1. Đôi nét về tác giả - nhà thơ Bằng Việt và bài thơ Bếp lửa
Bằng Việt là tác giả được nhiều người biết đến với tên khai sinh là Nguyễn Việt Bằng, quê ở xã Chàng Sơn, huyện Thạch Thất, tỉnh Hà Tây, nay là thành phố Hà Nội. Ông sinh ngày 15 tháng 6 năm 1941 tại phường Phú Cát, thành phố Huế nhưng sống ở Hà Tây. Ông tốt nghiệp khoa pháp lý trường Đại học Tổng hợp Kiev thuộc Liên Xô cũ.
Ông là một tác giả làm thơ từ đầu những năm 60 và là một trong những nhà thơ tiêu biểu trong thế hệ nhà thơ trưởng thành thời kì kháng chiến chống Mỹ. Ông từng giữ nhiều chức vụ quan trọng của Hội nhà văn Việt Nam, Hội văn học nghệ thuật Hà Nội và là một trong những người sáng lập báo văn nghệ Người Hà Nội năm 1985.
Ông có bài thơ đầu tay được công bố rộng rãi là Qua Trường Sa năm 1961. Ngoài ra, ông còn dịch thơ và biên soạn một số từ điển văn học, đồng thời theo nghề luật cho đến khi hết nhiệm kì cuối cùng ở Hội đồng nhân dân thành phố năm 2000. Thơ của Bằng Việt thường nhẹ nhàng, có cảm xúc tinh tế, tâm tình, trầm lắng, suy tư và giàu triết lý.
Tập thơ đầu tay của ông được xuất bản lần đầu tiên năm 1968. Với những đóng góp lớn cho nền văn học nước nhà, ông đã nhận được nhiều giải thưởng văn học cả trong nước và quốc tế. Giải nhất văn học - nghệ thuật Hà Nội 1967 với bài thơ Trở lại trái tim mình, giải thưởng chính thức về dịch thuật văn học quốc tế và phát triển giao lưu văn hóa quốc tế do Qũy Hòa bình Liên Xô trao tặng năm 1982.
Bài thơ Bếp lửa được tác giả Bằng Việt sáng tác vào năm 1963 khi đang học đại học ở nước Nga, sau được in trong tập thơ Hương cây - Bếp lửa. Qua hình ảnh bếp lửa, ngọn lửa và hình ảnh nhóm lửa, tác giả thể hiện lòng thương nhớ, kính yêu và biết ơn của đứa cháu đi xa, nói lên tình yêu thiết tha với gia đình, quê hương, đất nước. Gợi lại nhiều kỳ niệm đầy cảm xúc về người bà và tình cảm bà cháu với nhau, thể hiện lòng yêu thương, trân trọng, biết ơn đối với bà, gia đình, quê hương, đất nước. Bài thơ gợi lên nét đặc sắc về nghệ thuật, sáng tạo hình tượng thơ mang nhiều ý nghĩa biểu tượng, mang cảm xúc hồi tưởng, đáng suy ngẫm.
2. Phân tích khổ 4 bài thơ Bếp lửa của tác giả Bằng Việt
Trong bài thơ Bếp lửa, nhà thơ Bằng Việt đã suy ngẫm về quê hương và bày tỏ tình yêu thương sâu sắc của mình đối với người bà kính yêu. Thông qua hình ảnh đẹp đẽ về bếp và lửa cùng ngôn ngữ giàu sức gợi nhớ nhưng không kém phần cô đọng đã truyền tải được nỗi nhớ quê hương và người bà đáng kính ở quê nhà khi đi xa. Với hình ảnh đẹp đẽ ấy, ta có thể thấy được tình cảm của tác giả đối với quê hương, đất nước và người bà của mình, ông biết ơn sâu sắc với quê hương, đất nước, gia đình đặc biệt là bà. Đây là một ví dụ xuất sắc của văn học Việt Nam thời kỳ trước khám phá các chủ đề về quê hương, nỗi nhớ và lòng biết ơn.
Bài thơ Bếp lửa của nhà thơ Bằng Việt đã vẽ nên bức tranh sống động về nỗi nhớ quê hương của những con người xa xứ, xa quê. Qua hình tượng trữ tình và những suy tư, suy nghĩ gửi gắm trong đó, tác giả đã nói lên được những cảm xúc trống vắng, nỗi nhớ da diết, tình yêu quê hương đất nước. Thông qua bài thơ này, tác giả bày tỏ lòng biết ơn với người bà thân yêu, người đã chăm sóc ông, nuôi dưỡng ông trưởng thành. Hành trình cảm xúc của tác giả thông qua ngôn từ đã chiếm được tình cảm của nhiều người.
Tuổi thơ bên bà của tác giả là những ngày tháng bình yên nhưng vo cùng gian khó, vất vả nhất của hai bà cháu khi giặc Mỹ tràn qua bắn phá, tàn sát:
"Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi
Hàng xóm bốn bên trở về lầm lụi
Đỡ đầm bà dựng lại túp lều tranh"
Chiến tranh đi qua đã để lại bao hậu quả nặng nề, tàn phá đất nước ta, giặc dốt, giặc đói kéo theo giặc ngoại xâm cùng nhiều di chứng, mất mát, hai bà cháu tác giả và người dân trong làng cũng rất nhiều lần trở thành nạn nhân của giặc ngoại xâm, nạn nhân của sự tàn ác, của bất nhân. Giặc Mỹ đốt làng xóm cháy rụi tàn khiến cho cuộc sống người dân đã khổ cực lại càng cực khổ đủ đường. Thế nhưng, mặc dù có khó khăn nhưng tình người, tình làng nghĩa xóm chưa bào giờ với đi mà lại càng khắng khít, đoàn kết biết nhường nào. Những người dân nghèo giúp đỡ, yêu thương lẫn nhau cùng nhau vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ khi " Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh". Thứ tình cảm ấy đơn sơ mà lại thật cao quý, đáng quý biết nhường nào.
Mỗi lần nhớ về bà, hình ảnh bà lại hiện lên trong lòng tác giả thật đẹp, thật kiên cường và mạnh mẽ:
"Vẫn vững lòng, bà dặn cháu đinh ninh:
Bố ở chiến khu, bố còn việc bố
Mày có viết thư chớ kể này, kể nọ
Cứ bảo nhà vẫn được bình yên!"
Mặc dù ở quê nhà có khó khăn, cực khổ đến thế nào, dẫu gặp gặp phải nhiều mất mát đau thương nhưng bà vẫn luôn thật mạnh mẽ, kiên cường để làm chỗ dựa cho đứa cháu ngoan và cho cả gia đình mà mà yêu thương nhất. Tác giả được bà gieo vào lòng một niềm tin, sự lạc quan giữa mưa bom bão đạn, bà dặn tác giả không được than khổ với bố để bố được yên tâm chiến đầu nơi tiền tuyến xa xôi, hiểm trở, nguy hiểm cùng cực. Lời dặn của bà đã in sâu vào lòng tác giả, tuy có giản dị, tuy có đơn sơ nhưng lại vô cùng nhiều tình yêu thương chan chứa của một người mẹ thương con, của người bà đối với cháu. Đối với tác giả, đối với người con, bà là hậu phương thật vững chắc, kiên cố mặc dù gặp phải biết bao gian khổ, khó khăn triền miên, bà luôn luôn giữ vững lòng mình thật chắc chắn như chiếc kiềng ba chân.
Qua khổ thơ này của tác giả Bằng Việt, người đọc không chỉ thấy được lòng kiên cường của bà mà còn thấy được tình yêu thương mà bà dành cho con, cho cháu và vẻ đẹp của bà, vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến, vẻ đẹp của người mẹ Việt Nam anh hùng làm hậu phương vững chắc cho cả gia đình.
Bên cạnh đó, khổ thơ trên cũng đã cho ta thấy được hình ảnh khốc liệt của chiến tranh năm xưa, nhắc nhở ta ghi nhớ về công lao dựng nước, giữ nước của cha ông ta ngày xưa, các thế hệ đi trước để từ đó tiếp tục kế thừa và phát huy truyền thống tươi đẹp đó. Ra sức bảo vệ quê hương, tổ quốc, đất nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ngày nay. Đồng thời đề cao tình làng nghĩa xóm thật ấm áp biết bao, cũng như câu "bán anh em xa, mua láng giềng gần"
Có thể thấy, bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt là một tác phẩm mô tả thực tế cuộc sống của nhân dân ta trước kia trong thời kì kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Qua câu chữ vẽ nên một bức tranh sống động về cuộc đời, về nỗi nhớ quê hương, nhớ người bà đáng kính. Mỗi lần nhớ về bà, hình ảnh ấy lại hiện lên xoa dịu tâm hồn tác giả, ông gửi gắm tình yêu thương, sự biết ơn của mình đến bà và gửi gắm nỗi nhớ quê hương. Xuyên suốt bài thơ mà đặc biệt là khổ thơ thứ tư trên, tác giả Bằng Việt đã tái hiện được tầm nhìn về cuộc sống trước đây là nỗi nhớ người bà, nối nhớ quê hương, nhớ đất nước.
Trên đây là toàn bộ nội dung thông tin về chủ đề phân tích khổ thơ thứ tư bài thơ Bếp lửa của nhà thơ Bằng Việt mà Luật Minh Khuê cung cấp tới quý khách hàng. Ngoài ra, quý khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết về chủ để phân tích bài thơ Đi đường của Hồ Chí Minh chọn lọc hay nhất của Luật Minh Khuê. Còn bất kỳ điều gì vướng mắc, quý khách hàng vui lòng liên hệ trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7. Gọi số 1900.6162 hoặc gửi email đến địa chỉ: Tư vấn pháp luật qua Email để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ tốt nhất từ Luật Minh Khuê. Chúng tôi rất hân hạnh nhận được sự hợp tác từ quý khách hàng. Trân trọng./.
