Những việc kế toán cần làm khi công ty mới thành lập là gì?

1. Kế toán doanh nghiệp là gì?

Kế toán doanh nghiệp là bộ phận chịu trách nhiệm thu thập, ghi chép, xử lý, kiểm soát và cung cấp thông tin tài chính và kinh tế liên quan đến hoạt động của một tổ chức kinh doanh. Nhiệm vụ này bao gồm việc lập báo cáo tài chính, quản lý thu chi, phân tích dữ liệu tài chính, đánh giá rủi ro và quản lý ngân sách.

Mục tiêu của kế toán doanh nghiệp là đảm bảo rằng hoạt động tài chính của doanh nghiệp tuân thủ các quy định pháp luật và các quy định của các cơ quan giám sát. Đồng thời, nó cũng đảm bảo rằng hoạt động kinh doanh phù hợp với chính sách và mục tiêu của tổ chức. Thông tin tài chính còn có thể được sử dụng để đáp ứng các yêu cầu của các bên liên quan, như cổ đông, các nhà đầu tư, các cơ quan quản lý thuế và các đối tác kinh doanh khác.

2. Vai trò của kế toán doanh nghiệp

Vai trò của kế toán doanh nghiệp trong quản lý tài chính và hoạt động kinh doanh của tổ chức không thể bỏ qua, và những khía cạnh quan trọng của vai trò này bao gồm:

- Hỗ trợ quản lý toàn diện và phát triển có chiều hướng. Kế toán doanh nghiệp giúp tổ chức đánh giá, phân tích và đề ra chiến lược phát triển, đồng thời tối ưu hóa lợi nhuận trong lĩnh vực mà công ty hoạt động.

- Dựa vào dữ liệu tài chính, kế toán doanh nghiệp thể hiện rõ tình hình tài chính hiện tại của công ty, tập trung vào mối liên quan giữa doanh thu và chi phí. Điều này giúp quản lý có cái nhìn cụ thể và tự tin hơn về những hướng đi cần thực hiện trong tương lai.

- Việc thực hiện kế toán một cách nghiêm túc và chính xác giúp giảm thiểu rủi ro về gian lận, đảm bảo tính pháp lý, và tạo sự minh bạch trong hoạt động doanh nghiệp. Điều này góp phần xây dựng niềm tin trong kinh doanh và giúp tổ chức phát triển bền vững, đạt được mục tiêu kinh doanh.

- Đối với các doanh nghiệp không có nguồn lực có đội ngũ kế toán riêng, việc thuê các công ty kế toán dịch vụ là một giải pháp hiệu quả. Tuy nhiên, lựa chọn đối tác phù hợp là một quyết định quan trọng, đòi hỏi sự nghiên cứu kỹ lưỡng và chọn lựa các công ty có uy tín, kinh nghiệm và chuyên nghiệp để đảm bảo hiệu quả, tuân thủ pháp luật và tiết kiệm thời gian.

- Một lợi ích quan trọng khác của kế toán doanh nghiệp là giúp duy trì mối quan hệ bền vững với khách hàng. Thông qua báo cáo tài chính chính xác và minh bạch, doanh nghiệp xây dựng sự tin tưởng của khách hàng vào khả năng cung cấp sản phẩm và dịch vụ của họ.

3. Những việc kế toán cần làm khi công ty mới thành lập là gì?

3.1. Mở tài khoản ngân hàng, mua chữ ký số

Sau khi được cấp giấy phép đăng ký kinh doanh, doanh nghiệp cần thực hiện việc đăng ký tài khoản ngân hàng để có khả năng nộp thuế điện tử, cùng việc mua chữ ký số (gọi tắt là token) để có thể thực hiện quy trình khai thuế trực tuyến. Đến khi hoàn thành các bước trên, doanh nghiệp sẽ tiếp tục tiến hành các công việc dưới đây:

3.2. Khai và nộp lệ phí môn bài

(1) Thời hạn khai, nộp lệ phí môn bài

Căn cứ: Điều 5 Thông tư 302/2016/TT-BTC

(2) Mức nộp lệ phí môn bài

Lưu ý:

- Đối với doanh nghiệp thành lập trong 6 tháng đầu năm, họ sẽ nộp lệ phí môn bài cho cả năm.

- Còn đối với doanh nghiệp thành lập trong 6 tháng cuối năm (từ ngày 01/7 trở đi), lệ phí môn bài sẽ là 50%.

3.3. Khai thuế giá trị gia tăng

(1) Kỳ kê khai thuế GTGT

Dựa theo quy định tại Điều 15 của Thông tư 151/2014/TT-BTC, ban đầu, các doanh nghiệp mới bắt đầu hoạt động sản xuất kinh doanh sẽ thực hiện việc khai thuế GTGT theo quý. Sau khi hoạt động sản xuất kinh doanh đủ 12 tháng, doanh nghiệp sẽ chuyển sang áp dụng mức thuế GTGT theo tháng hoặc theo quý, tùy theo mức doanh thu bán hàng hoá và dịch vụ của năm dương lịch trước liền kề (đủ 12 tháng).

Ví dụ cụ thể, nếu một doanh nghiệp được thành lập vào tháng 8/2023, thì từ quý thứ 3 của năm 2023, họ sẽ bắt đầu nộp tờ khai thuế GTGT theo quý.

(2) Phương pháp kê khai thuế GTGT

Các doanh nghiệp mới thành lập có tùy chọn kê khai thuế GTGT theo hai phương pháp khác nhau: phương pháp trực tiếp và phương pháp khấu trừ. Để kê khai theo phương pháp khấu trừ, doanh nghiệp phải thực hiện đăng ký.

Nếu doanh nghiệp quyết định kê khai thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp, họ cần gửi Tờ khai thuế GTGT mẫu số 03/GTGT hoặc 04/GTGT đến Cơ quan Thuế tại kỳ tính thuế đầu tiên, bắt đầu từ thời điểm doanh nghiệp được thành lập.

Trong trường hợp doanh nghiệp muốn kê khai thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, họ cần gửi Tờ khai thuế GTGT mẫu số 01/GTGT hoặc 02/GTGT đến Cơ quan Thuế tại kỳ tính thuế đầu tiên, tính từ thời điểm doanh nghiệp được thành lập.

3.4. Kê khai thuế thu nhập cá nhân

- Các doanh nghiệp có lựa chọn kỳ kê khai thuế thu nhập cá nhân theo một trong hai cách: theo tháng hoặc theo quý.

- Nếu doanh nghiệp quyết định kê khai thuế GTGT theo quý, thì việc kê khai thuế thu nhập cá nhân cũng sẽ tuân theo kỳ kê khai quý tương ứng.

- Trong các quý mà có phát sinh việc khấu trừ thuế thu nhập cá nhân cho nhân viên, doanh nghiệp sẽ phải thực hiện quy trình kê khai thuế thu nhập cá nhân.

- Tuy nhiên, trong các quý mà không có bất kỳ việc khấu trừ thuế thu nhập cá nhân nào cho nhân viên, thì doanh nghiệp không cần thực hiện việc kê khai thuế thu nhập cá nhân.

3.5. Thuế thu nhập doanh nghiệp

- Hàng quý, dựa trên kết quả sản xuất và kinh doanh, doanh nghiệp thực hiện việc tạm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo quý.

Lưu ý: Hiện tại, không còn yêu cầu nộp tờ khai thuế thu nhập doanh nghiệp tạm tính.

- Hạn cuối nộp: Không muộn hơn ngày thứ 30 của quý tiếp theo.

3.6. Lựa chọn hóa đơn

(1) Hóa đơn GTGT

- Trong trường hợp doanh nghiệp áp dụng phương pháp khấu trừ để khai thuế GTGT, họ sẽ sử dụng hóa đơn GTGT cho các hoạt động sau đây:

+ Bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ trên thị trường nội địa.

+ Thực hiện hoạt động vận tải quốc tế.

+ Xuất khẩu ra khu phi thuế quan và trong các trường hợp đặc biệt được coi là xuất khẩu.

(2) Hóa đơn bán hàng

- Nếu doanh nghiệp áp dụng phương pháp khai thuế GTGT theo hình thức trực tiếp cho việc bán hàng hóa, dịch vụ trên thị trường nội địa, xuất vào khu phi thuế quan, và trong các tình huống được xem xét là xuất khẩu, thì họ sẽ thực hiện sử dụng hóa đơn bán hàng.

- Để mua hóa đơn bán hàng, doanh nghiệp sẽ phải đến Chi cục Thuế cụ thể quản lý chính hóa đơn và thực hiện các thủ tục liên quan.

Lưu ý: Sau khi hoàn thành thủ tục thông báo phát hành hóa đơn (hóa đơn GTGT) hoặc mua hóa đơn bán hàng từ Chi cục Thuế, doanh nghiệp sẽ phải thực hiện Báo cáo về tình hình sử dụng hóa đơn theo quy định.

3.7. Lựa chọn chế độ kế toán và phương pháp trích khấu hao TSCĐ

(1) Lựa chọn chế độ kế toán cho doanh nghiệp

Lựa chọn chế độ kế toán đóng một vai trò quan trọng, vì chế độ kế toán phù hợp sẽ đảm bảo tính chính xác trong quá trình hạch toán. Hiện tại, có ba chế độ kế toán cơ bản như sau:

- Chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC: Áp dụng cho mọi loại doanh nghiệp và trong mọi lĩnh vực kinh doanh.

- Chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC: Dành riêng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, bao gồm cả các doanh nghiệp siêu nhỏ.

- Chế độ kế toán theo Thông tư 132/2018/TT-BTC: Được áp dụng cho các doanh nghiệp siêu nhỏ, kể cả doanh nghiệp siêu nhỏ sử dụng phương pháp tính thuế thu nhập doanh nghiệp dựa trên thu nhập hoặc phương pháp tính thuế dựa trên tỷ lệ phần trăm trên doanh thu từ bán hàng hóa và dịch vụ.

Lưu ý: Doanh nghiệp siêu nhỏ có thể lựa chọn chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC nếu phù hợp với hoạt động kinh doanh và yêu cầu quản lý của họ.

Do đó, doanh nghiệp cần xác định quy mô của mình để lựa chọn chế độ kế toán phù hợp nhất.

(2) Lựa chọn phương pháp khấu hao TSCĐ

Dựa theo Điều 13 của Thông tư 45/2013/TT-BTC, tồn tại ba phương pháp để tính trích khấu hao cho tài sản cố định (gọi tắt là TSCĐ), bao gồm:

- Phương pháp khấu hao đường thẳng.

- Phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần có điều chỉnh.

- Phương pháp khấu hao theo số lượng hoặc khối lượng sản phẩm.

Doanh nghiệp có quyền lựa chọn phương pháp trích khấu hao, quyết định thời gian trích khấu hao TSCĐ và cần thông báo cho cơ quan thuế trực tiếp quản lý trước khi bắt đầu thực hiện. Phương pháp trích khấu hao mà doanh nghiệp đã chọn áp dụng cho mỗi TSCĐ cụ thể phải được duy trì nhất quán suốt quá trình sử dụng. Trong các trường hợp đặc biệt cần thay đổi phương pháp trích khấu hao, doanh nghiệp sẽ cần cung cấp lý do và giải trình cho quyết định này.

3.8. Báo cáo sử dụng lao động, BHXH và kinh phí công đoàn

(1) Báo cáo sử dụng lao động

- Khi doanh nghiệp mới thành lập, cần tiến hành khai báo việc sử dụng lao động và báo cáo tình hình sử dụng lao động cho Phòng Lao động Thương binh và Xã hội.

- Doanh nghiệp phải thiết lập và quản lý thang lương cùng với bảng lương, sau đó nộp thông tin này cho Phòng Lao động Thương binh và Xã hội.

(2) Bảo hiểm xã hội và kinh phí công đoàn

- Khi ký kết hợp đồng lao động với nhân viên, doanh nghiệp cần thực hiện đóng bảo hiểm xã hội theo quy định.

- Sau khi hoàn thành thủ tục đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội, doanh nghiệp liên hệ với Liên đoàn lao động cấp huyện tại nơi có trụ sở của doanh nghiệp để nộp kinh phí công đoàn.

Trên đây là một số nhiệm vụ kế toán quan trọng của doanh nghiệp mới thành lập. Tùy thuộc vào quy mô và lĩnh vực hoạt động, doanh nghiệp có thể phải thực hiện thêm các công việc khác như xây dựng bảng định mức nguyên vật liệu hoặc quản lý hàng tồn kho theo các phương pháp cụ thể.

Bài viết liên quan: Kế toán nội bộ là gì? Công việc cần làm của kế toán nội bộ là gì?

Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng thông qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!