Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp là một trong các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự hoặc là dấu hiệu định tội, định khung hình phạt.

 

1. Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp là gì ?

- Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp được quy định tại điểm b khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 quy định về các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự

- Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp sẽ là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự nếu như tính chất chuyên nghiệp không được quy định cụ thể trong các tội danh thì sẽ là dấu hiệu định tội hoặc định khung hình phạt.

Ví dụ: tại điểm b khoản 2 Điều 168 Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 có quy định tính chất chuyên nghiệp là một trong các dấu hiệu để định khung hình phạt, cụ thể là nếu có tính chất chuyên nghiệp mà phạm vào tội cướp tài sản thì sẽ có thể bị xử lý theo khoản 2 Điều 168 tức là đã nâng khung hình phạt hơn so với nếu không có tính chất chuyên nghiệp mà phạm tội bình thường thì sẽ áp dụng khoản 1 Điều 168 Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017.

- Còn nếu để phạm tội có tính chất chuyên nghiệp là một tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự thì đây sẽ là căn cứ để Tòa án quyết định hình phạt theo Điều 50 Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017.

- Trước đây theo quy định tại tiểu mục 5 Nghị quyết 01/2006 Nghị quyết của Hội đồng thẩm phán tòa án nhân dân tối cao về hướng dẫn áp dụng một số quy định của bộ luật hình sự có hướng dẫn về điều kiện áp dụng tình tiết phạm tội có tính chất chuyên nghiệp (đã hết hiệu lực) như sau:

+ Cố ý phạm tội từ năm lần trở lên về cùng một tội phạm không phân biệt đã bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc chưa được xóa án tích

+ Người phạm tội đều lấy các lần phạm tội làm nghề sinh sống và lấy kết quả của việc phạm tội làm nguồn sống chính.

Cũng cần phải phân biệt nếu trường hợp phạm tội từ năm lần trở lên mà trong đó có lần phạm tội đã bị kết án, chưa được xóa án tích thì tùy từng trường hợp cụ thể mà người phạm tội có thể bị áp dụng cả ba tình tiết là phạm tội nhiều lần, tái phạm hoặc tái phạm nguy hiểm và phạm tội có tính chất chuyên nghiệp.

Như vậy theo Nghị quyết này có thể hiểu phạm tội có tính chất chuyên nghiệp được hiểu là người phạm tội cố ý thực hiện tội phạm 05 lần trở lên không phân biệt đã bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc chưa được xóa án tích và người phạm tội lấy các lần phạm tội làm nghề sinh sống tức là lấy các giá trị mà các lần phạm tội có được làm nguồn sống.

- Ngoài Nghị quyết trên thì phạm tội có tính chất chuyên nghiệp còn được hướng dẫn cụ thể trong một số văn bản quy phạm pháp luật khác. Như tại tiểu mục 2.2 mục 2 Phần II Thông tư liên tịch số 17/2007/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC-BTP về hướng dẫn áp dụng một số quy định tại chương XVIII các tội phạm về ma túy của bộ luật hình sự năm 1999 có quy định như sau:

"Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp quy định tại điểm a khoản 3 là trường hợp người phạm tội có đầy đủ các điều kiện sau đây:

+ Thực hiện hành vi sản xuất trái phép chất ma túy từ năm lần trở lên không phân biệt đã bị xét xử hay chưa bị xét xử, nếu chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc chưa được xóa án tích;

+ Người phạm tội lấy hành vi sản xuất trái phép chất ma túy làm nghề sinh sống và lấy kết quả của việc phạm tội sản xuất trái phép chất ma túy làm nguồn sống chính."

- Hay tại điểm 3 Điều 5 Nghị quyết số 03/2019/NQ-HĐTP ngày 24/5/2019 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 324 Bộ luật Hình sự năm 2015 về tội rửa tiền thì tình tiết có tính chất chuyên nghiệp quy định tại điểm d khoản 2 Điều 324 Bộ luật Hình sự năm 2015 có quy định như sau:

"Có tính chất chuyên nghiệp quy định tại điếm d khoản 2 Điều 324 của Bộ luật Hình sự là trường hợp người phạm tội thực hiện hành vi rửa tiền từ 05 lần trở lên (không phân biệt đã bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc chưa được xóa án tích) và người phạm tội lấy khoản lợi bất chính thu được từ việc rửa tiền làm nguồn thu nhập."

- Như vậy có thể hiểu tùy thuộc vào tội danh hay các văn bản quy định hướng dẫn khác mà phạm tội có tính chất chuyên nghiệp sẽ thỏa mãn điều kiện khi nào áp dụng tính chất chuyên nghiệp.

- Một số tội phạm có khung hình phạt áp dụng tìn tiết định khung hình phạt là phạm tội có tính chất chuyên nghiệp:

+ Điều 150: Tội mua bán người

+ Điều 151: Tội mua bán người dưới 16 tuổi

+ Điều 152: Tội đánh tráo người dưới 01 tuổi

+ Điều 153: Tội chiếm đoạt người dưới 16 tuổi

+ Điều 154: Tội mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người

+ Điều 173: Tội trộm cắp tài sản

+ Điều 174: Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

+ Điều 175: Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản

+ Điều 188: Tội buôn lậu

+ Điều 191: Tội tàng trữ, vận chuyển hàng cấm

 

2. Ví dụ về phạm tội có tính chất chuyên nghiệp.

- Ví dụ về phạm tội có tính chất chuyên nghiệp là dấu hiệu định khung hình phạt như sau:

Anh A là người trên 18 tuổi do trước kia không học tập chăm chỉ nên bây giờ anh A thất nghiệp, do không có công ăn việc làm mà nhu cầu cần tiền quá lớn anh A đã thực hiện hành vi cướp tài sản của người đi đường. Tổng cộng anh A đã thực hiện được 10 vụ cướp tài sản trên địa bàn. Anh A dùng số tiền này làm số tiền chi tiêu, sinh hoạt chính. Trong trường hợp này anh A có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điểm b khoản 2 Điều 168 Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 với dấu hiệu định khung là có tính chất chuyên nghiệp và mức án phạt cao nhất của khung hình phạt này lên đến 15 năm tù.

Trên đây là bài phân tích về chủ đề "Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp là gì ? Lấy ví dụ về phạm tội có tính chất chuyên nghiệp ?" Mọi thắc mắc quý khách hàng vui lòng liên hệ số điện thoại 1900.6162 để được giải đáp. Xin chân thành cảm ơn!