1. Khái niệm thuế tiêu thụ đặc biệt 

Thuế tiêu thụ đặc biệt là một loại thuế gián thu được áp dụng vào một số mặt hàng hoặc dịch vụ có tính chất xa xỉ hoặc tiêu thụ cao nhằm điều tiết việc sản xuất, nhập khẩu và tiêu dùng trong xã hội. Mục tiêu của loại thuế này không chỉ là tăng thu nhập cho ngân sách quốc gia mà còn làm mạnh mẽ hóa việc quản lý sản xuất và kinh doanh đối với các mặt hàng, dịch vụ chịu thuế.

Điểm đặc biệt của thuế tiêu thụ đặc biệt là trách nhiệm nộp thuế được đặt trên các cơ sở trực tiếp sản xuất hoặc nhập khẩu hàng hoá, nhưng người tiêu dùng là người chịu trực tiếp gánh nặng thuế này. Điều này xuất phát từ việc thuế được tính vào giá bán của hàng hoá hoặc dịch vụ, và do đó người tiêu dùng sẽ phải trả giá cao hơn để chi trả cho thuế này.

Việc áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt không chỉ là một biện pháp thu thuế mà còn là một công cụ quản lý kinh tế và xã hội. Bằng cách điều tiết việc tiêu thụ các sản phẩm xa xỉ, thuế này có thể ảnh hưởng đến thói quen tiêu dùng của người dân và hướng họ tới việc tiêu thụ các mặt hàng có ích hơn cho cộng đồng và môi trường. Đồng thời, việc tăng giá trị các sản phẩm xa xỉ có thể giúp hạn chế sự lãng phí và tăng thu nhập cho ngân sách quốc gia.

Như vậy, thuế tiêu thụ đặc biệt không chỉ là một phương tiện thu thuế mà còn là một công cụ quản lý kinh tế và xã hội hiệu quả, góp phần vào việc tăng thu nhập và cải thiện chất lượng cuộc sống của cộng đồng.

 

2. Danh mục hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt

Căn cứ theo quy định tại Điều 2 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2008 được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 1 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt sửa đổi 2014 quy định về đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt như sau:

Hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt

Nhóm hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt bao gồm:

- Thuốc lá: Thuốc lá điếu, xì gà và các chế phẩm khác được làm từ cây thuốc lá dùng để hút, hít, nhai, ngậm, ngửi.

- Rượu: Rượu các loại, bao gồm rượu vang, rượu mạnh, rượu lên men, rượu pha chế,...

- Bia: Bia các loại, bao gồm bia chai, bia lon, bia hơi,...

- Xe ô tô: Xe ô tô dưới 24 chỗ, gồm cả xe chở người và chở hàng, từ hai hàng ghế trở lên và có vách ngăn giữa khoang hàng hóa với khoang người ngồi.

- Xăng, dầu: Xăng, dầu các loại được sử dụng cho động cơ đốt trong.

- Gas hóa lỏng: Gas hóa lỏng được sử dụng cho sinh hoạt, công nghiệp và giao thông vận tải.

- Ma túy, thuốc phiện và các chất hướng thần khác: Các chất cấm được sử dụng trái phép nhằm gây ảo giác, kích thích thần kinh hoặc làm giảm đau.

- Vàng miếng, vàng nguyên liệu: Vàng ở dạng miếng, thỏi, hạt, bột,... được sử dụng để trang sức, dự trữ hoặc làm nguyên liệu sản xuất.

- Vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ quân sự: Các loại vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ quân sự được sử dụng cho mục đích quốc phòng, an ninh.

- Một số sản phẩm có hại cho sức khỏe cộng đồng khác: Bao gồm thuốc lá điện tử, nước tăng lực có hàm lượng đường cao, đồ uống có cồn có nồng độ cồn cao,... theo quy định của pháp luật.

Dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt

Nhóm dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt bao gồm:

- Kinh doanh vũ trường: Hoạt động kinh doanh vũ trường, bar, club,... nơi tổ chức các hoạt động giải trí, khiêu vũ, ca hát,...

- Kinh doanh mát-xa (massage), ka-ra-ô-kê (karaoke): Hoạt động kinh doanh dịch vụ mát-xa, karaoke, spa,...

- Kinh doanh ca-si-nô (casino) và các trò chơi điện tử có thưởng: Hoạt động kinh doanh ca-si-nô, máy đánh bạc, máy chơi game có thưởng,...

- Kinh doanh đặt cược: Hoạt động kinh doanh cá độ bóng đá, đua ngựa, xổ số,...

- Dịch vụ giải trí có thưởng khác: Bao gồm các dịch vụ giải trí có thưởng khác như tổ chức thi đấu thể thao, biểu diễn nghệ thuật, gameshow,... theo quy định của pháp luật.

3. Quy định về mức thuế tiêu thụ đặc biệt

Căn cứ Điều 7 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2008, toàn bộ mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt 2024 đối với hàng hóa, dịch vụ được quy định như sau:

 

STT

Hàng hoá, dịch vụ

Thuế suất (%)

I

Hàng hoá

 

1

Thuốc lá điếu, xì gà và các chế phẩm khác từ cây thuốc lá

75

2

Rượu

 

 

a) Rượu từ 20 độ trở lên

65 

 

b) Rượu dưới 20 độ

35

3

 Bia

65 

4

Xe ô tô dưới 24 chỗ

 

 

a) Xe ô tô chở người từ 9 chỗ trở xuống, trừ loại quy định tại các Điểm 4đ, 4e và 4g của Biểu thuế quy định tại Điều 7 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2008 (sửa đổi 2014, 2016)

 

 

- Loại có dung tích xi lanh từ 1.500 cm3 trở xuống

35

 

- Loại có dung tích xi lanh trên 1.500 cm3 đến 2.000 cm3

40

 

- Loại có dung tích xi lanh trên 2.000 cm3 đến 2.500 cm3

50

 

- Loại có dung tích xi lanh trên 2.500 cm3 đến 3.000 cm3

60

 

- Loại có dung tích xi lanh trên 3.000 cm3 đến 4.000 cm3

90

 

- Loại có dung tích xi lanh trên 4.000 cm3 đến 5.000 cm3

110

 

- Loại có dung tích xi lanh trên 5.000 cm3 đến 6.000 cm3

130

 

- Loại có dung tích xi lanh trên 6.000 cm3

150

 

b) Xe ô tô chở người từ 10 đến dưới 16 chỗ, trừ loại quy định tại các Điểm 4đ, 4e và 4g của Biểu thuế quy định tại Điều 7 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2008 (sửa đổi 2014, 2016)

15 

 

c) Xe ô tô chở người từ 16 đến dưới 24 chỗ, trừ loại quy định tại các Điểm 4đ, 4e và 4g của Biểu thuế quy định tại Điều 7 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2008 (sửa đổi 2014, 2016)

10

 

d) Xe ô tô vừa chở người, vừa chở hàng, trừ loại quy định tại các Điểm 4đ, 4e và 4g của Biểu thuế quy định tại Điều 7 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2008 (sửa đổi 2014, 2016)

15

 

- Loại có dung tích xi lanh từ 2.500 cm3 trở xuống

15

 

- Loại có dung tích xi lanh trên 2.500 cm3 đến 3.000 cm3

20

 

- Loại có dung tích xi lanh trên 3.000 cm3

25

 

đ) Xe ô tô chạy bằng xăng kết hợp năng lượng điện, năng lượng sinh học, trong đó tỷ trọng xăng sử dụng không quá 70% số năng lượng sử dụng

Bằng 70% mức thuế suất áp dụng cho xe cùng loại quy định tại các Điểm 4a, 4b, 4c và 4d của Biểu thuế quy định tại Điều 7 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2008 (sửa đổi 2014, 2016)

 

e) Xe ô tô chạy bằng năng lượng sinh học

Bằng 50% mức thuế suất áp dụng cho xe cùng loại quy định tại các Điểm 4a, 4b, 4c và 4d của Biểu thuế quy định tại Điều 7 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2008 (sửa đổi 2014, 2016)

 

g) Xe ô tô chạy bằng điện

 
 

(1) Xe ô tô điện chạy bằng pin

 
 

- Loại chở người từ 9 chỗ trở xuống

 
 

+ Từ ngày 01 tháng 3 năm 2022 đến hết ngày 28 tháng 02 năm 2027

3

 

- Loại chở người từ 10 đến dưới 16 chỗ

 
 

+ Từ ngày 01 tháng 3 năm 2022 đến hết ngày 28 tháng 02 năm 2027

2

 

+ Từ ngày 01 tháng 3 năm 2027

7

 

- Loại chở người từ 16 đến dưới 24 chỗ

 
 

+ Từ ngày 01 tháng 3 năm 2022 đến hết ngày 28 tháng 02 năm 2027

1

 

+ Từ ngày 01 tháng 3 năm 2027

4

 

- Loại thiết kế vừa chở người, vừa chở hàng

 
 

+ Từ ngày 01 tháng 3 năm 2022 đến hết ngày 28 tháng 02 năm 2027

2

 

+ Từ ngày 01 tháng 3 năm 2027

7

 

(2) Xe ô tô chạy điện khác

 
 

- Loại chở người từ 9 chỗ trở xuống

15

 

- Loại chở người từ 10 đến dưới 16 chỗ

10

 

- Loại chở người từ 16 đến dưới 24 chỗ

5

 

- Loại thiết kế vừa chở người, vừa chở hàng

10

 

h) Xe mô-tô-hôm (motorhome) không phân biệt dung tích xi lanh

75

5

Xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh có dung tích xi lanh trên 125cm3

20

6

Tàu bay

30

7

Du thuyền

30

8

Xăng các loại

 
 

a) Xăng

10

 

b) Xăng E5

8

 

c) Xăng E10

7

9

Điều hoà nhiệt độ công suất từ 90.000 BTU trở xuống

10

10

Bài lá

40

11

Vàng mã, hàng mã

70

II

Dịch vụ

 

1

Kinh doanh vũ trường

40

2

Kinh doanh mát-xa, ka-ra-ô-kê

30

3

Kinh doanh ca-si-nô, trò chơi điện tử có thưởng

35

4

Kinh doanh đặt cược

30

5

Kinh doanh gôn

20

6

Kinh doanh xổ số

15

 

 4. Tác động của thuế tiêu thụ đặc biệt

Thuế tiêu thụ đặc biệt là một loại thuế được áp dụng đối với một số loại hàng hóa, dịch vụ được xem là có tính chất xa xỉ, không thiết yếu hoặc có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe, môi trường và an ninh xã hội. Việc áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt có tác động đa chiều đến nhiều khía cạnh của nền kinh tế và xã hội, bao gồm:

Giá thành sản phẩm, dịch vụ chịu thuế:

- Một trong những tác động chính của TTĐB là làm tăng giá thành của các sản phẩm và dịch vụ nằm trong danh sách chịu thuế. Việc này là do thuế được tính và cộng vào giá bán cuối cùng của hàng hoá hoặc dịch vụ, dẫn đến việc người tiêu dùng phải chi trả số tiền cao hơn để mua những sản phẩm đó. Mức độ tăng giá phụ thuộc vào tỷ lệ thuế suất áp dụng cho từng loại sản phẩm, dịch vụ cụ thể.

- Doanh nghiệp kinh doanh các sản phẩm, dịch vụ chịu TTĐB sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi việc tăng giá thành. Họ có thể phải điều chỉnh giá bán, giảm lợi nhuận hoặc chuyển đổi sang các sản phẩm, dịch vụ khác để giảm thiểu tác động của thuế.

- Người tiêu dùng là đối tượng chịu ảnh hưởng cuối cùng của việc tăng giá thành sản phẩm, dịch vụ. Họ phải chi trả nhiều hơn cho những mặt hàng thiết yếu, ảnh hưởng đến mức sống và khả năng tiếp cận hàng hóa, dịch vụ của họ.

Hành vi tiêu dùng của người dân:

- Thuế tiêu thụ đặc biệt có thể gây ra sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng của người dân. Việc tăng giá thành của các sản phẩm hoặc dịch vụ chịu thuế có thể làm giảm nhu cầu tiêu dùng của người tiêu dùng đối với những mặt hàng đó.

- Người tiêu dùng có thể hướng đến các lựa chọn thay thế không chịu thuế hoặc ít chịu thuế hơn. Ví dụ, thay vì hút thuốc lá, người tiêu dùng có thể chuyển sang sử dụng thuốc lá điện tử hoặc các sản phẩm thay thế nicotine khác.

Giảm tiêu dùng: Trong một số trường hợp, người tiêu dùng có thể giảm hoặc hạn chế tiêu dùng các sản phẩm, dịch vụ chịu thuế để tiết kiệm chi tiêu. Việc này có thể ảnh hưởng đến doanh thu của các doanh nghiệp kinh doanh những mặt hàng này.

Nguồn thu cho ngân sách nhà nước:

- Thuế tiêu thụ đặc biệt đóng góp vào nguồn thu của ngân sách nhà nước thông qua việc thu thuế từ các sản phẩm và dịch vụ chịu thuế. Số tiền thu được từ các loại thuế này được sử dụng để cung cấp các dịch vụ công cần thiết, đầu tư vào các lĩnh vực khác của nền kinh tế và xã hội, và thực hiện các chính sách hỗ trợ người dân.

- Việc thu thuế tiêu thụ đặc biệt giúp chính phủ có thêm nguồn lực để phân bổ ngân sách hợp lý cho các lĩnh vực ưu tiên, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống người dân.

Môi trường và sức khỏe cộng đồng:

- Một mục tiêu quan trọng của việc áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt là hướng dẫn hành vi tiêu dùng của người dân theo hướng bảo vệ môi trường. Bằng cách tăng giá thành của các sản phẩm có hại cho môi trường như xe hơi, xăng dầu, túi nilon,... thuế này có thể giúp giảm bớt việc tiêu thụ các loại hàng hóa này, góp phần bảo vệ môi trường sống.

- Thuế tiêu thụ đặc biệt cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Việc tăng giá thành của các sản phẩm có hại cho sức khỏe như thuốc lá, rượu bia,... có thể giúp giảm thiểu việc sử dụng những sản phẩm này, góp phần phòng ngừa các bệnh tật nguy hiểm và nâng cao sức khỏe người dân.

Xem thêm: Thuế tiêu thụ đặc biệt áp dụng doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh cần biết

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Những mặt hàng nào phải chịu thuế tiêu thụ đặc biệt theo quy định? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!