1. Những địa điểm nào không được đăng ký tạm trú?
Việc đăng ký tạm trú là một thủ tục quan trọng trong việc thông báo về việc lưu trú tại một địa điểm cụ thể trong một khoảng thời gian nhất định. Theo luật pháp, công dân có quyền tự do cư trú và có quyền đăng ký thường trú hoặc tạm trú nếu họ đáp ứng các điều kiện cần thiết. Tuy nhiên, theo Điều 23 của Luật Cư trú 2020, có 07 trường hợp mà công dân sẽ bị cấm đăng ký thường trú hoặc tạm trú, bao gồm:
Địa điểm cư trú nằm trong khu vực bị cấm, khu vực không được phép xây dựng, hoặc địa điểm xâm phạm vào các khu vực bảo vệ quốc phòng, an ninh, giao thông, thủy lợi, đê điều, năng lượng, mốc giới của các công trình hạ tầng kỹ thuật, di tích lịch sử - văn hóa được xếp hạng, khu vực có nguy cơ sạt lở đất, lũ quét, lũ ống và các khu vực khác được quy định bởi luật pháp.
Địa điểm cư trú mà toàn bộ diện tích nhà ở nằm trên đất được chiếm đóng hoặc xây dựng trên đất không đáp ứng được các yêu cầu về quy định xây dựng theo luật pháp.
Địa điểm cư trú đã có quyết định thu hồi đất và đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Địa điểm cư trú là nhà ở mà một phần hoặc toàn bộ diện tích nhà ở đang trong tình trạng tranh chấp hoặc khiếu nại liên quan đến quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng, nhưng chưa được giải quyết theo quy định của luật pháp.
Địa điểm cư trú bị tịch thu theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Phương tiện được sử dụng làm địa điểm đăng ký thường trú đã bị hủy đăng ký hoặc không đáp ứng các yêu cầu về an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường theo quy định của luật pháp.
Địa điểm cư trú là nhà ở đã được quyết định phá dỡ bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền
2. Những điểm mới về đăng ký tạm trú, thường trú
Luật Cư trú 2020 chính thức có hiệu lực từ ngày 01-7-2021. Dưới đây là tổng hợp các điểm mới, đáng chú ý của Luật này.
Loại bỏ Sổ hộ khẩu và Sổ tạm trú vào cuối năm 2022:
Từ ngày 01-07-2021, Sổ hộ khẩu và Sổ tạm trú đã được cấp vẫn giữ giá trị như giấy tờ xác nhận cư trú cho đến hết ngày 31-12-2022. Trong trường hợp thông tin trên Sổ hộ khẩu và Sổ tạm trú không trùng khớp với Cơ sở dữ liệu về cư trú, thông tin từ Cơ sở dữ liệu về cư trú sẽ được sử dụng.
Khi công dân thực hiện thủ tục đăng ký cư trú dẫn đến thay đổi thông tin trên Sổ hộ khẩu và Sổ tạm trú, cơ quan đăng ký cư trú sẽ thu hồi Sổ hộ khẩu và Sổ tạm trú đã cấp, thực hiện điều chỉnh và cập nhật thông tin trên Cơ sở dữ liệu về cư trú theo quy định của Luật này, và không cấp mới hoặc cấp lại Sổ hộ khẩu và Sổ tạm trú.
Không cần điều kiện riêng khi nhập khẩu vào TP Hà Nội và TP.HCM:
Luật Cư trú 2020 đã loại bỏ điều kiện đăng ký thường trú tại các thành phố trực thuộc trung ương. Theo quy định này, công dân nhập khẩu vào các thành phố trực thuộc trung ương sẽ không phải tuân thủ điều kiện đặc biệt và sẽ được xem xét tương tự như khi nhập khẩu vào các tỉnh khác, nhằm đảm bảo sự công bằng trong quản lý cư trú cho tất cả công dân và bảo vệ quyền tự do cư trú theo Hiến Pháp 2013. Điều này cũng giúp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của những công dân sống tại các thành phố trực thuộc trung ương mà chưa được đăng ký thường trú, mặc dù có nơi ở hợp pháp.
Diện tích nhà thuê ít nhất 8 m2/người được đăng ký thường trú:
Luật Cư trú 2020 quy định rằng công dân có thể đăng ký thường trú tại nơi ở hợp pháp do thuê, mượn, hoặc ở nhờ nếu đáp ứng các điều kiện của Luật này. Điều này bao gồm việc đảm bảo diện tích nhà ở tối thiểu là 8 m2 sàn/người, theo quy định của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, không được thấp hơn.
Quy định này nhằm đảm bảo điều kiện sống cho người dân và phù hợp với tình hình cụ thể của từng tỉnh, thành phố.
Giảm thời gian xử lý đăng ký thường trú:
Theo quy định của Điều 22 Khoản 3 của Luật Cư trú 2020, thủ tục đăng ký thường trú phải được hoàn thành trong vòng bảy ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ đầy đủ và hợp lệ. Cơ quan đăng ký cư trú phải thẩm định và cập nhật thông tin về nơi thường trú mới của người đăng ký vào Cơ sở dữ liệu về cư trú, đồng thời thông báo cho người đăng ký về việc đã cập nhật thông tin đăng ký thường trú. Trong trường hợp từ chối đăng ký, cơ quan phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Bỏ Sổ hộ khẩu đã giảm thời gian đăng ký thường trú cho người dân từ 15 ngày xuống còn bảy ngày.
Quản lý công dân thông qua Cơ sở dữ liệu về dân cư:
Cơ sở dữ liệu về cư trú là một hệ thống thông tin chuyên ngành, lưu trữ và quản lý thông tin liên quan đến cư trú của công dân. Nó được số hóa và quản lý bằng cơ sở hạ tầng thông tin và được kết nối và chia sẻ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu khác theo quy định của pháp luật.
Luật Cư trú 2020 yêu cầu các thông tin liên quan đến cư trú phải được cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Cơ sở dữ liệu về cư trú theo quy định của pháp luật. Theo quy định, mỗi công dân chỉ được đăng ký một nơi thường trú và có thể có thêm một nơi tạm trú.
Bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm về cư trú:
Luật Cư trú 2020 đặt ra các hành vi cụ thể bị nghiêm cấm về cư trú, bao gồm:
Không tiếp nhận, trì hoãn tiếp nhận hồ sơ, giấy tờ, tài liệu, thông tin đăng ký cư trú hoặc thực hiện các hành vi gây cản trở; không thực hiện, thực hiện không đúng thời hạn đăng ký cư trú cho công dân khi hồ sơ đủ điều kiện; xóa đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú trái với quy định của pháp luật.
Làm giả giấy tờ, tài liệu, dữ liệu liên quan đến cư trú; sử dụng giấy tờ, tài liệu, dữ liệu giả về cư trú; cung cấp thông tin, giấy tờ, tài liệu sai sự thật về cư trú; khai man điều kiện, giả mạo hồ sơ, giấy tờ, tài liệu để được đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú.
Truy nhập, khai thác, hủy hoại, làm cản trở, thay đổi, xóa, phát tán, cung cấp trái phép thông tin trong Cơ sở dữ liệu về cư trú.
Ngoài ra, Luật còn quy định về những địa điểm không được đăng ký thường trú, tạm trú.
3. Những điểm thuận lợi của các quy định mới về đăng ký thường trú, tạm trú
Luật Cư trú 2020, có hiệu lực từ ngày 01/7/2021, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quản lý cư trú tại Việt Nam. Luật này được thông qua trong Kỳ họp thứ 10 của Quốc hội khóa XIV. Có 7 chương và 38 điều, Luật Cư trú 2020 đặt ra những điểm quan trọng sau:
Bảo đảm tốt hơn quyền tự do cư trú của công dân: Luật này thể hiện sự thấu hiểu về quyền tự do cư trú, đi lại và các quyền liên quan của công dân, nhấn mạnh sự quan trọng của việc bảo đảm quyền này. Nó giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính và giảm bớt thời gian, công sức và chi phí cho công dân khi đăng ký cư trú.
Đồng nhất điều kiện đăng ký thường trú: Luật bỏ đi các quy định đặc biệt về điều kiện đăng ký thường trú tại các thành phố trực thuộc Trung ương. Điều này tạo sự bình đẳng trong quản lý cư trú cho tất cả công dân và bảo vệ quyền tự do cư trú của họ.
Điều kiện đăng ký thường trú cho chỗ ở thuê: Luật Cư trú 2020 đề cập đến điều kiện đăng ký thường trú tại các chỗ ở thuê, bao gồm diện tích nhà ở tối thiểu là 8 m2 sàn/người. Điều này giúp đảm bảo điều kiện sống cho người dân và phù hợp với từng vùng, địa phương.
Giảm thời gian xử lý đăng ký: Luật này giảm thời gian xử lý đăng ký thường trú cho người dân từ 15 ngày xuống còn 7 ngày, đẩy nhanh quá trình quản lý cư trú và giảm phiền hà cho người dân.
Quản lý thông qua cơ sở dữ liệu: Luật Cư trú 2020 đặt nền móng cho việc quản lý cư trú thông qua cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Điều này giúp tối ưu hóa quá trình xác minh và cập nhật thông tin, giảm sự phụ thuộc vào giấy tờ và tăng tính hiệu quả.
Ứng dụng công nghệ tiên tiến: Luật này chuyển đổi phương thức quản lý cư trú từ việc sử dụng sổ giấy sang quản lý trực tuyến thông qua công nghệ thông tin. Các công dân không cần mang theo nhiều giấy tờ cá nhân mà chỉ cần sử dụng thẻ căn cước công dân hoặc mã số định danh cá nhân.
Quý khách có thể tham khảo bài viết liên quan: Tạm trú là gì ? Quy định pháp luật về tạm trú. Nếu cần tư vấn liên quan đến pháp lý vui lòng liên hệ chúng tôi qua hotline: 19006162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng./.
