Phong sát là gì? Vi phạm pháp luật có bị phong sát không?

1. Phong sát là gì?

Nếu theo dõi các tin tức về showbiz Trung Quốc thường xuyên, bạn sẽ nghe đến thuật ngữ "phong sát." Vậy hiểu thế nào về cụm từ này?  Thuật ngữ "Phong sát" thường được sử dụng trong ngành giải trí và thể thao tại Trung Quốc, để chỉ lệnh cấm vận, không cho phép một .  "Phong sát" là một lệnh cấm được áp dụng cho các nhân vật nổi tiếng, nghệ sĩ hoặc nhân vật có ảnh hưởng đến công chúng tham gia vào các hoạt động nghệ thuật như diễn viên, ca sĩ,... khi họ gặp phải scandal hoặc mắc phải lỗi lầm nghiêm trọng không thể tha thứ. Lệnh cấm này buộc các phương tiện truyền thông không được phép phát sóng bất kỳ chương trình, phim ảnh hay hình ảnh nào liên quan đến họ. Các ngôi sao, nghệ sĩ bị "phong sát" sẽ bị ngăn chặn tham gia bất kỳ hoạt động nghệ thuật nào, . Điều đó đồng nghĩa với việc sự nghiệp của họ sẽ bị đóng băng và khó có cơ hội để phục hồi. 

Khi một nghệ sĩ bị "phong sát", họ sẽ không được phép tham gia bất kỳ hoạt động nghệ thuật nào không được xuất hiện trên truyền hình, không được phép đóng phim, không được phép tổ chức concert,và toàn bộ các tác phẩm, phim ảnh, chương trình phát sóng của họ sẽ bị gỡ bỏ hoặc cấm phát sóng. Hợp đồng quảng cáo, sự kiện và mọi hoạt động liên quan khác của nghệ sĩ này cũng sẽ bị hủy bỏ. Các bài đăng trên các nền tảng mạng xã hội của họ cũng sẽ bị kiểm duyệt và hạn chế một cách chặt chẽ. Điều này có nghĩa là sự nghiệp của nghệ sĩ tại Trung Quốc sẽ bị chấm dứt hoàn toàn và bị khán giả quay lưng. "Phong sát" được coi là đòn trừng phạt nặng nề nhất đối với các nghệ sĩ tại Trung Quốc.

>> Xem thêm: Nghệ sĩ nhân dân, nghệ sĩ ưu tú: Điều kiện, tiêu chuẩn là gì?

2. Nguồn gốc của từ phong sát

 Từ "phong sát" không phải là từ tiếng Việt mà có nguồn gốc từ tiếng Trung: 封杀 (fēng shā).  Từ này được phiên âm từ "封殺" với "phong" có nghĩa là phong tỏa, bao vây và "sát" có nghĩa là giết hại. .Theo từ điển tiếng Trung hiện đại, "phong sát" được dùng để miêu tả việc sử dụng lệnh cấm hoặc phong tỏa để ngăn một người tiếp tục xuất hiện trong một lĩnh vực nhất định,

Trong thể thao, "phong sát" là một chiến thuật trong môn bóng chày được người Trung Quốc sử dụng. Tuy nhiên, cụm từ này được sử dụng rộng rãi gần đây trong showbiz với mục đích cấm vận, không cho phép nghệ sĩ tiếp tục tham gia hoạt động nghệ thuật hoặc xuất hiện trước công chúng.

Lệnh phong sát bao gồm nhiều hành động như cấm người bị phong sát tham gia hoạt động nghệ thuật hoặc một số công việc nhất định, cấm các phương tiện truyền thông phát sóng chương trình hoặc tin tức về họ, kiểm soát chặt chẽ các bài đăng trên mạng xã hội của họ, gỡ sạch sẽ tất cả biển quảng cáo và hình ảnh có liên quan ở nơi công cộng. Cơ quan thẩm quyền sẽ cân nhắc rất nhiều yếu tố như đạo đức, văn hóa, chính trị, pháp luật,... trước khi đưa ra kết luận cuối cùng. Lệnh phong sát thường có hiệu lực vĩnh viễn và không có bất kỳ sự nhân nhượng nào cho bất kỳ cá nhân nào. Ở Việt Nam, không có khái niệm phong sát, tuy nhiên, đã có những làn sóng phản đối như tẩy chay và lệnh cấm diễn trong thời gian ngắn.

>> Xem thêm: Quy định về xử phạt nghệ sĩ hát nhép, ăn mặc hở hang?

3. Nguyên nhân phong sát

3.1. Phong sát do vi phạm pháp luật

Các nghệ sĩ bị phong sát do có hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng như ma túy, trốn thuế, sai phạm trong báo cáo tài chính,... Bên cạnh đó, các hành vi có hiểu hiện không tuân thủ quan điểm chính trị của nhà nước cũng có thể bị chính phu phong sát. Điển hình là các nghệ sĩ như Phạm Băng Băng, Kha Chấn Đông, Ngô Diệc Phàm và Triệu Vy đều đã bị liệt vào danh sách bị phong sát vì các hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Phạm Băng Băng bị tố cáo trốn thuế hàng triệu đô la, trong khi Kha Chấn Đông và Ngô Diệc Phàm dính líu đến các vụ bê bối ma túy và tình dục. Triệu Vy, mặc dù chưa chính thức bị phong sát, nhưng các bộ phim có sự tham gia của cô đã bị xóa bỏ do những bê bối tài chính và hoạt động không đúng quy định.

3.2. Phong sát do vi phạm đạo đức, trái thuần phong mỹ tục

Bên cạnh việc vi phạm pháp luật, ghệ sĩ có thể bị phong sát do có những hành vi trái với đạo đức xã hội, thuần phong mỹ tục, bị cộng đồng phản đối. Các hành vi này bao gồm trốn thuế, sử dụng ma túy, tấn công tình dục, giả mạo bằng cấp, ngoại tình và bị bắt với nhiều cáo buộc nghiêm trọng. Nếu nghệ sĩ có những hành vi vi phạm đạo đức xã hội, vi phạm pháp luật hoặc có lối sống bê bối thì họ có thể bị phong sát. Các nghệ sĩ bị phong sát bao có thể kể đến như: Trịnh Sảng, Trần Quán Hy, Đồng Trác và Địch Thiên Lâm đều có những bê bối liên quan đến đời tư và đạo đức.Trịnh Sảng bị cấm hoạt động trên các chương trình truyền hình Trung Quốc sau khi vướng vào lùm xùm mang thai hộ và chối bỏ con ruột của mình.Trần Quán Hy bị phong sát sau khi những video nhạy cảm của anh với các cô gái khác bị lộ ra ngoài.Đồng Trác và Địch Thiên Lâm cả hai đều bị vướng vào bê bối giả mạo bằng cấp, làm ảnh hưởng đến uy tín và đạo đức của họ.

4. Quy định pháp luật Việt Nam về phong sát

Pháp luật Việt Nam hiên nay tuy chưa có bất kỳ quy định nào về phong sát nghệ sĩ nhưng căn cứ khoản 3 Nghị định 144/2020/NĐ-CP quy định về hoạt động nghệ thuật biểu diễn, các quy định cấm trong hoạt động nghệ thuật biểu diễn bao gồm:

Điều 3. Quy định cấm trong hoạt động nghệ thuật biểu diễn

1. Chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

2. Xuyên tạc lịch sử, độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; xâm phạm an ninh quốc gia; phủ nhận thành tựu cách mạng; xúc phạm lãnh tụ, anh hùng dân tộc, danh nhân; phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc; xúc phạm tín ngưỡng, tôn giáo; phân biệt chủng tộc; xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân.

3. Kích động bạo lực, tuyên truyền chiến tranh xâm lược, gây hận thù giữa các dân tộc và nhân dân các nước, ảnh hưởng xấu đến quan hệ đối ngoại

.4. Sử dụng trang phục, từ ngữ, âm thanh, hình ảnh, động tác, phương tiện biểu đạt, hình thức biểu diễn hành vi trái với thuần phong, mỹ tục của dân tộc, tác động tiêu cực đến đạo đức, sức khỏe cộng đồng và tâm lý xã hội.

Các hành vi vi phạm trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo sẽ bị xử phạt hành chính theo Nghị định 38/2021/NĐ-CP, với các hình thức phạt chủ yếu là cảnh cáo, phạt tiền và đình chỉ hoạt động. Ngoài ra, còn có các hình phạt bổ sung như tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm, đình chỉ hoạt động có thời hạn và tước giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn.

Số tiền phạt hành chính tối đa trong lĩnh vực văn hóa là 50 triệu đồng đối với cá nhân và 100 triệu đồng đối với tổ chức. Trong lĩnh vực quảng cáo, mức phạt đối đa là 100 triệu đồng đối với cá nhân và 200 triệu đồng đối với tổ chức. Ngoài ra, nếu vi phạm được coi là nghiêm trọng hơn, có thể áp dụng các hình phạt bổ sung và lệnh cấm trong 1-5 năm, tính từ ngày chấp hành xong hình phạt tù hoặc từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật.

Ngoài ra, theo Điều 41 Bộ luật Hình sự, những hành vi gây nguy hại cho xã hội sẽ bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định gây nguy hại cho xã hội. Điều này sẽ được áp dụng đối với những người bị kết án và có thời hạn từ 1 đến 5 năm.

Nếu quý khách hàng có bất kỳ vấn đề gì vướng mắc hay câu hỏi pháp lý khác thì vui lòng liên hệ Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline: 1900.6162 để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc kịp thời hoặc gửi email chi tiết: lienhe@luatminhkhue.vn yêu cầu trực tiếp về địa chỉ liên hệ của Luật Minh Khuê để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ tốt nhất. Chúng tôi rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách hàng.