Luật sư tư vấn:
Luật Minh Khuê giải đáp các thắc mắc về thủ tục khởi kiện đòi nợ và các vấn đề liên quan, cụ thể như sau:
1. Cơ sở pháp lý để tiến hành khởi kiện
Bộ luật Dân sự số 33/2005/QH11 của Quốc hội (Thay thế bởi: Bộ luật dân sự năm 2015) có quy định:
"Điều 290. Thực hiện nghĩa vụ trả tiền
1. Nghĩa vụ trả tiền phải được thực hiện đầy đủ, đúng thời hạn, đúng địa điểm và phương thức đã thoả thuận.
2. Nghĩa vụ trả tiền bao gồm cả tiền lãi trên nợ gốc, trừ trường hợp có thoả thuận khác."
Đồng thời, theo Thông tư 11/2021/TT-NHNN của ngân hàng nhà nước, những khoản nợ từ 02 triệu đồng trở lên và quá hạn trong vòng 36 tháng là ngân hàng có thể lập hồ sơ khởi kiện.
Như vậy, dưới góc độ dân sự (vay mượn tiền theo thỏa thuận) hoặc trong lĩnh vực tài chính ngân hàng thì việc trả nợ là nghĩa vụ bắt buộc và khi vi phạm nghĩa vụ trả nợ khi đến thời hạn thì bên cho vay có quyền khởi kiện ra tòa án để đòi lại khoản tiền hợp pháp của mình. Đây là quyền của bên cho vay và không bị giới hạn bởi con số nào cụ thể.
Dưới góc độ hình sự, nếu việc vay mượn tiền dựa trên các yếu tố lừa đảo hoặc lạm dụng tín nhiệm để chiếm đoạt tài sản. Tức là, bên đi vay tiền có động cơ mục đích chiếm đoạt số tiền vay nay từ đầu thfi có thể bị xử lý theo pháp luật hình sự với 02 tội danh là: Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 1740 hoặc tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản (điều 175) theo quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 của Quốc Hội (Bộ luật hình sự sửa đổi, bổ sung năm 2017) dưới dây.
Điều 174. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản
1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;
b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;
c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;
d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ; tài sản là kỷ vật, di vật, đồ thờ cúng có giá trị đặc biệt về mặt tinh thần đối với người bị hại.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:
a) Có tổ chức;
b) Có tính chất chuyên nghiệp;
c) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;
d) Tái phạm nguy hiểm;
đ) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;
e) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;
g) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 1 Điều này.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:
a) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;
b) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 1 Điều này;
c) Lợi dụng thiên tai, dịch bệnh.
4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân:
a) Chiếm đoạt tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên;
b) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 1 Điều này;
c) Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp.
5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
Điều 175. Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản
1. Người nào thực hiện một trong những hành vi sau đây chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 4.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 4.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 174 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm hoặc tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại hoặc tài sản có giá trị đặc biệt về mặt tinh thần đối với người bị hại, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
a) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng các hình thức hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản đó hoặc đến thời hạn trả lại tài sản mặc dù có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả;
b) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng các hình thức hợp đồng và đã sử dụng tài sản đó vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:
a) Có tổ chức;
b) Có tính chất chuyên nghiệp;
c) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;
d) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;
đ) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;
e) Tái phạm nguy hiểm.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 12 năm:
a) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;
b) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
4. Phạm tội chiếm đoạt tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm.
5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
2. Thủ tục giấy tờ khởi kiện cần giấy tờ gì?
Thưa luật sư, Tôi có người bạn nợ tiền tôi đa 6 năm với số tiền gần 600tr. Đã nhiều lần tôi đòi nhưng người ây trốn tránh trách nhiệm và không muốn trả cho tôi. Vậy tôi nhờ Minh Khuê đòi giúp tôi số tiền nợ trên. Tôi phải làm những thủ tục giấy tờ gì?
Trả lời:
Lúc này bạn có thể khởi kiện người bạn của bạn nhưng bạn phải chứng minh được rằng thời điểm bạn biết quyền và lợi ích của bạn bị xâm phạm là trong vòng 2 năm trở lại đây thì mới còn thời hiệu để khởi kiện.
Hồ sơ khởi kiện gồm:
- Đơn khởi kiện (Mẫu đơn)
- Các giấy tờ liên quan đến vụ kiện ( giấy tờ sở hữu nhà, đất, hợp đồng liên quan…)
- Đối với cá nhân: Giấy chứng minh nhân dân, hộ khẩu (bản sao có công chứng).
- Đối với pháp nhân: Giấy tờ về tư cách pháp lý của người khởi kiện, của các đương sự và người có liên quan khác như: giấy phép, quyết định thành lập doanh nghiệp, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh; điều lệ hoạt động, quyết định bổ nhiệm hoặc ủy quyền đại diện doanh nghiệp (bản sao có công chứng).
- Bản kê các giấy tờ nộp kèm theo đơn kiện (ghi rõ số bản chính, bản sao).
Lưu ý: Các giấy tờ nêu trên là văn bản, giấy tờ tiếng nước ngoài đều phải được dịch sang tiếng Việt Nam. Do cơ quan, tổ chức có chức năng dịch thuật, kèm theo bản gốc.
3. Bị đòi nợ bằng cách đánh và đe dọa thì phải làm sao?
Thưa luật sư, Chị dâu tôi chơi cờ bạc nợ nần nhiều, giờ bọn chủ nợ đến đòi nhà tôi mới biết. chúng đe dọa bố mẹ tôi, gia đình c dâu tôi đã từ mặt nói ko liên quan đến c ấy nữa. giờ c ấy về nhà bm tôi ở nên bọn đòi nợ kia kéo đến đánh chị và dọa chị cùng gia đình tôi. Xin hỏi giờ chúng tôi phải làm sao? Chúng tôi đã báo trưởng thôn nhưng họ bảo ko liên quan.
Trả lời:
Trường hợp này khoản nợ riêng của chị dâu bạn thì chỉ có mình chị dâu bạn phải chịu trách nhiệm với khoản nợ này, gia đình bạn không liên quan. Lúc này gia đình bạn có thể làm đơn khởi kiện lên Tòa án hoặc làm đơn trình báo lên cơ quan công an về việc những người đòi nợ đến đánh chị dâu và đe dọa chị ấy cùng gia đình bạn. Khi đó chị bạn cũng sẽ đồng thời phải thực hiện nghĩa vụ trả nợ, vậy Tòa án có thể khấu trừ vào thu nhạp hàng tháng hoặc kê biên tài sản của chị ấy để thu hồi nợ.
Thưa luật sư, Cho mượn tiền không ký nhận mà nộp tiền vào Tài khoản cá nhân người mượn có là chứng từ hợp lệ để đòi nợ không? Tôi cần làm những gì để khiếu kiện họ.
=> Lúc này phụ thuộc vào nội dung bạn ghi trên chứng nhận chuyển tiền, nếu bạn chuyển với nội dung là cho người đó mượn tiền thì bạn có thể khởi kiện được.
Hồ sơ khởi kiện như những gì chúng tôi đã cung cấp bên trên và bạn phải nộp hồ sợ tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi người đó cư trú.
4. Bào chữa khi bản thân bị ép viết giấy nợ
Thưa luật sư, Em bị 2 người ép viết giấy nợ 120tr tại nhà của họ vì e bán đồ thanh lý cho người đó và người đó gọi vào nhà để lấy tiền hàng thanh lý nhưng khi em vào thì người đó cùng 1 người nữa đã ép em viết giấy nợ. người ép em viết giấy nợ đó mới ra tù cuối năm 2014 vì tội cướp giật chiếm đoạt tài sản. Cty luật tư vấn cho em nếu họ kiện ra tòa thì em có cách nào để bào chữa cho bản thân rằng bị ép ko ạ.
=> Bạn phải có bằng chứng hoặc nhân chứng xác nhận về việc bản thân bạn bị ép. Ví dụ bạn có thể dùng băng ghi âm, ghi hình về việc 2 người đó xác nhận đã ép buộc bạn viết giấy vay nợ thì bạn mới có thể bảo vệ được quyền lợi của mình.
Thưa luật sư, Tôi là người thừa kế nhưng trước đó là mẹ tôi có vay ngân hàng một khoản nợ sau khi mẹ tôi mất thì khoản nợ đó tôi phải trả nhưng tại thời điểm đó tôi không có điều kiện kinh tế để trả. sau thời gian thì ngân hàng khoanh vùng không đòi nữa vậy giờ tôi muốn lấy lại sổ đỏ thì có cách nào không?
=> Bạn muốn lấy lại sổ đỏ thì bạn chỉ có thể thực hiện nghĩa vụ trả tiền của mẹ bạn trong phạm vi di sản thừa kế. Nếu không thì ngân hàng sẽ kê biên tài sản theo sổ đỏ của mẹ bạn để thu hồi nợ.
Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc liên hệ văn phòng để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê. Rất mong nhận được sự hợp tác!
