Phân tích hồi 4 vở kịch Bắc Sơn của Nguyễn Huy Tưởng siêu hay

Mẫu 01. Phân tích hồi 4 vở kịch Bắc Sơn của Nguyễn Huy Tưởng hay

Trong hồi IV của kịch Bắc Sơn của Nguyễn Huy Tưởng, xung đột được tập trung vào tình huống đầy kịch tính và căng thẳng giữa các nhân vật, đặc biệt là giữa Thơm và Ngọc, trong bối cảnh đấu tranh của nhân dân trong cuộc cách mạng.

Tình huống căng thẳng bắt đầu khi Ngọc dẫn Tây truy đuổi hai cán bộ cách mạng là Cửu và Thái. Sự nguy kịch khiến Cửu dẫn Thái chạy trốn vào nhà của Ngọc, không ngờ rằng đó lại là nhà mới của Ngọc. Trong tình huống nguy hiểm, Cửu đã dùng súng để bắn Thơm, cho rằng "Vợ Việt gian thì cũng tù Việt gian". Nhưng Thái đã can ngăn và tin rằng Thơm mang "dòng máu cụ Phương", tức là dòng máu yêu nước, cách mạng. Trong khi tiếng chó sủa và tiếng người chạy rầm rập vang lên, Cửu hối hận và thất vọng, nhưng Thơm đã quyết định bảo vệ hai cán bộ bằng cách đưa họ vào buồng và nói: "Có lối thông ra ngoài đấy, khép cửa buồng lại". Hành động này của Thơm không chỉ là một hành động dũng cảm mà còn thể hiện lòng trung thành và tinh thần đoàn kết với cách mạng.

Bên cạnh đó, xung đột giữa Thơm và Ngọc cũng được nhấn mạnh. Ngọc là một người đầy tham vọng, đi suốt đêm để lùng bắt các cán bộ cách mạng để nhận tiền thưởng và tạo dựng danh vọng cho bản thân. Trong khi đó, Thơm không chỉ bảo vệ hai cán bộ mà còn phản đối hành động của Ngọc và đứng về phía cách mạng. Tình huống này không chỉ thể hiện sự đoàn kết và trung thành của nhân dân đối với cách mạng mà còn cho thấy sự đối đầu và xung đột giữa những lợi ích cá nhân và tinh thần cách mạng trong thời kỳ đấu tranh giành độc lập và tự do của dân tộc.

Trong lúc ông Thái, anh Cửu đang trốn trong buồng nhà Thơm thì ở dưới chân cầu thang lại có lí trưởng, bọn tay sai, bọn lính Tây đang lùng sục, đang chờ Ngọc. Ngọc đi đi về về. Hắn cứ ngồi nán lại mải nói với Thơm đủ chuyện, hắn đếm tiền, hay tính toán, hắn cười, ngắm vợ. Có lúc nó thốt lên: “Chắc là nó còn ở đấy, nhất định là nó còn ở đấy!...”. Thơm nhìn trộm chồng, vô cùng sốt ruột nhưng chị đã khéo dấu kín tâm trạng lo lắng của mình. Thơm ăn nói nhẹ nhàng, tình cảm lúc thì nhắc chồng: “Mai thì ở nhà mà ngủ cho nó lại sức”, lúc thì giục giã: “Thế nào có đi không?”. Lúc Ngọc nghe tiếng quan gọi, chạy ra khỏi nhà thì Thơm thở dài, khoan khoái nhìn theo phía Ngọc ra, mỉm cười, thầm nghĩ: "May thế!". Đúng là Thơm đóng kịch giỏi, đã qua mắt được tên Việt gian, mà tên Việt gian ấy lại là chồng mình. Nguyễn Huy Tưởng đã thể hiện một tính cách tinh tế tâm trạng nhân vật Thơm đầy tính kịch tính của một lâm trạng bi kịch.

Nhân vật Thơm là một hình tượng bi tráng về người phụ nữ Tây hơn 60 năm về trước. Vượt qua mọi cảnh ngộ đau thương, Thơm đã đến với cách mạng, sẵn sàng xả thân vì cách mạng. Tinh thần của các chiến sĩ trong cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn đời đời bất tử. Hình tượng nhân vật Thơm trong kịch Bắc sơn vô cùng chói lọi, một thành công đặc sắc của Nguyễn Huy Tưởng khi viết về cách mạng và người phụ nữ Việt Nam.

Cũng cần nhắc lại, nghe lại lời của Thơm vạch mặt Ngọc trước khi chị bị tên Việt gian này bắn: ... “Thôi, đến lúc này tôi cũng chẳng cần úp mở làm gì nữa. Tôi biết anh lắm rồi. Tôi biết anh từ khi em tôi chết, chú tôi chết, từ hôm mẹ tôi dở người. Anh giấu ai, chứ giấu tôi thế nào được? Ba tháng nay, tôi ăn chung, ở chung với anh, tôi khổ sở biết là chừng nào! Anh biết chú tôi, anh giết em tôi, anh làm tan cửa nát nhà tôi, anh làm hại bao nhiêu người, anh tưởng tôi không biết nhục ư? Vợ một thằng chó săn! (...) Tôi đố anh phá nổi quân du kích, tôi thách thằng Tây phá nổi quân du kích! Mà mắt ra: Nó sai như con chó, nó khinh như con chó, mà không biết đời ư? Các ông đồng chí đâu! Bắt lấy nó! Nó đây rồi! Bắt cả tôi nữa, mà báo thù cho các đồng chí Bắc Sơn. Nó đây rồi, đừng thương nó!”.

Mẫu 02. Phân tích hồi 4 vở kịch Bắc Sơn của Nguyễn Huy Tưởng siêu hay

Nguyễn Huy Tưởng là một nhà viết kịch tài ba của Việt Nam, được biết đến qua nhiều tác phẩm kịch có giá trị về nội dung và tư tưởng, trong đó có vở kịch “Vĩnh biệt cửu trùng đài”. Tuy nhiên, tác phẩm mở đầu cho sự nghiệp sáng tác kịch về đề tài chiến tranh và cách mạng phải kể đến vở kịch “Bắc Sơn”. Trong đó, Nguyễn Huy Tưởng đã khắc họa một cách khéo léo nhiều xung đột kịch và cuối cùng, qua những xung đột ấy, đã thể hiện được vẻ đẹp của nhân vật Thơm, người đã bỏ qua những tình cảm cá nhân để ủng hộ cách mạng.

Trong hồi bốn của vở kịch “Bắc Sơn”, cuộc đối thoại giữa hai nhân vật Thơm và Ngọc trở thành trung tâm của những xung đột và hành động kịch. Thơm, sau một quá trình đấu tranh nội tâm dữ dội, đã quyết định đi theo và tin tưởng vào cách mạng, ủng hộ phong trào Bắc Sơn. Quyết định này không hề dễ dàng và phải vượt qua nhiều xung đột kịch, nhưng Nguyễn Huy Tưởng đã giải quyết chúng một cách khéo léo, để Thơm đi theo cách mạng là một tư tưởng, một lòng tin sâu sắc.

Các xung đột kịch không chỉ làm tăng sự hấp dẫn của vở kịch mà còn giúp tạo ra sự phức tạp và đa chiều trong tâm lý của nhân vật. Những giải quyết khôn ngoan của các nhân vật sau những xung đột đó cũng là điểm nhấn quan trọng, thể hiện được ý niệm và quan điểm của nhà văn. Trong vở kịch Bắc Sơn, các xung đột kịch ở hồi mười bốn đã đẩy nhân vật Thơm vào những tình huống đau khổ và day dứt, nhưng qua đó, ông đã phải đưa ra những lựa chọn đầy khó khăn, để làm nổi bật vẻ đẹp của nhân vật Thơm và thể hiện được tư tưởng của mình.

Thơm là con gái của cụ Phương và là chị gái của Sáng, đây là hai người chiến sĩ cách mạng kiên trung, hết mình chiến đấu trong phong trào Bắc Sơn, họ là những người anh hùng thực sự. Nhưng thật éo le thay khi Thơm cũng là vợ của Ngọc, một tên Việt gian bán nước, vì tiền bạc, lợi ích cá nhân mà Ngọc đã phản bội lại Cách mạng, hắn ta đầu hàng giặc, làm tay sai cho chúng. Hắn cũng là tên chỉ điểm cho bọn thực dân Pháp địa điểm làng Vũ Lăng, là nơi tập trung, là căn cứ điểm của phong trào Bắc Sơn, cũng vì sự phản bội này mà bao nhiêu người yêu nước đã bị hắn gián tiếp sát hại, phong trào cách mạng lao đao bởi sự truy lùng dáo diết của quân Pháp.

Như vậy, ta có thể thấy ngay phần đầu thì nhà văn Nguyễn Huy Tưởng đã đặt Thơm vào những xung đột, nhưng điều đáng nói là Thơm không hề biết bộ mặt thật của Ngọc, không biết chồng mình là một tên Việt gian bán nước mà vẫn một lòng yêu thương cũng như tin tưởng chồng. Vì vậy, trước những hành động và lời nói đáng nghi ngờ của Ngọc cùng với những dự cảm bất an về con người thật của chồng thì Thơm đã có những đấu tranh nội tâm gay gắt, đó cũng là khi xung đột kịch được bắt đầu. Tình huống mà Thơm biết rõ về sự thật nghiệt ngã về Ngọc, đó là khi Ngọc dẫn người truy bắt hai chiến sĩ cách mạng là Thái và Cửu.

Nhưng trùng hợp thay, Thái và Cửu lại chạy trốn, ấp nấp vào trong chính ngôi nhà của Thơm và Ngọc, trong cuộc truy bắt, Ngọc đã có cuộc đối thoại với Thơm, ở đây thì xung đột chính thức diễn ra. Dù đã nghe rất nhiều lời không hay về Ngọc nhưng với tấm lòng của một người vợ thủy chung, luôn yêu thương, tin tưởng chồng thì Thơm vẫn không tin rằng chồng mình là kẻ bán nước. Trong cuộc đối thoại với chồng, Thơm đã nảy sinh những nghi ngờ, che giấu cho Thái và Cửu. Nhưng những hoài nghi của Thơm đều bị cho những lời lẽ ngon ngọt của Ngọc làm cho lung lay, Ngọc nới với Thơm rằng Thái và Cửu là những kẻ mật thám, và mình cũng không phải kẻ phản bội. Khi ấy Thơm đã vô cùng bấn loạn, cô không biết phải suy nghĩ sao cho đúng, mặc dù không muốn tin là chồng là kẻ bán nước nhưng linh tính lại mách bảo những điều ngược lại. Đây chính là xung đột đầu tiên của vở kịch.

Xung đột thứ hai của vở kịch, đó là khi Thơm quyết định tin và đi theo Cách mạng, xung đột này diễn ra giữa ba nhân vật, đó chính là Thơm, Cửu và Thái. Trước sự lưỡng lự của Thơm, Cửu đã rút súng định bắn thơm vì cho rằng Thơm cũng giống như tên việt gian bán nước chồng mình, nhưng lúc đó Thái đã ngăn cản kịp thời, chính hành động của Thái ấy đã tác động, cảm hóa đến Thơm, cô quyết tâm ủng hộ cách mạng, dùng lời nói của mình để đánh lạc hướng chú ý của Ngọc đến Cửu và Thái, bảo vệ những người chiến sĩ Cách mạng ấy.

Mẫu 03. Phân tích hồi 4 vở kịch Bắc Sơn của Nguyễn Huy Tưởng

Nguyễn Huy Tưởng (1912 – 1960) là một nhà văn, nhà viết kịch có tầm ảnh hưởng lớn tại Việt Nam. Ông sinh ra và lớn lên tại xã Dục Tú, huyện Đông Anh, Hà Nội. Trước năm 1945, ông đã có hoạt động viết văn và làm báo. Sau Cách mạng tháng Tám, ông chủ động tham gia vào cách mạng và cuộc kháng chiến chống Pháp. Các tác phẩm của ông thường phản ánh hiện thực, mang đậm chất anh hùng và không khí lịch sử. Vào năm 1996, ông được Nhà nước trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.

Vở kịch "Bắc Sơn" được Nguyễn Huy Tưởng sáng tác và ra mắt lần đầu vào đầu năm 1946, trong bối cảnh của sự sôi động của cuộc kháng chiến. Bối cảnh của vở kịch này là cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn (1940 - 1941), và nội dung chủ yếu tập trung vào những biến cố xảy ra trong gia đình cụ Phương, dân tộc Tày. Trong đó, cụ Phương và con trai là Sáng tích cực tham gia vào chiến đấu, trong khi bà cụ và con gái là Thơm lại ngần ngại và xa lánh.

Cuộc khởi nghĩa giành được thắng lợi ban đầu. Tổ chức của ông giáo Thái, là một cán bộ Đảng, đến giúp nhân dân củng cố phong trào. Tuy nhiên, quân Pháp dưới sự lãnh đạo của Ngọc (chồng của Thơm) đã tiến vào và tái chiếm lại Vũ Lăng, tàn bạo đàn áp quần chúng và truy lùng các cán bộ lãnh đạo. Quân khởi nghĩa phải rút vào rừng. Trong lúc dẫn đường, cụ Phương đã hi sinh khi bị quân Pháp bắn. Trước cái chết của cha và em trai Thơm, bộ mặt Việt gian bán nước của Ngọc dần dần lộ rõ. Thơm cảm thấy vô cùng đau xót và ân hận.

Ở hồi 4 của vở kịch Bắc Sơn, Nguyễn Huy Tưởng đã xây dựng một tình huống đặc biệt để thể hiện xung đột gay gắt giữa lực lượng cách mạng và kẻ thù. Đồng thời, ông cũng phản ánh diễn biến nội tâm phức tạp của nhân vật Thơm – một cô gái có chồng theo giặc, từ thờ ơ ban đầu cho đến chỗ đứng hẳn về phía cách mạng. Qua đó, Nguyễn Huy Tưởng đã khẳng định sức mạnh thuyết phục của chính nghĩa.

Sự kiện chính của hồi 4 trong vở kịch "Bắc Sơn" là khi Thái và một cán bộ phong trào là Cửu bị bọn giặc truy lùng ráo riết và vô tình chạy vào nhà Thơm, nơi mà Ngọc, chồng của Thơm, đang dẫn đường cho lính truy bắt hai người này. Thơm, tuy ban đầu hoảng sợ, nhưng với lòng trung thực và lương thiện, cô đã che giấu và cứu thoát họ. Bằng hành động này, Thơm đã dứt khoát đứng hẳn sang hàng ngũ cách mạng. Sau đó, khi biết Ngọc sẽ dẫn đường cho quân Pháp lên đánh úp lực lượng du kích, Thơm đã vượt rừng đi suốt đêm để báo tin cho họ kịp thời đối phó.

Trong bối cảnh này, tâm trạng và hành động của Thơm được tác giả miêu tả một cách chi tiết và sâu sắc. Thơm, mặc dù không tham gia vào phong trào khởi nghĩa nhưng vẫn giữ được bản chất trung thực, lòng tự trọng và tính thương người. Cô cảm thấy ân hận và đau đớn khi biết chồng mình, Ngọc, làm tay sai cho bọn Pháp và tham gia vào việc giết hại đồng bào. Những hình ảnh về người cha và đứa em trai hy sinh, cùng những lời trăng trối cuối cùng của cha trao lại khẩu súng cho Thơm, đều ảnh hưởng lớn đến tâm trạng của cô.

Sự nghi ngờ của Thơm đối với Ngọc càng tăng lên khi cô ngày càng phát hiện ra những dấu hiệu nghi ngờ và hành động đáng ngờ của chồng. Tuy vậy, Thơm vẫn cố gắng niềm tin và níu giữ một chút hy vọng rằng chồng mình không phải là kẻ xấu. Sự kiện chính khi Thơm quyết định đứng về phía cách mạng là khi cô che giấu Thái và Cửu, và sau đó là khi cô vượt rừng để báo tin cho lực lượng cách mạng. Trong quá trình này, Thơm đã phải đối diện với những rủi ro và nguy hiểm, nhưng bằng lòng can đảm và quyết tâm, cô đã thể hiện sự trung thực và lòng yêu nước cao cả của mình.

Trong khi đó, nhân vật Ngọc được miêu tả là một nhân vật phản diện với bản chất tàn ác và tham lam. Y không ngần ngại làm tay sai cho quân Pháp và tham gia vào việc giết hại đồng bào. Tuy vậy, tác giả cũng chú ý đến việc khắc họa tính cách riêng của Ngọc, nhấn mạnh vào sự tàn nhẫn và tham vọng của y.

Quý khách xem thêm bài viết sau: 

- Phân tích Hai đứa trẻ của Thạch Lam chọn lọc hay nhất

- Phân tích nhân vật anh thanh niên trong Lặng lẽ Sa pa hay nhất