứng tất cả nhu cầu pháp lý của quý vị. Chúng tôi trân trọng mọi đóng góp quý báu từ phía quý vị và luôn lắng nghe để phục vụ quý vị tốt hơn hàng ngày. Cảm ơn sự hợp tác và sự ủng hộ đáng quý của quý vị, đó là động viên quý báu giúp chúng tôi phát triển và phục vụ quý vị tốt hơn.