1. Quy định pháp luật chung về bảo hiểm xã hội
Bảo hiểm y tế, theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế, là hình thức bảo hiểm bắt buộc áp dụng cho các đối tượng được quy định. Mục đích của bảo hiểm y tế là chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Những người tham gia bảo hiểm y tế sẽ được hỗ trợ thanh toán toàn bộ hoặc một phần chi phí khám chữa bệnh.
Mỗi người tham gia bảo hiểm y tế sẽ được cấp một thẻ bảo hiểm y tế và mã số thẻ bảo hiểm y tế định danh duy nhất.
Khi người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, họ sẽ đóng bảo hiểm y tế thông qua việc trích nộp từ tiền lương vào Quỹ Bảo hiểm xã hội và Quỹ Bảo hiểm y tế. Tuy nhiên, nguyên tắc áp dụng cho hai chế độ này có sự khác nhau.
Chế độ Bảo hiểm xã hội áp dụng khi người lao động bị ảnh hưởng, mất thu nhập do ốm đau, tai nạn lao động, nghỉ thai sản, về hưu và tử tuất. Để được hưởng chế độ này, đối tượng cần làm hồ sơ gửi cơ quan Bảo hiểm xã hội theo quy định và sẽ được chi trả theo chế độ được hưởng tương ứng.
Trong khi đó, chế độ Bảo hiểm y tế áp dụng khi người tham gia sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế theo quy định. Đối tượng sử dụng bảo hiểm y tế sẽ được thanh toán toàn bộ hoặc giảm trừ các chi phí khám chữa bệnh ngay tại thời điểm đó mà không cần phải làm thủ tục hồ sơ như trong chế độ Bảo hiểm xã hội
Hướng dẫn thủ tục rút tiền bảo hiểm xã hội 1 lần năm 2023
2. NLĐ vẫn được chốt sổ bảo hiểm nếu Công ty đang nợ BHXH
Công ty nợ tiền BHXH người lao động có được chốt sổ?
Theo quy định tại Khoản 3, Điều 48 của Bộ luật Lao động 2019, sau khi hợp đồng lao động chấm dứt, công ty phải hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội và chốt sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động.
Nếu công ty nợ tiền đóng BHXH theo quy định tại Điểm 1.2, Khoản 72, Điều 1 của Quyết định 505/QĐ-BHXH, công ty có trách nhiệm đóng đủ tiền bảo hiểm, bao gồm cả tiền lãi chậm đóng theo quy định. Cơ quan BHXH sẽ xác nhận sổ BHXH để giải quyết chế độ cho người lao động.
Nếu công ty chưa đóng đủ, sổ BHXH sẽ được xác nhận đến thời điểm đã đóng BHXH. Sau khi công ty hoàn trả số tiền còn nợ, sổ BHXH sẽ được cập nhật.
Do đó, công ty nợ tiền đóng BHXH phải ưu tiên hoàn thiện số tiền nợ để người lao động nghỉ việc có thể được đóng đầy đủ BHXH. Đồng thời, công ty cũng phải chốt sổ BHXH để người lao động tiếp tục tham gia BHXH.
Nếu công ty không đóng đủ tiền nợ BHXH, người lao động vẫn có quyền yêu cầu công ty chốt sổ cho những tháng đã đóng BHXH.
Người lao động có thể hủy quá trình đóng BHXH được không?
Trong trường hợp công ty không còn hoạt động và không tuyên bố phá sản, điều này dẫn đến người lao động không thể chốt sổ BHXH và quá trình đóng BHXH bị gián đoạn. Trong trường hợp này, nhiều người lao động lựa chọn hủy quá trình tham gia BHXH tại công ty cũ để có thể chốt sổ. Vậy, người lao động có thể hủy quá trình tham gia BHXH được không?
Theo Khoản 5, Mục I, Công văn 3663/BHXH-THU của Bảo hiểm xã hội Việt Nam về việc gộp sổ BHXH của người lao động có nhiều sổ, quy định về việc hủy quá trình tham gia BHXH như sau:
"5. Trường hợp người lao động cam kết không thừa nhận quá trình tham gia BHXH và Bảo hiểm tai nạn lao động (BHTN), người lao động phải trình bày rõ trong Đơn đề nghị (mẫu D01-TS). Cán bộ xử lý nghiệp vụ sẽ khóa dữ liệu quá trình đóng BHXH và BHTN bằng phương án kê biên, kiểm tra và lập biên bản hủy sổ tại mục “Hủy có nhiều sổ”. Đơn đề nghị của người lao động cần được phê duyệt bởi Ban Giám đốc BHXH quận, huyện hoặc Lãnh đạo phòng Thu BHXH Thành phố để thay thế cho sổ đã thu hồi.
Trường hợp đặc biệt, khi phải phục hồi lại quá trình đã khóa dữ liệu, việc này chỉ được thực hiện khi có sự phê duyệt của Ban Giám đốc BHXH quận, huyện hoặc Lãnh đạo phòng chức năng của Thành phố và phải tuân theo quy trình phục hồi số sổ đã hủy."
Vì vậy, người lao động có thể hủy quá trình tham gia BHXH tại công ty cũ để thực hiện quá trình đóng BHXH tại công ty mới. Tuy nhiên, để hủy quá trình đóng BHXH, bạn cần viết cam kết không thừa nhận quá trình tham gia và ghi rõ trong Mẫu D01-TS.
3. Lưu ý về những bất lợi khi hủy quá trình đóng BHXH
Việc hủy thời gian đóng Bảo hiểm xã hội (BHXH) tại công ty cũ sẽ có những hậu quả tiêu cực đối với người lao động. Thời gian đóng BHXH là một yếu tố quan trọng để đủ điều kiện và hưởng các chế độ BHXH. Dưới đây là một số ví dụ:
Hưởng lương hưu: Để được hưởng lương hưu, người lao động phải đóng đủ 20 năm BHXH. Mỗi năm đóng thiếu sẽ bị trừ 2% tỷ lệ hưởng lương hưu đối với các trường hợp thông thường.
Hưởng chế độ thai sản: Để được hưởng chế độ thai sản, người lao động phải có thời gian tham gia BHXH từ 3 hoặc 6 tháng trong vòng 12 tháng trước khi sinh con, và số tháng đóng BHXH có thể phải lớn hơn 12 tuỳ theo từng trường hợp.
Hưởng trợ cấp thất nghiệp: Để được hưởng trợ cấp thất nghiệp, người lao động phải đóng đủ 12 tháng trở lên trước khi chấm dứt hợp đồng lao động.
Hưởng chế độ bảo hiểm xã hội một lần: Thời gian tham gia BHXH được sử dụng để tính toán mức hưởng chế độ BHXH một lần.
Hưởng chế độ ốm đau: Thời gian tham gia BHXH được sử dụng để tính số ngày nghỉ hưởng chế độ ốm đau.
Giải pháp có lợi cho người lao động
Người lao động có thể yêu cầu công ty cũ chốt sổ BHXH cho khoảng thời gian đã đóng BHXH tại công ty cũ trong trường hợp công ty không đóng đầy đủ số tháng tham gia BHXH cho người lao động.
Tuy nhiên, người lao động không nên hủy toàn bộ quá trình tham gia BHXH tại công ty cũ nếu không thể chốt được sổ BHXH, vì việc này sẽ khiến người lao động mất quyền lợi bảo hiểm cho khoảng thời gian đã đóng.
Nếu công ty cũ không thực hiện thủ tục xác nhận thời gian đóng BHXH hoặc chốt sổ BHXH, người lao động có thể nộp đơn khiếu nại theo quy định tại Điều 15 của Nghị định 24/2018/NĐ-CP. Thời hạn giải quyết đơn khiếu nại không quá 30 ngày đối với các vụ việc thông thường và không quá 60 ngày đối với các vụ việc đặc biệt.
Nếu vượt quá thời hạn giải quyết trên mà không được giải quyết hoặc người lao động không đồng ý với quyết định đưa ra, người lao động có thể khiếu nại lần hai đến Chánh Thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội, nơi người sử dụng lao động đặt trụ sở chính. Thời hạn giải quyết khiếu nại lần hai là 45 ngày đối với các vụ việc thông thường và không quá 90 ngày đối với các vụ việc đặc biệt.
Công ty cũ có thể bị xử phạt vi phạm hành chính từ 1 đến 20 triệu đồng (theo quy định tại Khoản 1, Điều 11, Nghị định 28/2020/NĐ-CP). Do đó, thông thường, nếu người lao động đã nộp đơn khiếu nại đến tòa án, công ty cũ sẽ bị buộc phải chốt sổ BHXH cho người lao động theo quy định.
Công ty Luật Minh Khuê xin gửi đến quý khách hàng những thông tin tư vấn hữu ích. Chúng tôi hiểu rằng quý khách hàng có thể đang gặp phải những vấn đề pháp lý khác nhau hoặc có những câu hỏi cần được giải đáp. Vì vậy, chúng tôi muốn đưa ra những dịch vụ tư vấn pháp luật để hỗ trợ quý khách hàng.
Để được tư vấn và giải đáp mọi thắc mắc, quý khách hàng có thể liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến thông qua số hotline 1900.6162. Đội ngũ chuyên gia và luật sư của chúng tôi sẽ sẵn lòng lắng nghe và cung cấp thông tin chi tiết và rõ ràng để giúp quý khách hàng giải quyết vấn đề một cách hiệu quả.
Ngoài ra, quý khách hàng cũng có thể gửi yêu cầu chi tiết qua email tại địa chỉ lienhe@luatminhkhue.vn. Chúng tôi cam kết sẽ phản hồi nhanh chóng và cung cấp sự hỗ trợ tận tâm trong thời gian sớm nhất.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn sự hợp tác và tin tưởng của quý khách hàng. Luật Minh Khuê luôn sẵn lòng đồng hành cùng quý khách hàng trong việc giải quyết các vấn đề pháp lý và đảm bảo sự thành công và an yên cho quý khách hàng