1. Những đối tượng nào có quyền đăng ký thiết kế bố trí của Nhà nước?
Dựa vào quy định của Điều 9 Nghị định 103/2006/NĐ-CP (đã hết hiệu lực) liên quan đến quyền đăng ký sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, và thiết kế bố trí của Nhà nước, các điều sau đây được xác định:
- Trong trường hợp sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, hoặc thiết kế bố trí được tạo ra với toàn bộ kinh phí và phương tiện vật chất - kỹ thuật do Nhà nước đầu tư, quyền đăng ký sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, và thiết kế bố trí sẽ thuộc sở hữu của Nhà nước. Tổ chức hoặc cơ quan nhà nước được giao quyền chủ đầu tư và có trách nhiệm đại diện Nhà nước trong việc thực hiện quyền đăng ký nói trên.
- Trong trường hợp sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, hoặc thiết kế bố trí được tạo ra với sự đóng góp vốn của Nhà nước (bao gồm kinh phí và phương tiện vật chất - kỹ thuật), một phần quyền đăng ký tương ứng với tỷ lệ góp vốn sẽ thuộc về Nhà nước. Tổ chức hoặc cơ quan nhà nước là chủ phần vốn đầu tư của Nhà nước và có trách nhiệm đại diện Nhà nước trong thực hiện quyền đăng ký.
- Trong trường hợp sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, hoặc thiết kế bố trí được tạo ra thông qua hợp tác nghiên cứu - phát triển giữa tổ chức, cơ quan nhà nước và tổ chức hoặc cá nhân khác, phần quyền đăng ký tương ứng với tỷ lệ đóng góp của tổ chức, cơ quan nhà nước trong hợp tác đó sẽ thuộc về Nhà nước. Tổ chức hoặc cơ quan nhà nước tham gia hợp tác nghiên cứu - phát triển có trách nhiệm đại diện Nhà nước trong việc thực hiện quyền đăng ký nói trên.
- Tổ chức và cơ quan nhà nước, khi thực hiện quyền đăng ký sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, và thiết kế bố trí theo các quy định tại khoản 1, khoản 2, và khoản 3 của Điều này, sẽ đại diện cho Nhà nước và chịu trách nhiệm về chủ thể đăng ký Văn bằng bảo hộ cũng như quản lý quyền sở hữu công nghiệp đối với những đối tượng này. Họ cũng có quyền chuyển nhượng phần quyền đăng ký sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, và thiết kế bố trí của Nhà nước cho tổ chức hoặc cá nhân khác, nhưng với điều kiện rằng bên nhận chuyển nhượng phải thanh toán một khoản tiền hoặc đáp ứng các điều kiện thương mại hợp lý khác, không trái với tiềm năng thương mại của sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, và thiết kế bố trí đó.
Theo quy định, những thực thể được đề cập ở trên đây được xác định là chủ sở hữu hợp pháp của thiết kế bố trí, có quyền đăng ký thiết kế bố trí của Nhà nước và đồng thời được hệ thống pháp luật bảo vệ.
Trong trường hợp Nhà nước tham gia góp vốn vào nghiên cứu, tổ chức và cơ quan nhà nước là chủ thể chịu trách nhiệm đại diện cho phần vốn đầu tư của Nhà nước và thực hiện quyền đăng ký nói trên.
2. Quy định về quyền đăng ký thiết kế bố trí là kết quả của nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng ngân sách nhà nước
Đây là một quy định mới hoàn toàn, được thêm vào theo quy định tại khoản 25 Điều 1 của Luật Sở hữu trí tuệ 2022. Theo đó, Điều 86a của Luật Sở hữu trí tuệ 2022 quy định về quyền đăng ký sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, và thiết kế bố trí như là kết quả của nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng ngân sách nhà nước theo các điều sau:
- Đối với sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, và thiết kế bố trí là kết quả của nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng toàn bộ ngân sách nhà nước, quyền đăng ký sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, và thiết kế bố trí được giao cho tổ chức chủ trì một cách tự động và không bồi hoàn, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 của Điều này.
- Đối với sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, và thiết kế bố trí là kết quả của nhiệm vụ khoa học và công nghệ được đầu tư từ nhiều nguồn vốn, trong đó có một phần từ ngân sách nhà nước, phần quyền đăng ký sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, và thiết kế bố trí tương ứng với tỷ lệ phần ngân sách nhà nước được giao cho tổ chức chủ trì một cách tự động và không bồi hoàn, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 của Điều này.
- Quyền đăng ký sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, và thiết kế bố trí là kết quả của nhiệm vụ khoa học và công nghệ trong lĩnh vực quốc phòng và an ninh quốc gia được thực hiện như sau:
(i) Trong trường hợp nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng toàn bộ ngân sách nhà nước, quyền đăng ký sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, và thiết kế bố trí thuộc về Nhà nước;
(ii) Trong trường hợp nhiệm vụ khoa học và công nghệ được đầu tư từ nhiều nguồn vốn, trong đó có một phần từ ngân sách nhà nước, phần quyền đăng ký sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, và thiết kế bố trí tương ứng với tỷ lệ phần ngân sách nhà nước thuộc về Nhà nước;
(iii) Đại diện của chủ sở hữu nhà nước thực hiện quyền đăng ký theo quy định tại điểm (i) và (ii) nêu trên.
Quy định này không chỉ giải quyết các vấn đề hiện tại liên quan đến quá trình đăng ký và khai thác các quyền sở hữu trí tuệ mà Nhà nước đã đầu tư mà còn đóng vai trò như một động cơ thúc đẩy, khích lệ các tổ chức tham gia nghiên cứu khoa học và công nghệ tự chủ trong việc đăng ký và khai thác sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí, cũng như các loại quyền khác như giống cây trồng. Điều này sẽ tạo động lực mạnh mẽ để thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa các đơn vị nghiên cứu và doanh nghiệp, từ đó thực hiện việc chuyển giao công nghệ, thương mại hóa, và thu hút nguồn vốn đầu tư đa dạng, góp phần vào quá trình phát triển và nghiên cứu sản phẩm. Đồng thời, điều này có thể tạo ra nhiều lợi ích kinh tế và đóng góp tích cực đến các mục tiêu về phúc lợi xã hội.
3. Điều kiện bảo hộ đối với thiết kế bố trí
Theo Điều 68 của Luật Sở hữu Trí tuệ năm 2005, quy định về các điều kiện áp dụng cho việc bảo hộ thiết kế bố trí cụ thể, thiết kế bố trí chỉ được coi là bảo hộ nếu thỏa mãn các yếu tố sau đây:
- Phải có tính nguyên gốc;
- Phải có tính mới thương mại.
Quy định chi tiết về tính nguyên gốc và tính mới thương mại của thiết kế bố trí được thể hiện tại Điều 70 và Điều 71 trong Luật Sở hữu Trí tuệ năm 2005, như sau:
(1) Tính nguyên gốc của thiết kế bố trí:
Thiết kế bố trí được xác định là có tính nguyên gốc khi đáp ứng các điều kiện sau đây:
- Là kết quả của sự sáng tạo cá nhân của tác giả.
- Chưa được công bố một cách rộng rãi bởi những người sáng tạo và những nhà sản xuất mạch tích hợp bán dẫn khi thiết kế bố trí đó được tạo ra. Thiết kế bố trí, là sự kết hợp của các phần tử và mối liên kết, chỉ được xem là có tính nguyên gốc nếu toàn bộ kết hợp đó đáp ứng yêu cầu nguyên gốc được quy định tại khoản 1 của Điều này.
(2) Tính mới thương mại của thiết kế bố trí:
- Thiết kế bố trí được xem là có tính mới thương mại nếu trước ngày nộp đơn đăng ký, nó chưa được sử dụng thương mại tại bất kỳ địa điểm nào trên thế giới.
- Thiết kế bố trí không bị coi là đã mất tính mới thương mại nếu đơn đăng ký được nộp trong khoảng thời gian hai năm tính từ ngày sử dụng thương mại đầu tiên của thiết kế bố trí, theo quy định tại Điều 86 và Điều 86a của Luật Sở hữu Trí tuệ năm 2005, hoặc khi có sự cho phép từ người sử dụng đó nhằm mục đích thương mại tại bất kỳ nơi nào trên thế giới.
- Hành động công bố một cách công khai nhằm mục đích thương mại, đối với mạch tích hợp bán dẫn được sản xuất theo thiết kế bố trí hoặc hàng hoá chứa mạch tích hợp bán dẫn đó, được quy định tại khoản 2 của Điều này.
Bài viết liên quan: Điều kiện chung đối với thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn được bảo hộ là gì ?
Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng thông qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!
