Nhận tiền Bitcoin từ nước ngoài về có bị truy cứu hình sự?

1. Bitcoin được hiểu như thế nào?

Hiện tại, chưa có một định nghĩa chính thức và cụ thể về Bitcoin, tuy nhiên, theo Ngân hàng Trung ương Châu Âu, Bitcoin có thể được hiểu như là một loại tiền ảo. Tiền ảo là một hình thức tiền kỹ thuật số không được quản lý bởi bất kỳ tổ chức nào, và nó được phát hành bởi những nhà phát triển phần mềm, thường là người kiểm soát hệ thống và được sử dụng và chấp nhận trong quá trình thanh toán giữa các thành viên trong một cộng đồng ảo cụ thể.

Do đó, Bitcoin có thể được hiểu là một loại tiền được công nhận và giao dịch chỉ trong một cộng đồng hoặc tổ chức nào đó. Những cộng đồng này tự tạo ra Bitcoin để lưu thông, với mục đích sử dụng trong các giao dịch trao đổi hàng hóa và dịch vụ

Hiện nay, Bitcoin hoạt động dựa trên công nghệ Blockchain, một công nghệ đột phá về quản lý thông tin và giao dịch trực tuyến. Blockchain mang đến một cuốn sổ cái kỹ thuật số, ghi chép tất cả các giao dịch trên mạng lưới mà không tiết lộ thông tin cá nhân của những người tham gia trong giao dịch đó.

Khi một người tham gia thực hiện một giao dịch, hệ thống Blockchain sẽ sử dụng các máy tính để xác minh tính hợp lệ của giao dịch đó. Nếu không có bất kỳ hành vi gian lận nào được phát hiện, giao dịch của người tham gia sẽ được thêm vào cuốn sổ cái, đồng nghĩa với việc quá trình chuyển tiền đã thành công và được ghi lại một cách bền vững trên Blockchain.

>> Xem chi tiết: Bitcoin là gì? Đầu tư Bitcoin có những rủi ro nào cần biết?

2. Nhận tiền Bitcoin từ nước ngoài về có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?

Quy định về thanh toán không dùng tiền mặt dựa trên quy định tại khoản 6, 7, 8 Điều 4 Nghị định 101/2012/NĐ-CP, được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 1 Nghị định 80/2016/NĐ-CP. Nội dung này cung cấp một số định nghĩa và giải thích về các thuật ngữ liên quan đến thanh toán không dùng tiền mặt. Cụ thể:

- Phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt gồm các loại như séc, lệnh chi, ủy nhiệm chi, nhờ thu, ủy nhiệm thu, thẻ ngân hàng và các hình thức thanh toán khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.

- Theo quy định về phương tiện thanh toán không hợp pháp, bao gồm các phương tiện thanh toán không được quy định trong khoản 6 của Điều này

- Về dịch vụ ví điện tử: Dịch vụ này cung cấp cho khách hàng một tài khoản điện tử định danh được tạo lập trên các thiết bị lưu trữ thông tin như chip điện tử, sim điện thoại di động, máy tính. Tài khoản điện tử này cho phép lưu giữ giá trị tiền tệ được bảo đảm bằng giá trị tiền gửi tương đương với số tiền được chuyển từ tài khoản thanh toán của khách hàng tại ngân hàng vào tài khoản đảm bảo thanh toán của tổ chức cung cấp dịch vụ ví điện tử theo tỷ lệ 1:1.

Theo quy định trên thì tại Việt Nam, nếu không thanh toán bằng tiền mặt thì ngoài séc, lệnh chi, uỷ nhiệm chi, uỷ nhiệm thu, thẻ ngân hàng thì các hình thức thanh toán khác đều không được chấp nhận. Tức là Bitcoin chưa được cho phép kinh doanh tại Việt Nam.

Mặt khác, Công văn 5747/NHNN-PC năm 2017 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, trong đó có những phân tích sau:

- Tiền ảo và Bitcoin, Litecoin: Công văn nhấn mạnh rằng tiền ảo nói chung và Bitcoin, Litecoin nói riêng không được coi là tiền tệ và không được coi là phương tiện thanh toán hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam.

- Việc phát hành, cung ứng và sử dụng tiền ảo nói chung và Bitcoin, Litecoin nói riêng (được xem như phương tiện thanh toán không hợp pháp) được coi là hành vi bị cấm theo quy định của công văn. Điều này cho thấy việc sử dụng tiền ảo và các loại tiền điện tử như Bitcoin và các loại tiền điện tử tương tự không được công nhận và hợp pháp hóa tại Việt Nam.

Tóm lại, thông qua công văn này, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khẳng định rằng tiền ảo nói chung và Bitcoin, Litecoin nói riêng không được xem là tiền tệ và không được coi là phương tiện thanh toán hợp pháp theo quy định pháp luật Việt Nam. Việc sử dụng và giao dịch các loại tiền ảo này được coi là hành vi bị cấm

Như vậy, hành vi nhận tiền Bitcoin từ nước ngoài về là hành vi bị cấm và có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Có thể thấy, đầu tư Bitcoin tại Việt Nam chưa được cho phép kinh doanh. Tuy nhiên người đầu tư có thể không bị truy cứu trách nhiệm hình sự mà chỉ bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng. Nhưng bên cạnh đó, người tư vấn đầu tư gian dối dẫn đến việc người đầu tư chuyển tiền và bị thiệt hại về tài sản nhất định thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự do có đâu hiệu vi phạm của hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

>> Xem thêm: Mua bán Bitcoin ở Việt Nam có hợp pháp không?

3. Chế tài xử phạt hành vi thanh toán giao dịch bằng Bitcoin tại Việt Nam

Từ các quy định nêu trên có thể khẳng định rằng hành vi nhận tiền Bitcoin từ nước ngoài về và thanh toán giao dịch bằn Bitcoin tại Việt nam được coi là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức hình phạt cụ thể dưới đây: 

Điều 26 Nghị định 88/2019/NĐ-CP, được sửa đổi bởi điểm d khoản 15 Điều 1 Nghị định 143/2021/NĐ-CP, của Chính phủ Việt Nam về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng. Cụ thể điều này liên quan đến vi phạm quy định về hoạt động thanh toán.

- Về quy định về mức phạt tiền cho hành vi vi phạm liên quan đến phát hành, cung ứng và sử dụng các phương tiện thanh toán không hợp pháp. Cụ thể, mức phạt tiền được định là từ 50.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.

- Các hành vi vi phạm: không có danh sách đầy đủ về các hành vi vi phạm trong lĩnh vực thanh toán. Tuy nhiên, điểm d đề cập đến việc phát hành, cung ứng và sử dụng các phương tiện thanh toán không hợp pháp tại nước ta, nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì sẽ bị xử phạt hành chính theo quy định (trong trường hợp này là người đầu tư Bitcoin)

Tóm lại, theo quy định trên, Nghị định này xác định mức phạt tiền cho hành vi vi phạm quy định về hoạt động thanh toán, bao gồm vi phạm liên quan đến phát hành, cung ứng và sử dụng các phương tiện thanh toán không hợp pháp. Mức phạt tiền trong trường hợp này dao động từ khoảng 50.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng

Mặt khác, theo quy định tại Điều 206 Bộ luật Hình sự năm 2015, đã được sửa đổi bởi khoản 48 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự năm 2017, quy định về xử phạt trong hoạt động của các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Cụ thể điều này liên quan đến vi phạm quy định trong hoạt động của các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài (trong trường hợp này là nhân viên, người tư vấn đầu tư gian dối gây thiệt hại về tài sản cho người đầu tư)

- Đầu tiên, quy định về tội vi phạm trong hoạt động của các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Theo đó, nếu ai cố ý thực hiện các hành vi vi phạm sau và gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng, sẽ bị xử phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

- Các hành vi vi phạm: Trong quy định trên, có liệt kê một số hành vi vi phạm trong hoạt động của các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Điều này bao gồm phát hành, cung ứng, sử dụng các phương tiện thanh toán không hợp pháp; làm giả chứng từ thanh toán, phương tiện thanh toán; sử dụng chứng từ thanh toán, phương tiện thanh toán giả; tiến hành hoạt động ngân hàng khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép.

Tóm lại, việc cá nhân hoặc tổ chức sử dụng Bitcoin để thực hiện các giao dịch có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm. Mức xử phạt được quy định trong khoảng từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm

>> Tham hka

Trên đây là toàn bộ nội dung thông tin tư vấn pháp luật chi tiết về chủ đề nhận Bitcoin từ nước ngoài về có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không mà Luật Minh Khuê cung cấp tới quý khách hàng. Ngoài ra quý khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết về chủ đề  Quy định mới cấm phát hành, cung ứng và sử dụng tiền ảo bitcoin của Luật Minh Khuê. Còn bất kỳ điều gì vướng mắc, quý khách hàng vui lòng liên hệ trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7. Dọi số 1900.6162 hoặc gửi email chi tiết yêu cầu cụ thể tới trực tiếp địa chỉ email: tư vấn pháp luật qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được sự tư vấn, được hỗ trợ tốt nhất từ Luật Minh Khuê. Chúng tôi rất hân hạnh nhận được sự hợp tác từ quý khách hàng. Trân trọng./.