1. Những ca dao về lao động cần cù

Câu thứ nhất:

Ơn trời mưa nắng phải thì,

Nơi thì bừa cạn, nơi thì cày sâu.

Công lênh chẳng quản bao lâu,

Ngày nay nước bạc, ngày sau cơm vàng.

=> Ý nghĩa: Ý nghĩa sâu sắc của câu ca dao  này là trong cuộc sống, chúng ta cần phải có sự hiểu biết về công việc mà mình làm, phải đối diện với những thách thức. Sự chăm chỉ và kiên nhẫn sẽ dẫn đến thành công, dù có gặp khó khăn và cảnh đói nghèo, kết quả cuối cùng cũng sẽ là một cuộc sống ổn định và bền vững.

Câu thứ hai: 

Trời mưa trời gió đùng đùng

Bố con ông Nùng đi gánh phân trâu

Đem về trồng bí trồng bầu

Trồng ngô, trồng lúa, trồng rau, trồng cà.

=> Ý nghĩa: Trong những ngày trời mưa gió bão bùng, bố con ông Nùng vẫn không ngần ngại mang trên vai những xô phân trâu nặng trĩu về nhà. Mặc cho thời tiết khắc nghiệt, họ không chần chừ, không đợi chờ, mà ngay lập tức bắt tay vào công việc chăm sóc vườn rau và ruộng nương. Từ những hạt giống bé nhỏ, họ trồng bí, trồng bầu, trồng ngô, trồng lúa, trồng rau, trồng cà, tận dụng mọi nguồn tài nguyên để tạo ra một cuộc sống bền vững và phồn thịnh. Điều quan trọng không chỉ là sự cố gắng và khổ luyện mà còn là khả năng tận dụng tài nguyên một cách sáng tạo và hiệu quả nhất để đạt được mục tiêu. Điều này thể hiện rõ ý chí kiên định và lòng kiên nhẫn vững vàng của người nông dân, cũng như ý chí sinh tồn và phát triển của con người trước những thách thức của thiên nhiên.

Câu thứ ba:

Thế gian giàu bởi chữ cần,

Có mà lười biếng thì thân chẳng còn.

=> Ý nghĩa: Trên con đường của cuộc sống, nguyên liệu quý giá nhất không phải là vàng bạc mà là chữ cần - tức là kiến thức và sự hiểu biết. Nhưng đối diện với thế giới phức tạp này, chỉ có những ai chịu khó học hỏi, rèn luyện bản thân mới thực sự có thể vươn lên thành công. Điều đó gợi nhớ đến hình ảnh của người lao động chân chính, người dày công làm việc vất vả để kiếm sống. Họ không ngần ngại đổ mồ hôi, đầy mình với công việc, và nhờ vào sự cần cù, họ đạt được thành công và giàu có.

Tuy nhiên, cuộc sống cũng chứng minh rằng, ai lười biếng, không chịu chăm chỉ lao động thì dù có nhiều tài sản đến đâu cũng sẽ không thể giữ được. Sự lười biếng và thụ động chỉ dẫn đến sự suy tàn và tiêu tan của bản thân. Vì vậy, trong câu ca dao ấy không chỉ đơn thuần là việc ca ngợi lòng chịu khó của người lao động mà còn là một lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của sự cần cù và chăm chỉ trong cuộc sống.

Câu thứ tư: 

Đời người có một gang tay

Ai hay ngủ ngày còn được nửa gang.

=> Ý nghĩa: Trong cuộc đời này, thời gian mỗi người đều có hạn. Nhưng đối diện với sự trì trệ và lười biếng, chúng ta như đang tự hủy đi nửa phần quý báu của cuộc đời mình. Có thể so sánh cuộc đời như một ngày dài, và ai đó nếu lười biếng, ngủ ngày thì chẳng khác nào mất đi nửa ngày, nửa cơ hội để thực hiện những ước mơ, mục tiêu của mình. Sự lười biếng không chỉ là kẻ thù của sự thành công mà còn là vết thương cho tâm hồn và tinh thần. Bởi vì khi chúng ta không chịu làm việc, không chịu nỗ lực, thì không có điều gì có thể đạt được.

 

2. Tục ngữ nói về lao động cần cù bao gồm?

Câu thứ nhất:

 Lúa khô cạn nước ai ơi,

Rủ nhau tát nước chờ trời còn lâu.

=> Ý nghĩa: Trong những thời điểm cạn kiệt nguồn nước, mà lúa ruộng không còn được nuôi dưỡng đúng cách, đó chính là lúc mà chúng ta cần phải thức dậy và đối mặt với thách thức một cách chủ động. Thay vì ngồi chờ đợi mưa rơi từ trời, chúng ta nên tự mình tìm cách cung cấp nước cho ruộng, như là việc tát nước từ những nguồn tài nguyên có sẵn. Điều này thể hiện tinh thần tự giác và sự sẵn sàng đối mặt với khó khăn.

Như câu tục ngữ ngắn gọn nhưng sâu sắc đã nhắc nhở, việc lúa khô cạn nước không chỉ là vấn đề của riêng một cá nhân hay một gia đình, mà còn là vấn đề của cả cộng đồng. Nếu chúng ta không hành động kịp thời và hiệu quả, thì lúa cũng như cuộc sống của chúng ta có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Đôi khi, sự chủ động và sáng tạo trong việc giải quyết vấn đề là chìa khóa để vượt qua những khó khăn và đạt được thành công.

Câu thứ hai:

Rủ nhau đi cấy, đi cày,

Bây giờ khó nhọc có ngày phong lưu

Trên đồng cạn dưới đồng sâu,

Chồng cày vợ cấy con trâu đi bừa.

=> Ý nghĩa: Nhìn chung, cuộc sống của người nông dân là một hành trình đầy những cung bậc cảm xúc và khó khăn. Họ phải đối mặt với những ngày "rủ nhau đi cấy, đi cày", khi mà mọi công việc trên ruộng đều đòi hỏi sự vất vả và kiên trì. Tuy nhiên, đằng sau những khó nhọc ấy, sẽ đến những ngày "phong lưu", khi mà họ thưởng thức được trái ngọt của công sức đã bỏ ra.

Cụ thể hơn, khi đồng ruộng chật cứng bởi đất cạn hoặc đầy đất sâu, cuộc sống của họ trở nên khốn khổ hơn bao giờ hết. Nhưng nhờ vào lòng đoàn kết và sự chung tay của gia đình, họ vượt qua mọi khó khăn. Người chồng cày, người vợ cấy, và con trâu vẫn đặt công đầu đất, bừa cày mỗi ngày. Điều này cho thấy sự đồng lòng và sự kiên nhẫn không ngừng của họ. Dù là đồng cạn khô hay đồng sâu ướt, họ vẫn không ngừng phấn đấu và hy vọng vào một mùa màng bội thu. Bởi vì chỉ khi họ làm việc cùng nhau, đồng lòng và kiên trì, thì mới có thể vượt qua mọi khó khăn và thu hoạch được những trái ngọt của cuộc sống

Câu thứ ba:

Ai ơi đừng bỏ ruộng hoang,

Bao nhiêu tấc đất tấc vàng bấy nhiêu.

=> Ý nghĩa: Nhắc nhở từ bài học xưa không chỉ là một lời răn dạy mà còn là một triết lý sâu sắc về giá trị của việc tận dụng tài nguyên và cơ hội trong cuộc sống. Trong vùng đất ruộng rộng lớn, mỗi tấc đất hoang vu đều ẩn chứa một kho báu, chính là tiềm năng và cơ hội phát triển. Đừng bỏ phí nguồn tài nguyên quý báu đó, bởi vì mỗi tấc đất hoang trống là một cơ hội để bạn gieo trồng những hạt giống của ước mơ và hoài bão. Như cây trồng mọc từ đất mà ra hoa kết trái, những cơ hội mà bạn không bỏ lỡ, sẽ trở thành những trái ngọt ngào của cuộc đời.

Điều quan trọng không chỉ là sự nhận biết giá trị của những tài nguyên mà còn là khả năng biến chúng thành kết quả tích cực. Chúng ta cần phải học cách nhìn xa trước, lập kế hoạch và làm việc chăm chỉ để khai thác mọi cơ hội và biến ước mơ thành hiện thực. Đừng để những đất đai hoang vắng trở thành một biểu tượng cho sự lãng phí, hãy biến chúng thành nguồn năng lượng và động lực cho sự phát triển và thành công của bản thân.

 

3. Những câu ca dao, tục ngữ về cần cù, siêng năng

Câu thứ nhất:

Nhờ trời mưa gió thuận hoà

Nào cày nào cấy, trẻ già đua nhau

Chim, gà, cá, lợn, cành cau

Mùa nào thức ấy giữ màu nhà quê.

Câu thứ hai:

Tháng sáu, tháng bảy, khi vừa

Vừa trồng giống lúa, bỏ chừa cỏ tranh

Tháng tám lúa trổ đã đành

Tháng mười cắt hái cho nhanh kịp người

Khó khăn làm mấy tháng trời

Lại còn mưa nắng thất thời khổ trông!

Cắt rồi nộp thuế nhà công

Từ rày mới được yên lòng ấm no.

Câu thứ ba: 

Bởi anh chăm việc canh nông

Cho nên mới có bồ trong bịch ngoài

Ngày mùa tưới đậu trồng khoai

Ngày ba tháng tám mới ngồi mà ăn.

Câu thứ tư:

Ta về ta rủ bạn ta

Ruộng ta ta cấy vườn ta ta trồng

Có làm thì hẳn có trông

Can chi chầu chực mà mong của người.

Trong những câu ca dao và tục ngữ truyền thống, chúng ta thấy được sự tôn vinh của lao động chăm chỉ và cần cù của người nông dân. Những người nỗ lực và kiên trì trong công việc sẽ hưởng được quả ngọt của sự thành công và sự ổn định trong tương lai. Họ không ngừng tận dụng mọi điều kiện để chăm sóc, bảo vệ và phát triển ruộng đất của mình, từng mùa mang lại những sản phẩm nông nghiệp đặc biệt và phong phú.

Trái lại, những người lười biếng và không biết làm ăn sẽ chỉ đứng nhìn người khác mà thôi. Họ không có sự đầu tư và nỗ lực trong công việc, chỉ đơn giản là làm theo ý muốn và đợi chờ may mắn. Nhưng cuối cùng, họ sẽ chỉ là những kẻ trắng tay, không có gì để tự hào và không có gì để tự tin về tương lai. Từ những lời khuyên và sự khắc sâu của những câu ca dao và tục ngữ này, chúng ta học được rằng chỉ có bằng sự nỗ lực và cần cù, chúng ta mới có thể đạt được thành công và ổn định trong cuộc sống. Đồng thời, chúng cũng là một lời nhắc nhở cho chúng ta biết trân trọng và tận dụng mọi cơ hội mà cuộc sống mang lại.

Tham khảo: Những câu ca dao tục ngữ nói về tình bạn, tình bằng hữu đẹp, trong sáng chọn lọc hay nhất