1. Khái niệm về công tác phòng không nhân dân

Trước khi đi vào tìm hiểu sâu hơn về nội dung này, chúng ta cần hiểu rõ về ý nghĩa của công tác phòng không nhân dân. Theo quy định của Điều 2 trong Nghị định 74/2015/NĐ-CP về khái niệm này, phòng không nhân dân đóng vai trò quan trọng trong hệ thống quốc phòng và quân sự. Nó được xác định là một phần không thể thiếu của chiến lược phòng thủ, hoạt động tại các khu vực quan trọng để ngăn chặn và đối phó với các hành động xâm nhập và tấn công từ không gian của kẻ thù. Mục tiêu của nó là bảo vệ tài sản và tính mạng của Nhà nước cũng như của Nhân dân, đồng thời đóng góp vào việc xây dựng hệ thống phòng thủ vững mạnh, góp phần vào việc bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc.

Trong đó, thế trận phòng không nhân dân có thể được hiểu như một tổng thể các yếu tố bao gồm địa hình, sức mạnh quân sự, và sắp đặt trang thiết bị phòng không, được sắp xếp để triển khai các hoạt động tác chiến phòng không, phù hợp với kế hoạch chiến lược của khu vực phòng thủ. Địa bàn phòng không nhân dân được xác định là các huyện, quận, thành phố, thị xã thuộc tỉnh, hoặc những điểm quan trọng nằm trong hệ thống phòng thủ của cấp tỉnh và quân khu. Lực lượng chuyên môn phòng không nhân dân bao gồm các đơn vị được tổ chức mạch lạc dưới sự chỉ đạo của Ban Chỉ đạo phòng không nhân dân tại mọi cấp, nhằm thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến phòng không nhân dân.

 

2. Các nội dung chính của công tác phòng không nhân dân

Các nội dung chính trong công tác phòng không nhân dân bao gồm:

- Tuyên truyền và giáo dục về công tác phòng không nhân dân: Tăng cường nhận thức về trách nhiệm và vai trò của mọi công dân đối với công tác phòng không nhân dân, bao gồm cán bộ, công nhân viên chức, học sinh và sinh viên. Cung cấp kiến thức cơ bản về phòng không, bao gồm cách tổ chức và sử dụng vũ khí bộ binh để chống lại địch, quy trình thông báo và báo động, phương pháp sơ tán và phòng tránh, cũng như các biện pháp khắc phục hậu quả, cứu thương, và xử lý tình huống khẩn cấp như sập nhà, cháy nổ, đồng thời đảm bảo thông tin liên lạc và giao thông vận chuyển. Tiến hành huấn luyện kỹ thuật và chuyên môn cho các tổ, đội chuyên trách để nâng cao năng lực và sẵn sàng chiến đấu.

- Tổ chức lực lượng phòng không nhân dân vững mạnh bao gồm dân quân tự vệ, đội phòng không nhân dân và lực lượng thanh niên xung phong. Dân quân tự vệ là các đơn vị được tổ chức từ người dân trong địa phương, có trách nhiệm tham gia vào công tác phòng không nhân dân và hỗ trợ lực lượng chính quy trong trường hợp khẩn cấp. Đội phòng không nhân dân là các đội được hình thành từ những người có kiến thức và kỹ năng chuyên môn về phòng không, có nhiệm vụ tiến hành các hoạt động phòng không cụ thể trong khu vực họ được phân công. Lực lượng thanh niên xung phong là những đội ngũ thanh niên được huấn luyện và tổ chức để hỗ trợ các lực lượng phòng không nhân dân trong các tình huống khẩn cấp và chiến đấu.

- Tổ chức diễn tập: Thường xuyên tổ chức diễn tập phòng không nhân dân là một hoạt động quan trọng nhằm nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu và phối hợp tác chiến giữa các lực lượng. Các diễn tập này có thể bao gồm các kịch bản mô phỏng các tình huống chiến đấu thực tế, từ các cuộc tấn công đến các biến động tình hình khẩn cấp. Trong quá trình diễn tập, các đơn vị và cá nhân sẽ được huấn luyện và đánh giá về khả năng phản ứng trong các tình huống khẩn cấp, làm thế nào để tối ưu hóa sự phối hợp giữa các lực lượng và tăng cường hiệu suất chiến đấu. Đồng thời, qua các diễn tập, các lực lượng cũng có cơ hội cải thiện kỹ năng chiến đấu, đánh giá lại kế hoạch và chiến lược, cũng như xây dựng mối liên kết chặt chẽ giữa các đơn vị và các cấp bậc lãnh đạo. Điều này giúp tăng cường sự sẵn sàng và khả năng ứng phó với các thách thức trong môi trường chiến tranh hiện đại.

- Phòng, tránh, đánh trả: Khi đối phương tiến công bằng đường không, các lực lượng phòng không nhân dân sẽ phối hợp chặt chẽ để thực hiện các biện pháp phòng, tránh và đánh trả đối với địch, với mục tiêu bảo vệ Tổ quốc. Phòng là sử dụng các phương tiện và trang thiết bị phòng không để ngăn chặn và làm trì hoãn sự tiến công của địch, bao gồm việc triển khai pháo phòng không, tên lửa chống không, và các hệ thống phòng không di động. Tránh là thực hiện các biện pháp sơ tán và phòng tránh để giảm thiểu tổn thất và hậu quả từ các cuộc tấn công của đối phương, bao gồm sơ tán dân cư và di dời cơ sở quan trọng ra khỏi khu vực nguy hiểm. Đánh trả là sử dụng sức mạnh vũ khí và kỹ thuật để đáp trả các cuộc tấn công của địch, bao gồm việc triển khai máy bay chiến đấu, tên lửa đất đối không và các biện pháp tác chiến chủ động khác để tiêu diệt hoặc làm hỏng các mục tiêu quan trọng của đối phương. Bằng cách phối hợp chặt chẽ và thực hiện các biện pháp phòng, tránh và đánh trả, các lực lượng phòng không nhân dân sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ lãnh thổ và tính mạng của nhân dân, đảm bảo an ninh quốc gia và chủ quyền của Tổ quốc.

- Tổ chức khắc phục hậu quả: Sau khi đối phương bị đánh bại, các lực lượng phòng không nhân dân sẽ tham gia vào công việc khắc phục hậu quả do chiến tranh gây ra. Các đội y tế của lực lượng phòng không nhân dân sẽ cử đi các nhóm cứu thương để cứu chữa và điều trị cho các nạn nhân của chiến tranh, bao gồm cả quân dân và lính chiến. Các lực lượng sẽ tham gia vào việc tái thiết và xây dựng lại cơ sở hạ tầng bị phá hủy trong chiến tranh, bao gồm việc khắc phục hậu quả từ các cuộc tấn công vào hệ thống giao thông, điện, nước và các cơ sở khác. Các lực lượng sẽ cung cấp hỗ trợ tài chính, vật liệu xây dựng và lao động để giúp dân cư trong việc tái thiết và tái định cư sau chiến tranh. Các đội rà phá bom mìn sẽ được triển khai để tiêu diệt hoặc vô hiệu hóa các vật liệu nổ còn sót lại sau chiến tranh, đảm bảo an toàn cho dân cư và nhân viên tham gia vào công việc tái thiết.

 

3. Vai trò của công tác phòng không nhân dân

Công tác phòng không nhân dân đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ Tổ quốc và góp phần xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, cụ thể như sau:

- Bảo vệ Tổ quốc khỏi các hành động xâm nhập, tiến công đường không của địch: Các lực lượng phòng không nhân dân tham gia vào việc ngăn chặn và đánh bại các cuộc tấn công từ không gian của đối phương, đảm bảo an ninh và chủ quyền của Tổ quốc thông qua các hệ thống radar, hệ thống phòng không và hệ thống tên lửa phòng không để theo dõi, phát hiện và tiêu diệt các vật thể không mong muốn trong không gian của đất nước.

- Bảo vệ tài sản của Nhà nước và tính mạng, tài sản của nhân dân: Các lực lượng này đảm bảo an toàn cho tài sản quốc gia và cuộc sống của nhân dân trước các mối đe dọa từ chiến tranh và xâm lược.

- Góp phần xây dựng khu vực phòng thủ vững mạnh: Bằng việc tham gia vào các hoạt động phòng thủ, các lực lượng phòng không nhân dân giúp củng cố và phát triển hệ thống phòng thủ quốc gia, tạo nên một khu vực an ninh vững mạnh.

- Nâng cao ý thức cảnh giác, tinh thần đoàn kết của nhân dân: Công tác tuyên truyền và giáo dục về phòng không nhân dân giúp nâng cao ý thức của nhân dân về an ninh quốc gia và khả năng phòng thủ, cũng như tạo ra tinh thần đoàn kết và sự chia sẻ trách nhiệm trong cả xã hội.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết 05 quy định cần biết về công tác phòng không nhân dân. Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!