Người ta ca ngợi Nguyễn Tuân là bậc thầy ngôn ngữ quả thực không sai. Những tác phẩm của ông đã đạt tới trình độ cao về sử dụng ngôn ngữ. Đặc biệt trong tác phẩm Chữ người tử tù, nổi bật là việc sử dụng bút pháp lãng mạn.
1. Dàn ý phân tích bút pháp lãng mạn trong Chữ Người Tử Tù
A. Mở bài
Giới thiệu Nguyễn Tuân và tác phẩm Chữ Người Tử Tù
B. Thân bài
- Tính lãng mạn được thể hiện qua hình ảnh tính cách và ngoại hình của Huấn Cao
- Bút pháp lãng mạn được thể hiện qua cảnh cho chữ trong nhà ngục, cảnh cho chữ xưa nay từng có
- Bút pháp cường điệu và thủ pháp đối lập
- Biện pháp so sánh theo hình ảnh gợi sức liên tưởng phong phú
- Tác phẩm đề cao con người tài hoa, toàn vẹn đức anh hùng, khí phách của thời đại. Thể hiện cái đẹp, cái thiện lương.
C. Kết bài
Nêu khái quát cảm nhận của bản thân về bút pháp lãng mạn của Nguyễn Tuân.
2. Phân tích bút pháp lãng mạn trong Chữ người tử tù
Trong trào lưu văn học lãng mạn Việt Nam 1930-1945, Nguyễn Tuân nổi lên như một gương mặt tiêu biểu của mảng sáng tác văn xuôi với những tác phẩm mang một phong cách riêng độc đáo và hấp dẫn. Các sáng tác của Nguyễn Quân dù là chuyện ngắn, tiểu thuyết hay tùy bút trước năm 1945 đều là tiếng nói của một tâm hồn lãng mạn, một tài năng mẫu mực của nghệ thuật ngôn từ.
Trong sự nghiệp của Nguyễn Tuân, truyện ngắn Vang bóng một thời là một mốc son chói lọi, đậm nét, giúp người đọc hiểu về Nguyễn Tuân hơn. Một Nguyễn Tuân tài ba, uyên bác và làm chủ gần như tuyệt đối vốn Tiếng Việt phong phú, dồi dào và đầy sáng tạo. Tập truyện ngắn của Nguyễn Tuân cũng là một thành tựu rực rỡ của văn xuôi lãng mạn Việt Nam 1930-1945. Hội tụ trong đó là những yếu tố thẩm mỹ và bút pháp lãng mạn của Nguyễn Tuân. Truyện ngắn Chữ Người Tử Tù là một trong số đó.
Trong Chữ Người Tử Tù nói riêng và tập truyện ngắn Vang bóng một thời nói chung, Nguyễn Tuân đã dựng lại những mảnh đời của một thời đã qua, một thời vang bóng và một dấu xưa vàng son, nay trở về sáng lại trên mỗi trang văn với vẻ đẹp mê hồn, có khi rùng rợn, mang đầy tiếc nuối bâng khuâng.
Bay bổng trong thế giới của những con người tài hoa nghệ sĩ là niềm đam mê của Nguyễn Tuân. Trước cách mạng tháng tám, thú uống trà, thả thơ, chơi hoa một cách nghệ thuật của người xưa hấp dẫn Nguyễn Tuân. Những thứ men say càng uống càng nồng, chơi chữ thú chơi nghệ thuật đầy thanh tao, dĩ nhiên cũng là đối tượng để Nguyễn Tuân chiêm ngưỡng, ngợi ca. Chữ ở đây là chữ Nho, chữ Thánh Hiền. Chữ ở đây là những khối vuông được viết bằng bút lông nên có nét thanh nét đậm, chẳng những có tính tạo hình mà còn thể hiện được cái tâm, cái tài của người viết. Theo ý nghĩa ấy, chơi chữ là thứ nghệ thuật cao cấp chỉ dành cho những con người có học, biết thưởng thức cái đẹp của chữ. Chọn đề tài ấy với cảm hứng ngợi ca Nguyễn Tuân đã cường điệu hóa nét tài hoa của nhân vật chính. Khiến mọi thứ xung quanh con người ấy trở thành tuyệt mỹ, hoàn hảo. Huấn Cao không chỉ là chuẩn mực của cái tài mà còn điển hình cho người nghệ sĩ xưa với cái đức, cái tâm, cái nhân cách trong sáng vô biên.
Mở đầu tác phẩm, người đọc chưa biết đến Huấn Cao là ai mà nghe danh vang dội bốn phương. Con người ấy tài năng đi vào dân gian như một huyền thoại kỳ diệu. Ông nổi tiếng viết chữ rất nhanh và đẹp "chữ ông Huấn Cao đẹp lắm và vuông lắm". Chữ Thánh Hiền có thể kẻ sĩ nào cũng biết, nhưng viết được chữ thánh hiền vừa đẹp vừa vuông thì hỏi thử nhân gian mấy người. Ấy vậy mà chữ ông Huấn còn được ngợi ca như một báu vật trên đời, Điều đó đủ thấy con người ông tài hoa, xuất chúng đến nhường nào.
Huấn Cao còn có tài bẻ khóa vượt ngục. Thực ra đó chỉ là cách nói thể hiện sức khỏe phi thường và võ công thâm hậu của người tử tù, Đặc biệt ấy chi tiết này càng khiến Huấn Cao trở thành một hình mẫu lý tưởng của đấng trượng phu. Trong xã hội xưa, con người văn võ song toàn được người dân tin yêu, kính nể. Nguyễn Tuân đã hé lộ cho người đọc biết tất cả những điều đó về Huấn Cao. Qua lời kể độc thoại nội tâm của những kẻ quanh năm chỉ biết có tù ngục đọa đầy viên quản ngục, viên thơ lại để một lần nữa nhấn mạnh cái tài hoa tuyệt vời của con người Huấn Cao.
Gặp thời rối ren loạn lạc, chữ tâm của Huấn Cao đã thống nhất với cái lực, cái tài của một con người văn võ song toàn để tạo nên khí phách anh hùng trong thời đại. Con người ấy chẳng phải đã khao khát tự do và dám phá tan tù ngục để tìm tự do đó sao. Cái tài bẻ khóa vượt ngục thể hiện sâu sắc khao khát tự do đến nỗi chẳng nhà tù nào kìm giữ nổi. Ông đòi tự do cho bản thân mình, đòi tự do cho dân làng, cho đồng bào mình. Huấn Cao luôn xả thân vì nghĩa lớn, yêu thương nhân dân, bất bình với chính quyền thối nát. Bước vào nhà ngục ông vẫn ngẩng cao đầu, ung dung, tự chủ, bản lĩnh hiên ngang. Ông thực sự là một con người hiên ngang khí phách.
Một khởi đầu đầy khí phách hiên ngang. Nguyễn Tuân tạo ra hàng loạt những mâu thuẫn, nhưng đối lập càng tăng thêm chất lãng mạn, bay bổng trong ngòi bút vốn không chịu nằm im dưới mặt đất yên bình. Mâu thuẫn đầu tiên dễ nhận thấy đó là Huấn Cao - một con người tài hoa, đáng ra phải được vinh danh khắp chốn quan trường nhưng lại bị giam chân lơ ngục tù tăm tối.
Bên cạnh Huấn Cao còn có hai số phận trái ngang viên thơ lại và viên quản ngục. Hai con người ấy sống, làm việc gắn mình với nơi ngục tù, quanh năm chỉ có sự nhẫn tâm, tăm tối của cảnh chém giết. Nhưng những nhục hình và quyền lực chưa làm vẩn đục, đồng hóa được tâm hồn họ. Trong chốn sâu thẳm lương chi, họ vẫn dành chỗ cho sự tài hoa và cho cái đẹp.
Đặt con người rất mực tài hoa Huấn Cao và bối cảnh ngục tù, Nguyễn Tuân còn muốn làm nổi bật sự đối lập giữa cái thanh cao của nghệ thuật chơi chữ với cái lạnh lẽo, tối tăm của ngục tù, giữa cái đẹp và cái xấu, giữa sự bừng sáng của lương tâm, phẩm giá của con người và hoàn cảnh điêu tàn.
Thực là một cảnh tượng hiếm khó xưa nay. Tất cả tài năng, bút mực sự bay bổng của ngôn ngữ đã được Nguyễn Tuân tập trung vào cảnh cho chữ này. Thông thường việc viết chữ, cho chữ ta thường làm ở những nơi trang nghiêm, trang trọng. Ấy vậy mà chuyện đó đã xảy ra vào một đêm khuya thanh vắng trước ngày Huấn Cao về kinh chịu tội. Ở đây người cho chữ Huấn Cao người rất mực tài hoa và người nhận chữ là viên quản ngục - người mà xã hội coi là người bên lề của cuộc sống. Tâm thế của người tù trong sáng, bay bổng thanh cao, cùng cái chữ Thánh Hiền. Còn một người thì khúm núm như đón nhận sự ban ơn của người tử tù. Hình ảnh đó quá thiêng liêng.
Chốn ngục tù mọi trật tự xã hội thông thường đều bị đảo lộn. Cảnh cho chữ tập trung sự đối lập, mọi mâu thuẫn hành động của nhân vật đều khẳng định sự chiến thắng của cái đẹp.
Cùng với thủ pháp cường điệu và thủ pháp đối lập. Biện pháp so sánh, giàu hình ảnh bay bổng cũng góp phần thể hiện chất lãng mạn của ngòi bút Nguyễn Tuân. Bút pháp nghệ thuật đặc sắc đã khắc họa thành công chân dung hình tượng nhân vật. Qua đó tác phẩm cất lời ngợi ca cái tài hoa, toàn vẹn, đức anh hùng, khí phách của thời đại. Bút pháp lãng mạn làm nổi bật vẻ đẹp cái thiện để thể hiện quan niệm của Nguyễn Tuân cái đẹp luôn hiện hữu, cái đẹp có thể nảy sinh từ cái cái xấu nhưng không thể sống lẫn lộn với cái ác, cái xấu.
Văn chương Việt Nam hiếm có ai tài hoa như Nguyễn Tuân trong việc kể cả cái tài hoa và sử dụng bút pháp lãng mạn, bút pháp nghệ thuật.
Trên đây là mẫu phân tích bút pháp lãng mạn trong Chữ Người Tử Tù luật Minh Khuê xin gửi tới bạn đọc. Hy vọng qua bài viết trên là tài liệu tham khảo dành cho bạn. Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi.
