1. Điều kiện để hưởng bảo hiểm thất nghiệp

Theo như quy định của pháp luật Việt Nam trong lĩnh vực bảo hiểm thì để người lao động có thể được được hưởng bảo hiểm thất nghiệp, người lao động cần phải đảm bảo đủ các điều kiện cơ bản theo quy định như sau:

Thứ nhất khi người lao động đã chấm dứt hợp đồng lao động/ hợp đồng thử việc. Tuy nhiên đối với những trường hợp người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc trái với pháp luật hay người lao động chấm dứt hợp đồng lao động và được nhận lương hưu hoặc trợ cấp mất sức lao động hàng tháng thì sẽ không được hưởng bảo hiểm thất nghiệp theo như quy định của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014.
Thứ hai, đối với loại hợp đồng có xác định thời hạn hoặc không xác định thời hạn thì người lao động muốn được hưởng bảo hiểm thất nghiệp thì cần phải thưc hiện việc đóng bảo hiểm thất nghiệp đủ từ 12 tháng trở lên, trong thời gian 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc.
Thứ ba, trước khi chấm dứt hợp đồng lao động thì người lao động đã đóng bảo hiểm thất nghiệp đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 36 tháng.
Thứ tư, trong thời hạn 3 tháng, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động thì người lao động đã nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp tại trung tâm dịch vụ việc làm.
Thứ năm, người lao động sẽ được hưởng bảo hiểm thất nghiệp khi chưa tìm được việc làm sau 15 ngày (kể từ ngày nộp hồ sơ), trừ các trường hợp: Thực hiện nghĩa vụ quân sự; Đi học tập có thời hạn đủ từ 12 tháng trở lên; Chấp hành quyết định áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng; Bị tạm giam, chấp hành hình phạt tù; Ra nước ngoài định cư, đi lao động nước ngoài theo hợp đồng.

2. Thời điểm nhận tiền trợ cấp thất nghiệp

Theo quy định pháp luật, trong thời hạn 3 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, người lao động nộp một bộ hồ sơ xin hưởng trợ cấp thất nghiệp đến trung tâm dịch vụ việc làm nơi mình muốn hưởng trợ cấp để được giải quyết theo quy định pháp luật. Theo khoản 1 điều 18 Nghị định 28/2015/NĐ-CP thì: “1. Trung tâm dịch vụ việc làm có trách nhiệm xem xét, trình Giám đốc Sở Lao động – Thương binh và Xã hội quyết định về việc hưởng trợ cấp thất nghiệp của người lao động trong thời hạn 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định, trường hợp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp gửi theo đường bưu điện thì ngày nhận hồ sơ được tính là ngày chuyển đến ghi trên dấu bưu điện.”

Sau khi nộp đầy đủ hồ sơ, người lao động sẽ nhận được một phiếu hẹn trả kết quả từ phía trung tâm dịch vụ việc làm, hẹn khoảng 20 ngày làm việc sau đến nhận quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp. Thời điểm được nhận tiền trợ cấp thất nghiệp được xác định theo khoản 2 điều 18 nghị định 28/2015/NĐ-CP như sau:

- Tổ chức bảo hiểm xã hội thực hiện chi trả trợ cấp thất nghiệp tháng đầu tiên của người lao động trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp;

- Tổ chức bảo hiểm xã hội thực hiện chi trả trợ cấp thất nghiệp cho người lao động từ tháng hưởng trợ cấp thất nghiệp thứ 2 trở đi trong thời hạn 05 ngày làm việc, tính từ thời điểm ngày thứ 07 của tháng hưởng trợ cấp thất nghiệp đó nếu không nhận được quyết định tạm dừng hoặc chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp đối với người lao động. Trường hợp thời điểm ngày thứ 07 nêu trên là ngày nghỉ thì thời hạn chi trả trợ cấp thất nghiệp được tính từ ngày làm việc tiếp theo.

Tháng hưởng trợ cấp thất nghiệp được hướng dẫn tại khoản 2 điều 8 Thông tư 28/2015/TT-BLĐTBXH là: “Tháng hưởng trợ cấp thất nghiệp được tính theo tháng dương lịch. Mỗi tháng hưởng trợ cấp thất nghiệp được tính từ ngày người lao động bắt đầu hưởng trợ cấp thất nghiệp theo quy định tại Khoản 3 Điều 50 Luật Việc làm 2013 đến ngày đó của tháng sau trừ 01 ngày.” Như vậy, đối với tiền trợ cấp thất nghiệp tháng đầu tiên, bạn sẽ nhận được sau khoảng thời gian là 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận được quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp. Đối với các tháng tiếp theo, bạn sẽ nhận được tiền trợ cấp thất nghiệp trong thời hạn 5 ngày làm việc, tính từ ngày thứ 7 của tháng hưởng trợ cấp thất nghiệp.

3. Phương thức chi trả tiền trợ cấp thất nghiệp

Hiện nay, pháp luật không quy định cụ thể phương thức chi trả trợ cấp thất nghiệp. Trên thực tế, việc chi trả trợ cấp thất nghiệp được thực hiện theo 3 con đường sau: Thứ nhất, chi trả trực tiếp tại trung tâm dịch vụ việc làm nơi người lao động nộp hồ sơ. Nếu nơi bạn nộp hồ sơ chi trả trợ cấp thất nghiệp gần nơi bạn sinh sống, bạn có thể đăng kí phương thức nhận trực tiếp tại cơ quan này. Thứ hai, nhận thông qua bưu điện. Nếu bạn bạn không tiện đi lại đến trung tâm dịch vụ việc làm, bạn có thể lựa chọn phương thức này. Hàng tháng, trung tâm dịch vụ việc làm sẽ gửi tiền trợ cấp thất nghiệp thông qua đường bưu điện đến cho bạn. Thứ ba, nhận qua thẻ ATM. Đây là phương thức tiện lựa và được nhiều người lựa chọn. Theo đó, bạn sẽ đăng ký nhận chuyển khoản tiền trợ cấp thất nghiệp qua thẻ ATM của ngân hàng mà trung tâm dịch vụ việc làm nơi bạn nộp hồ sơ liên kết cùng.

3.1 Nhận tiền BHTN trực tiếp tại nơi nộp hồ sơ

Căn cứ vào Khoản 1, Điều 17, Nghị định 28/2015/NĐ-CP ngày 12/3/2015 về việc nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp quy định như sau: "Trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc, người lao động chưa có việc làm và có nhu cầu hưởng trợ cấp thất nghiệp phải trực tiếp nộp 01 bộ hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp theo đúng quy định tại Điều 16 của Nghị định này cho trung tâm dịch vụ việc làm tại địa phương nơi người lao động muốn nhận trợ cấp thất nghiệp.”

Tại Khoản 2, Điều 18, Nghị định 28/2015/NĐ-CP của Chính Phủ và Khoản 7, quy trình giải quyết hưởng các chế độ BHXH, chi trả các chế độ BHXH, BHTN ban hành kèm theo Quyết định số 166/2019/QĐ-BHXH ngày 31/1/2019 quy định về việc chi trả trợ cấp thất nghiệp và tổ chức chi trả trợ cấp BHTN. Người lao động được hưởng BHTN có thể nhận tiền hưởng trợ cấp thất nghiệp tại các địa điểm, tổ chức đại diện chi trả nơi mà BHXH Việt Nam ký hợp đồng dịch vụ chi trả chế độ BHXH, BHTN và quản lý người hưởng như: Trung tâm dịch vụ việc làm nơi người lao động nộp hồ sơ hưởng chế độ BHTN. Các tổ chức bảo hiểm xã hội cấp xã, huyện, thị trấn nơi được BHXH cấp tỉnh ủy nhiệm chi trả. Tổng công ty Bưu điện phải tổ chức các Điểm chi trả đến cấp xã phù hợp với điều kiện của từng địa phương và thống nhất với cơ quan BHXH. Điểm chi trả có địa chỉ cụ thể, được cập nhật tại danh mục điểm chi trả trong toàn quốc và được đăng tải công khai trên Cổng Thông tin điện tử của BHXH Việt Nam để người lao động có thế tra cứu.

3.2 Nhận tiền BHTN qua thẻ ngân hàng ATM

Căn cứ vào Điểm 2.1.2, Khoản 2, Điều 2 của Quy trình ban hành kèm theo Quyết định số 166/QĐ-BHXH, hiện nay người lao động sẽ có thêm một cách nhận tiền trợ cấp thất nghiệp qua tài khoản ngân hàng mà không cần trực tiếp đến tại trung tâm dịch vụ việc làm hay bưu điện.

Với cách nhận bảo hiểm thất nghiệp qua thẻ ATM, tiền trợ cấp thất nghiệp sẽ được chuyển trực tiếp đến số tài khoản ngân hàng mà người lao động đã đăng ký (Số tài khoản, chủ tài khoản, ngân hàng và chi nhánh Ngân hàng) tại phần hình thức nhận tiền trong hồ sơ hưởng BHTN.

Chú ý: Trong trường hợp thông tin tài khoản nhận tiền trợ cấp thất nghiệp bị sai số tài khoản hoặc tên của chủ tài khoản, người hưởng trợ cấp cần làm công văn điều chỉnh số tài khoản/ tên chủ tài khoản gửi bộ phận văn thư của cơ quan BHXH nơi công ty tham gia Bảo hiểm xã hội. Hình thức gửi: Người lao động có thể gửi trực tiếp hoặc gửi chuyển phát nhanh. Lưu ý người gửi cần ghi thêm số điện thoại liên hệ vào bì thư.

3.3 Nhận tiền BHTN qua bưu điện

Nếu không nhận được trực tiếp mình có thể nhận tiền qua bưu điện. Để nhận tiền bảo hiểm thất nghiệp qua bưu điện, bạn cần thực hiện các bước sau:

Chuẩn bị hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp gồm: đơn đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp (theo mẫu số 03), giấy tờ xác nhận về việc mất việc (bản chính hoặc bản sao có chứng thực), sổ bảo hiểm xã hội (bản photo kèm bản chính), chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân (bản photo kèm bản chính) và 02 tấm hình 3x4.
Nộp hồ sơ qua đường bưu điện đến trung tâm dịch vụ việc làm nơi muốn nhận trợ cấp trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc. Bạn có thể xem địa chỉ các trung tâm dịch vụ việc làm tại đây.
Trong vòng 15 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ, bạn phải đến trung tâm dịch vụ việc làm để xác nhận giải quyết hồ sơ và nhận quyết định duyệt chi trả trợ cấp thất nghiệp kèm theo sổ bảo hiểm xã hội có xác nhận.
Trong vòng 05 ngày làm việc kể từ ngày có quyết định chi trả trợ cấp thất nghiệp, bạn sẽ nhận được tiền trợ cấp tháng đầu tiên kèm theo thẻ bảo hiểm y tế.

4. Hướng dẫn nhận tiền bảo hiểm thất nghiệp

Trên thực tế, khi người lao động muốn nhận tiền bảo hiểm thất nghiệp cần thực hiện đúng, đủ các bước sau:

Chuẩn bị hồ sơ;
Nộp hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp;
Cơ quan tiếp nhận và giải quyết hồ sơ;
Người lao động nhận tiền trợ cấp bảo hiểm thất nghiệp;
Thông báo tìm việc làm hàng tháng.

Đối với mỗi bước như đã nêu ra ở trên thì người lao động cần phải thực hiện các bước một cách chính xác như sau:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Đầu tiên, người lao động phải chuẩn bị đầy đủ giấy tờ, hồ sơ theo quy định để được nhận trợ cấp. Hồ sơ bao gồm:

Đơn đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp theo mẫu của Bộ Lao động – thương binh xã hội
Sổ bảo hiểm xã hội bản chính và các tờ rời đi kèm.
Bản chính hoặc bản sao của các loại giấy tờ xác nhận về việc đã chấm dứt hợp đồng lao động: quyết định thôi việc hoặc quyết định kỷ luật buộc thôi việc, thỏa thuận chấm dứt hợp đồng
Giấy tờ tùy thân: CMND/ CCCD cùng sổ hộ khẩu hoặc sổ tạm trú. Tất cả đều là bản photo nhưng cũng chuẩn bị bản chính để đối chiếu
Ảnh thẻ 3×4, chuẩn bị 2 tấm
Thông tin ngân hàng nhận tiền: Số tài khoản nhận tiền, họ và tên chủ thẻ, tên ngân hàng

Bên cạnh đó, vì nhận tiền qua ngân hàng nên khách hàng cần có thẻ ATM bảo hiểm thất nghiệp. Trong đơn đề nghị mẫu mới được ban hành ngày 31/7/2015, người lao động sẽ điền các thông tin vào mục Số tài khoản và tên ngân hàng. Nếu những ai chưa có thẻ ATM thì phải đăng ký mở thẻ mới để được nhận tiền qua tài khoản ngân hàng.

Bước 2: Nộp hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp

Sau khi chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, người lao động nộp về trung tâm dịch vụ việc làm địa phương nơi mình muốn nhận trợ cấp. Có thể gửi trực tiếp hoặc qua đường bưu điện. Hồ sơ này được nộp trong khoảng thời gian 3 tháng kể từ khi người lao động chấm dứt hợp đồng lao động tại nơi làm việc.

Bước 3: Cơ quan tiếp nhận và giải quyết hồ sơ

Trung tâm giới thiệu việc làm sẽ tiếp nhận hồ sơ và xem xét giải quyết hồ sơ, yêu cầu của người lao động.

Tính từ ngày nộp hồ sơ đủ 15 ngày mà người lao động vẫn chưa tìm được việc làm thì sẽ được xác nhận giải quyết hồ sơ. Người lao động sẽ được hưởng trợ cấp thất nghiệp
Trong vòng 20 ngày làm việc tính từ ngày nộp hồ sơ, trung tâm sẽ có quyết định duyệt hỗ trợ thất nghiệp kèm theo sổ BHXH có xác nhận trả. Nếu người lao động không được hưởng trợ cấp thất nghiệp thì trung tâm sẽ thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do Thời điểm người lao động được hưởng trợ cấp thất nghiệp là ngày thứ 16 tính từ ngày nộp hồ sơ.

Bước 4: Nhận tiền trợ cấp bảo hiểm thất nghiệp

Lịch chuyển tiền bảo hiểm thất nghiệp sẽ được tính từ thời điểm có quyết định duyệt chi trả trợ cấp thất nghiệp. Trong vòng 5 ngày kể từ ngày có quyết định, trung tâm sẽ thực hiện chi trả tiền bảo hiểm thất nghiệp tháng đầu tiên cho người lao động. Thời gian nhận tiền bảo hiểm thất nghiệp lần 2 sẽ được tiến hành vào tháng tiếp theo. Luật Việc làm cũng nêu rõ, từ tháng thứ 2, trung tâm sẽ thực hiện chi trả trợ cấp thất nghiệp trong vòng 5 ngày tính từ ngày thứ 7 của tháng hưởng trợ cấp nếu không nhận được quyết định tạm dừng. Thời gian nhận tiền bảo hiểm thất nghiệp lần 3 cũng sẽ tiếp tục như vậy. Người lao động sẽ không nhận bảo hiểm trợ cấp thất nghiệp khi có quyết định tạm dừng hoặc chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Quý khách hàng có thể tham khảo nội dung liên quan sau:

Trên đây là tư vấn của luật Minh Khuê, mong rằng bài viết trên của chúng tôi sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho bạn. Bạn đọc nếu có bất kỳ thắc mắc nào vui lòng liên hệ Tổng đài tư vấn bảo hiểm thất nghiệp miễn phí 24/7 1900.6162 của chúng tôi để được tư vấn trực tiếp, giải đáp thắc mắc một cách nhanh chóng và kịp thời. Cảm ơn bạn đọc đã quan tâm theo dõi nội dung tư vấn của chúng tôi. Xin trân trọng cảm ơn quý khách.