1. Tìm hiểu về cây nho thân gỗ
1.1 Nho thân gỗ là quả gì?
Cây nho thân gỗ, còn được biết đến với tên khoa học Jabuticaba, là một loài cây du nhập vào nước ta trong khoảng 15 năm trở lại đây. Nguồn gốc chính của giống cây này xuất phát từ Nam Mỹ. Trong tiếng Việt, nó thường được gọi là nho đất hoặc nho Nam Mỹ. Cây nho thân gỗ có thân gỗ khá lớn và cành cây phát triển rậm rạp. Chiều cao của cây thường dao động từ 5 đến 15 mét. Lá cây có hình dạng ovan và có màu xanh đậm. Hoa của cây nho thân gỗ nhỏ, màu trắng hoặc hồng nhạt, tạo nên một cảnh quan rực rỡ khi nở rộ vào mùa xuân. Quả của cây nho thân gỗ là điểm đặc biệt và hấp dẫn nhất của loài cây này. Quả nho đất có hình dạng giống như trái nho, nhưng có kích thước nhỏ hơn và màu đen hoặc tím đậm. Vỏ quả mịn màng và có thể ăn được. Bên trong quả, có một lượng lớn hạt được bao quanh bởi một lớp mềm và ngọt ngào. Hương vị của quả nho thân gỗ tươi ngon, ngọt ngào và hơi chua, tạo nên một trải nghiệm ẩm thực độc đáo. Cây nho thân gỗ thích hợp với khí hậu ấm áp và có khả năng chịu được nhiều môi trường khác nhau. Vì vậy, nó thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên của nước ta. Cây có khả năng sinh trưởng nhanh chóng và có thể cho thu hoạch quả sau khoảng 5 đến 7 năm trồng. Quả của cây nho thân gỗ thường được sử dụng để chế biến thành nhiều sản phẩm như nước ép, mứt, rượu và các loại đồ ngọt khác. Việc trồng cây nho thân gỗ không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn có lợi cho môi trường. Nhờ vào hệ thống rễ mạnh mẽ, cây có khả năng giữ chặt đất và ngăn chặn sự xói mòn đất. Ngoài ra, cây cũng tạo ra một môi trường sống thuận lợi cho các loài chim và côn trùng, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự đa dạng sinh học. Với nhiều ưu điểm và giá trị của mình, cây nho thân gỗ đang trở thành một lựa chọn phổ biến trong việc trồng cây ở nước ta. Nó không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, mà còn góp phần vào việc bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học.
1.2 Đặc điểm của cây nho thân gỗ
Cây nho thân gỗ 12 vụ, còn được gọi là Jabuticaba theo tên khoa học, là một loại cây nho đặc biệt có nguồn gốc từ Nam Mỹ. Tại Việt Nam, nó còn được gọi là cây nho Mỹ. Điểm đặc biệt của loại cây này là thân cây to và mạnh mẽ. Bề ngoài của cây giống như cây ổi, nhưng quả nho lại có kích thước giống như quả mận. Quả nho mọc từ dưới gốc lên thay vì mọc thành chùm, và chúng rất mỏng nước và có vị ngọt bùi. Khác với các giống nho khác như nho thân gỗ thường hay nho thân gỗ tứ quý, khi quả chín, quả của cây nho thân gỗ 12 vụ chuyển sang màu đỏ rất bắt mắt. Quả to, cùi dầy và mọng nước, có hương vị ngọt hơn so với các loại nho khác. Quả của cây nho thân gỗ 12 vụ có thể thu hoạch quanh năm. Thân cây mềm mại, do đó có thể lựa chọn trồng cây này để có quả ăn hoặc trồng làm cây cảnh bonsai. Màu đỏ tươi khi quả chín mang lại nhiều ý nghĩa, được coi là biểu tượng của may mắn, phú quý và tài lộc cho chủ nhân của nó. Lá của cây nho thân gỗ 12 vụ to hơn và có màu xanh thẫm hơn so với dòng nho thân gỗ tứ quý và nho thân gỗ thường, giúp chúng ta dễ dàng phân biệt khi mua cây giống. Cây nho thân gỗ 12 vụ có khả năng chịu nắng và kháng hạn tốt, cũng như khả năng chống lại sâu bệnh cao, do đó, nó yêu cầu rất ít công chăm sóc. Quả nho chứa nhiều thành phần dinh dưỡng phong phú, đặc biệt là anthocyanin, một chất chống oxy hóa và chống ung thư. Ngoài ra, quả còn chứa nhiều chất dinh dưỡng như vitamin C, vitamin B và niacin. Quả có thể ăn tươi hoặc sấy khô để làm mứt, và cũng có thể sử dụng để làm rượu nho. Đối với phụ nữ, việc tiêu thụ nho thường xuyên có thể giúp cung cấp dưỡng chất cho làn da, làm căng mịn và sáng da, đồng thời giúp loại bỏ độc tố từ bên trong cơ thể.
1.3 Nho thân gỗ có nguồn gốc từ đâu
Cây nho thân gỗ (Jabuticaba) có nguồn gốc từ khu vực đông nam Brazil và các vùng lân cận ở Nam Mỹ. Nó được tìm thấy chủ yếu ở Brasil, Paraguay, Argentina và Bolivia. Cây nho thân gỗ đã được du nhập và trồng ở nhiều quốc gia trên thế giới, bao gồm cả Việt Nam. Tại Việt Nam, cây nho thân gỗ có tên gọi là "cây nho Mỹ" do nguồn gốc từ Nam Mỹ mà nó xuất phát.
2. Các giống nho thân gỗ hiện nay
Nho thân gỗ thường: Nho thân gỗ thường (hay còn gọi là nho thân gỗ thông thường) là một giống cây nho có đặc điểm chỉ cho quả hai mùa trong năm. Thường thì nho thân gỗ thường ít bị sai quả, trừ khi cây đã trưởng thành hơn 10 năm và được chăm sóc đúng cách. Cây nho thân gỗ thường có thân cây khá lớn và cần không gian rộng để phát triển tốt. Khi trồng trong chậu, nên chọn chậu có kích thước lớn để đáp ứng nhu cầu sinh trưởng và phát triển của cây. Quả nho thân gỗ thường khi chín chỉ có một màu đen mun, không có sự biến đổi màu sắc phức tạp như một số giống khác. Do sản xuất ra trái ít hơn so với nho thân gỗ tứ quý, nên giá thành của nho thân gỗ thường thường cao hơn. Giá của cây nho thân gỗ thường dao động từ 7 đến 15 triệu đồng mỗi cây, và giá trị càng cao nếu cây càng lớn và trưởng thành. Tuy nho thân gỗ thường không có những đặc điểm biến đổi màu sắc phức tạp như nho thân gỗ tứ quý hay nho thân gỗ 12 vụ, nhưng nó vẫn được ưa chuộng vì có hương vị ngọt, mọng nước và chất lượng tốt. Đặc biệt, cây nho thân gỗ thường có khả năng chịu nắng và kháng sâu bệnh tốt, do đó, việc chăm sóc cây không quá phức tạp và tốn công. Điều này cũng đóng góp vào giá trị cao của giống cây nho này trên thị trường.
Nho thân gỗ tứ quý: Nho thân gỗ tứ quý là một giống cây nho có tên gọi "tứ quý" để chỉ ra khả năng của nó ra trái quanh năm, tương ứng với 4 mùa. Điều này làm nổi bật giống cây này và tạo sự hấp dẫn đối với nhiều người. Cây nho thân gỗ tứ quý có khả năng trồng trong chậu, và thường có độ phủ tán rộng hơn so với nho thân gỗ thông thường. Lá cây của nho tứ quý có hình dạng hình thoi và kích thước lớn hơn, tạo nên một cảnh quan đẹp, sum suê, khiến nó được ưa chuộng bởi các người yêu cây cảnh. Một điểm mạnh khác là nho thân gỗ tứ quý có thời gian trưởng thành ngắn, chỉ mất khoảng 2 năm để cây cho trái. Quả nho thân gỗ tứ quý khi chín có màu sắc đen ánh tím nổi bật hơn so với quả nho thân gỗ thông thường. Kích thước của quả cũng lớn hơn gấp 2-3 lần so với quả nho thông thường. Khi ăn, nho thân gỗ tứ quý có vị ngọt thanh, thơm dịu nhẹ. Hạt của nho tứ quý là hạt tròn và vỏ mỏng, khác với hạt dẹt của nho thân gỗ thông thường. Giá trị của giống nho thân gỗ tứ quý dao động từ khoảng 500.000 đồng đến 2 triệu đồng mỗi cây, tùy thuộc vào kích thước và tuổi của cây. Giống cây này được ưa chuộng bởi sự độc đáo của quả nho tứ quý, khả năng ra trái quanh năm và cảnh quan đẹp mắt mà nó mang lại.
Nho thân gỗ đỏ 12 vụ: Nho thân gỗ đỏ 12 vụ là một giống cây nho có đặc điểm khác biệt so với nho thân gỗ tứ quý. Giống cây này cho ra trái liên tục khi đạt độ tuổi phù hợp, thân cây thấp lùn, và nhanh chóng cho trái, điều này làm cho việc chăm sóc cây trở nên dễ dàng. Quả của nho thân gỗ đỏ 12 vụ ban đầu có màu xanh, sau đó chuyển dần sang màu hồng. Khi chín, quả tiếp tục chuyển sang màu tím đỏ, tạo nên một cảnh quan rực rỡ và hấp dẫn. Mùi vị của quả nho thân gỗ đỏ 12 vụ thường ngọt kèm theo một chút vị chua, mang đến cảm giác mát mẻ và thanh thanh khi thưởng thức. Giá trị của giống nho thân gỗ đỏ 12 vụ có sự biến động rất lớn, phụ thuộc vào kích thước và tuổi của cây. Hiện tại, giá của giống nho thân gỗ đỏ 12 vụ dao động từ khoảng 250.000 đồng đến 15 triệu đồng mỗi cây. Giá cả cũng phụ thuộc vào thị trường địa phương và sự hiếm có của giống cây này. Nhờ vào khả năng cho trái liên tục và màu sắc hấp dẫn của quả, nho thân gỗ đỏ 12 vụ là một lựa chọn phổ biến cho việc trồng cây nho, đặc biệt là trong các vườn nhỏ hoặc hộ gia đình có không gian hạn chế. Sự dễ chăm sóc và khả năng mang lại thu hoạch liên tục cũng làm cho giống cây này trở nên phổ biến và được ưa chuộng trong cộng đồng người trồng cây nho.
Nho thân gỗ trái vàng: Nho thân gỗ trái vàng là một giống cây nho có đặc điểm độc đáo khác so với ba giống nho thân gỗ đã được đề cập ở trên. Quả của giống nho này có màu vàng đậm khi chín, có kích thước tương đương với quả đu đủ hay xoài. Đặc biệt, quả nho thân gỗ trái vàng có vị ngọt và thơm ngon, tạo nên một trải nghiệm ẩm thực đặc biệt cho người thưởng thức. Nho thân gỗ trái vàng có nguồn gốc từ Brazil và được coi là một loại cây ăn quả có giá trị. Mùa sinh trưởng của cây thường diễn ra trong khoảng tháng 1 và tháng 2, tùy thuộc vào điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng trong khu vực trồng. Cây nho thân gỗ trái vàng được ưa chuộng không chỉ vì quả ngon mà còn vì nó mang lại sự độc đáo và hiếm có trong việc trồng cây nho. Giá trị của giống nho thân gỗ trái vàng có sự biến động tùy thuộc vào kích thước và tuổi của cây. Hiện nay, giống cây này được bán với mức giá dao động từ khoảng 1.500.000 đồng đến 6.500.000 đồng mỗi cây. Giá cả phụ thuộc vào thị trường địa phương, sự hiếm có và sự ưa chuộng của người trồng cây đối với giống nho này. Nho thân gỗ trái vàng là một lựa chọn hấp dẫn cho những người trồng cây nho và tìm kiếm những trái quả độc đáo và hương vị thơm ngon khác biệt. Với màu sắc vàng đẹp mắt, kích thước to và vị ngọt thơm đặc trưng, giống nho thân gỗ trái vàng là một điểm nhấn độc đáo trong vườn cây hoặc khu vườn gia đình.
3. Lợi ích từ quả nho thân gỗ đối với sức khỏe
Nho thân gỗ là một loại cây ăn quả có giá trị toàn diện, không chỉ từ quả mà cả từ thân cây. Nho thân gỗ có đặc điểm dinh dưỡng đáng chú ý, đặc biệt là trong nho khô. Nho khô chứa ít calo và carbohydrate, nhưng lại giàu vitamin C và các loại vitamin khác như vitamin E, axit folic, niacin, thiamin và riboflavin. Ngoài ra, nho cũng chứa nhiều khoáng chất cần thiết cho sức khỏe con người như kali, canxi, magie, sắt, phốt pho, đồng, mangan và kẽm.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, trong 100g nho thân gỗ có chứa các giá trị dinh dưỡng sau:
- Năng lượng: 45 calo
- Chất đạm: 1g
- Carbohydrate: 13g
- Chất béo: 0g
- Thiamin: 0,01mg
- Phốt pho: 14mg
- Chất xơ: 0,6g
- Vitamin C: 12mg
- Canxi: 6mg
- Anthocyanidin: 314mg
- Sắt: 1,9mg
- Niacin (vitamin B3): 2,5mg
Như vậy, nho thân gỗ là một nguồn cung cấp dinh dưỡng quan trọng cho cơ thể. Vitamin C giúp tăng cường hệ miễn dịch và chống oxi hóa, trong khi các loại vitamin khác cung cấp năng lượng và hỗ trợ chức năng cơ bản của cơ thể. Các khoáng chất như canxi, sắt và phốt pho có vai trò quan trọng trong sự phát triển và duy trì sức khỏe xương, máu và các hệ thống trong cơ thể. Hơn nữa, nho thân gỗ còn chứa anthocyanidin, một loại chất chống oxy hóa mạnh có khả năng bảo vệ tế bào và ngăn ngừa các bệnh về tim mạch và ung thư. Vì các giá trị dinh dưỡng và lợi ích sức khỏe mà nho thân gỗ mang lại, nó được xem là một lựa chọn tuyệt vời cho một phần ăn giữa các bữa hay một nguồn dinh dưỡng bổ sung trong chế độ ăn hàng ngày.
