1. Khái niệm phương pháp khoán trong thuế
Hiện nay, loại thuế trong gói áp dụng đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh do có mức thuế thấp và khó xác định rõ ràng nên cơ quan thuế có thẩm quyền định mức một khoản thuế trên cơ sở hồ sơ tự khai của người nộp thuế, ý kiến tư vấn hội đồng tư vấn thuế cấp xã và cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế - đây là thuế khoán.
Một vài khái niệm khác có liên quan khi áp dụng thuế khoán cụ thể như sau:
- Phương pháp khoán là phương pháp tính thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân áp dụng đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh
- Mức thuế khoán là tiền thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách phải nộp của hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán.
Ưu điểm của phương pháp nộp thuế khoán:
- Đơn giản, dễ thực hiện và không cần có kế toán viên phụ trách
- Không cần tốn nhiều thời gian để kê khai thuế
- Không mất chi phí thuê kế toán chuyên môn
- Rủi ro về phạt chậm nộp hồ sơ và sổ sách, chứng từ kế toán rất thấp
Nhược điểm của phương pháp nộp thuế khoán: Hệ thống kế toán không đầy đủ và kết quả kinh doanh của hộ kinh doanh chưa xác định được chính xác.
2. Đối tượng áp dụng phương pháp khoán
Theo quy định tại khoản 8 Điều 3 Thông tư 40/2021/TT-BTC quy định cụ thể như sau: Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán là hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ chế độ khai toán, hóa đơn, chứng từ, trừ trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc trường hợp nộp thuế theo phương pháp kê khai và cá nhân kinh doanh thuộc trường hợp nộp thuế theo từng lần phát sinh.
Như vậy, phương pháp khoán được áp dụng đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không thuộc trường hợp nộp thuế theo phương pháp kê khai và cá nhân kinh doanh không thuộc trường hợp nộp thuế theo phương pháp từng lần phát sinh.
Đồng thời, tại Điều 7 Thông tư 40/2021/TT-BTC quy định rằng:
- Phương pháp khoán được áp dụng đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không thuộc trường hợp nộp thuế theo phương pháp kê khai và không thuộc trường hợp nộp thuế theo từng lần phát sinh theo hướng dẫn tại Điều 5, Điều 6 Thông tư này.
- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán không phải thực hiện chế độ kế toán. Hộ khoán sử dụng hóa đơn lẻ phải lưu trữ và xuất trình cho cơ quan thuế các hóa đơn, chứng từ, hợp đồng, hồ sơ chứng minh hàng hóa, dịch vụ hợp pháp khi đề nghị cấp, bán lẻ hóa đơn theo từng lần phát sinh.
Riêng trường hợp hộ khoán kinh doanh tại chợ biên giới, chợ cửa khẩu, chợ trong khu kinh tế cửa khẩu trên lãnh thổ Việt Nam phải thực hiện việc lưu trữ hóa đơn, chứng từ, hợp đồng, hồ sơ chứng minh hàng hóa hợp pháp và xuất trình khi cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.
- Hộ khoán đã được cơ quan thuế thông báo số thuế khoán phải nộp từ đầu năm thì hộ khoán phải thực hiện nộp thuế khoán theo thông báo.
Trường hợp hộ khoán đã được thông báo số thuế từ đầu năm nhưng trong năm ngừng hoặc tạm ngừng kinh doanh thì cơ quan thuế thực hiện điều chỉnh số thuế phải nộp theo hướng dẫn tại Điều 13 Thông tư này.
Trường hợp hộ khoán mới ra kinh doanh trong năm thì hộ khoán thuộc diện phải nộp thuế GTGT, phải nộp thuế TNCN nếu có doanh thì kinh doanh trong năm trên 100 triệu đồng; hoặc thuộc diện không phải nộp thuế GTGT, không phải nộp thuế TNCN nếu có doanh thu kinh doanh trong năm từ 100 triệu đồng trở xuống.
- Hộ khoán khai thuế theo năm quy định tại điểm c khoản 2 Điều 44 Luật quản lý thuế, nộp thuế theo thời hạn ghi trên Thông báo nộp tiền của cơ quan thuế theo quy định tại khoản 2 Điều 55 Luật quản lý thuế.
Trường hợp hộ khoán sử dụng hóa đơn do cơ quan thuế cấp, bán lẻ theo từng số hộ khoán khai thuế, nộp thuế riêng đối với doanh thu phát sinh trên hóa đơn đó theo từng lần phát sinh.
3. Cách tính thuế khoán
Công thức chung tính thuế bằng phương pháp khoán cho hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh như sau:
Số thuế = Doanh thu khoán x Thuế suất
Trong đó:
Doanh thu khoán là doanh thu được cơ quan thuế ước tính dựa trên các yếu tố như ngành nghề kinh doanh, quy mô, địa điểm kinh doanh và các yếu tố khác. Doanh thu tính thuế là toàn bộ tiền hàng hóa, tiền gia công, tiền cung ứng dịch vụ, tiền hoa hồng phát sinh trong kỳ tính thuế từ các hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hóa, dịch vụ, bao gồm cả:
+ Khoản thưởng, hỗ trợ đạt doanh số, khuyến mãi, chiết khấu thanh toán, chiết khấu thương mại, cho hỗ trợ bằng tiền hoặc không bằng tiền
+ Các khoản trợ giá, phụ trội, phụ thu, phí thu thêm được hưởng theo quy định
+ Các khoản bồi thường vi phạm hợp đồng, bồi thường khác
+ Doanh thu khác mà hộ, cá nhân kinh doanh được hưởng
Mức thuế suất: Mức thuế suất được quy định theo từng ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh trong Nghị định của Chính phủ về thuế khoán.
4. Quy trình tính thuế khoán
Để thực hiện việc nộp thuế khoán, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh phải trải qua các bước sau:
Bước 1: Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh kê khai hồ sơ đề nghị áp dụng phương pháp khoán theo quy định.
Bước 2: Cơ quan thuế xét duyệt hồ sơ và xác định mức thuế khoán
Bước 3: Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo kỳ theo quy định.
5. Lưu ý quan trọng
- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh khi nộp thuế theo phương pháp khoán thì không thực hiện chế độ kế toán.
- Mức doanh thu phải nộp thuế khoán là trên 100 triệu đồng/ năm.
- Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế đối với hộ khoán:
+ Thời hạn nộp hồ sơ chậm nhất là ngày 15/12 năm trước liền kề năm tính thuế
+ Trường hợp hộ khoán mới kinh doanh hoặc hộ khoán chuyển đổi sang phương pháp kê khai hoặc hộ khoán thay đổi ngành nghề hoặc hộ khoán thay đổi theo quy mô kinh doanh trong năm thì thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của hộ khoán chậm nhất là ngày thứ 10 kể từ ngày bắt đầu kinh doanh hoặc chuyển đổi phương pháp tính thuế hoặc thay đổi ngành nghề hoặc thay đổi quy mô kinh doanh.
+ Trường hợp hộ khoán có sử dụng hóa đơn do cơ quan thuế cấp, bán lẻ theo từng lần phát sinh thì thời hạn nộp hồ sơ khai thuế chậm nhất là ngày thứ 10 kể từ ngày phát sinh doanh thu có yêu cầu sử dụng hóa đơn.
- Thuế khoán được xác định theo những căn cứ sau:
+ Hồ sơ khai thuế do hộ khoán tự kê khai theo dự kiến doanh thu và mức thuế khoán của năm tính thuế
+ Cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế
+ Ý kiến tham vấn của Hội đồng tư vấn thuế cấp xã
+ Kết quả công khai thông tin và tiếp nhận ý kiến phản hồi từ Hội đồng tư vấn thuế, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, mặt trận tổ quốc cấp xã, hộ khoán và các tổ chức, cá nhân khác.
- Hộ khoán không trực tiếp xuất hóa đơn. Trường hợp hộ kinh doanh có yêu cầu sử dụng hóa đơn thì sẽ được cơ quan thuế cấp hóa đơn điện tử theo từng lần phát sinh.
- Trường hợp hộ khoán sử dụng hóa đơn do cơ quan thuế cấp, bán lẻ theo từng số thì hộ khoán khai thuế, nộp thuế riêng đối với doanh thu phát sinh trên hóa đơn đó theo từng lần phát sinh. Nghĩa là doanh thu và mức thuế khoán được xác định từ đầu năm không bao gồm doanh thu và thuế do sử dụng hóa đơn.
Vậy mỗi lần khách hàng có nhu cầu lấy hóa đơn, hộ khoán phải lên Cơ quan thuế mua hóa đơn để giao cho khách hàng. Mỗi lần hộ khoán lên mua hóa đơn bán lẻ theo từng số thì hộ khoán phải khai thuế, nộp thuế riêng đối với doanh thu phát sinh trên hóa đơn.
Trên đây là phần giải thích của Công ty Luật Minh Khuê cho thắc mắc Phương pháp tính với hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán? Nếu bạn đọc có vướng mắc cần được hỗ trợ giải đáp thì có thể liên hệ qua tổng đài tư vấn của công ty, gọi qua số: 1900.6162 hoặc qua email: lienhe@luatminhkhue.vn. Rất mong nhận được sự hợp tác!