1. Các hình thức tập trung kinh tế hiện nay, tập trung kinh tế nào bị cấm?
Theo Điều 29 của Luật Cạnh tranh 2018, các hình thức tập trung kinh tế được quy định như sau:
- Tập trung kinh tế bao gồm các hình thức sau đây:
+ Sáp nhập doanh nghiệp;
+ Hợp nhất doanh nghiệp;
+ Mua lại doanh nghiệp;
+ Liên doanh giữa các doanh nghiệp;
+ Các hình thức tập trung kinh tế khác theo quy định của pháp luật."
- Sáp nhập doanh nghiệp là quá trình một hoặc một số doanh nghiệp chuyển giao toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của mình sang một doanh nghiệp khác, đồng thời chấm dứt hoạt động kinh doanh hoặc sự tồn tại của doanh nghiệp bị sáp nhập.
- Hợp nhất doanh nghiệp là quá trình hai hoặc nhiều doanh nghiệp chuyển giao toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của mình để tạo thành một doanh nghiệp mới, đồng thời chấm dứt hoạt động kinh doanh hoặc sự tồn tại của các doanh nghiệp bị hợp nhất.
- Mua lại doanh nghiệp là quá trình một doanh nghiệp mua trực tiếp hoặc gián tiếp toàn bộ hoặc một phần vốn góp, tài sản của doanh nghiệp khác đủ để kiểm soát, chi phối doanh nghiệp hoặc một ngành, nghề của doanh nghiệp bị mua lại.
- Liên doanh giữa các doanh nghiệp là quá trình hai hoặc nhiều doanh nghiệp cùng đóng góp một phần tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của mình để hình thành một doanh nghiệp mới.
Điều 31 của Luật này cũng điều chỉnh về những trường hợp cấm tập trung kinh tế như sau:
Doanh nghiệp thực hiện các hình thức tập trung kinh tế có thể tạo ra hoặc có khả năng tạo ra ảnh hưởng đáng kể và hạn chế đối đầu cạnh tranh trên thị trường Việt Nam.
2. Căn cứ xác định ngưỡng thông báo tập trung kinh tế là gì?
Theo khoản 2 của Điều 33 trong Luật Cạnh tranh 2018, ngưỡng thông báo tập trung kinh tế được xác định dựa trên một trong những tiêu chí sau đây:
- Tổng tài sản mà doanh nghiệp tham gia tập trung kinh tế sở hữu trên thị trường Việt Nam;
- Tổng doanh thu mà doanh nghiệp tham gia tập trung kinh tế thu được trên thị trường Việt Nam;
- Giá trị của các giao dịch liên quan đến tập trung kinh tế;
- Thị phần kết hợp của doanh nghiệp tham gia tập trung kinh tế trên thị trường liên quan.
3. Quy định cụ thể về ngưỡng thông báo tập trung kinh tế
- Các doanh nghiệp định tham gia tập trung kinh tế, trừ những doanh nghiệp được quy định tại khoản 2 của Điều 13 Nghị định số 35/2020/NĐ-CP, phải thực hiện thông báo cho Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia trước khi thực hiện tập trung kinh tế, nếu chúng thuộc ít nhất một trong các trường hợp sau đây theo quy định tại khoản 1 của Điều 33 trong Luật Cạnh tranh năm 2018:
+ Tổng tài sản trên thị trường Việt Nam của doanh nghiệp hoặc nhóm doanh nghiệp liên kết mà doanh nghiệp đó là thành viên đạt 3.000 tỷ đồng trở lên trong năm tài chính liền kề trước năm dự kiến thực hiện tập trung kinh tế.
+ Tổng doanh thu bán ra hoặc doanh số mua vào trên thị trường Việt Nam của doanh nghiệp hoặc nhóm doanh nghiệp liên kết mà doanh nghiệp đó là thành viên đạt 3.000 tỷ đồng trở lên trong năm tài chính liền kề trước năm dự kiến thực hiện tập trung kinh tế.
+ Giá trị của các giao dịch tập trung kinh tế từ 1.000 tỷ đồng trở lên.
+ Thị phần kết hợp của các doanh nghiệp dự định tham gia tập trung kinh tế từ 20% trở lên trên thị trường liên quan trong năm tài chính liền kề trước năm dự kiến thực hiện tập trung kinh tế. Thị phần kết hợp được hiểu là tổng thị phần trên thị trường liên quan của các doanh nghiệp tham gia vào hành vi hạn chế cạnh tranh hoặc tập trung kinh tế. Cách xác định thị phần được quy định tại Điều 10 của Luật này.
- Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tổ chức tín dụng, bảo hiểm, và công ty chứng khoán, đều cần thực hiện thông báo cho Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia trước khi thực hiện tập trung kinh tế, như quy định tại khoản 1 của Điều 33 trong Luật Cạnh tranh năm 2018, nếu chúng rơi vào một trong những trường hợp sau đây:
+ Tổng tài sản trên thị trường Việt Nam của doanh nghiệp hoặc nhóm doanh nghiệp bảo hiểm liên kết, nếu doanh nghiệp đó là thành viên, hoặc của công ty hoặc nhóm công ty chứng khoán liên kết, nếu công ty đó là thành viên, đạt 15.000 tỷ đồng trở lên trong năm tài chính liền kề trước năm dự kiến thực hiện tập trung kinh tế. Đối với tổ chức tín dụng hoặc nhóm tổ chức tín dụng liên kết, nếu tổ chức tín dụng đó là thành viên, tổ chức cần đạt 20% trở lên trên tổng tài sản của hệ thống các tổ chức tín dụng trên thị trường Việt Nam trong năm tài chính liền kề trước năm dự kiến thực hiện tập trung kinh tế.
+ Tổng doanh thu bán ra hoặc doanh số mua vào trên thị trường Việt Nam của doanh nghiệp hoặc nhóm doanh nghiệp bảo hiểm liên kết, nếu doanh nghiệp đó là thành viên, đạt 10.000 tỷ đồng trở lên trong năm tài chính liền kề trước năm dự kiến thực hiện tập trung kinh tế. Đối với công ty hoặc nhóm công ty chứng khoán liên kết, nếu công ty đó là thành viên, và tổ chức tín dụng hoặc nhóm tổ chức tín dụng liên kết, nếu tổ chức tín dụng đó là thành viên, cần đạt 3.000 tỷ đồng trở lên trong năm tài chính liền kề trước năm dự kiến thực hiện tập trung kinh tế. Đối với tổ chức tín dụng hoặc nhóm tổ chức tín dụng liên kết, tổ chức cần đạt từ 20% trở lên trên tổng doanh thu của hệ thống các tổ chức tín dụng trong năm tài chính liền kề trước năm dự kiến thực hiện tập trung kinh tế.
+ Giá trị giao dịch của tập trung kinh tế của doanh nghiệp bảo hiểm hoặc công ty chứng khoán từ 3.000 tỷ đồng trở lên; giá trị giao dịch của tập trung kinh tế của tổ chức tín dụng từ 20% trở lên trên tổng vốn điều lệ của hệ thống các tổ chức tín dụng trong năm tài chính liền kề trước năm dự kiến thực hiện tập trung kinh tế.
+ Thị phần kết hợp của các doanh nghiệp dự định tham gia tập trung kinh tế từ 20% trở lên trên thị trường liên quan trong năm tài chính liền kề trước năm dự kiến thực hiện tập trung kinh tế.
- Nếu tập trung kinh tế được thực hiện ngoài lãnh thổ Việt Nam, ngưỡng thông báo tập trung kinh tế được áp dụng theo điểm a, b hoặc d của khoản 1, điểm a, b hoặc d của khoản 2 Điều 13 Nghị định số 35/2020/NĐ-CP.
4. Hồ sơ thông báo tập trung kinh tế của doanh nghiệp gồm những tài liệu gì?
Điều 33 của Luật Cạnh tranh 2018 đã đưa ra các quy định về tập trung kinh tế như sau:
- Các doanh nghiệp tham gia tập trung kinh tế có trách nhiệm gửi hồ sơ thông báo tập trung kinh tế tới Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia theo quy định tại Điều 34 của Luật này trước khi tiến hành tập trung kinh tế, nếu chúng nằm trong ngưỡng thông báo tập trung kinh tế.
- Ngưỡng thông báo tập trung kinh tế được xác định dựa trên một trong những tiêu chí sau đây:
+ Tổng tài sản mà doanh nghiệp tham gia tập trung kinh tế sở hữu trên thị trường Việt Nam;
+ Tổng doanh thu mà doanh nghiệp tham gia tập trung kinh tế thu được trên thị trường Việt Nam;
+ Giá trị của các giao dịch liên quan đến tập trung kinh tế;
+ Thị phần kết hợp của doanh nghiệp tham gia tập trung kinh tế trên thị trường liên quan.
- Chính phủ sẽ ban hành các quy định chi tiết hơn về Điều này, điều này phải phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn cụ thể.
Theo Điều 34 của Luật Cạnh tranh 2018, hồ sơ thông báo tập trung kinh tế cần bao gồm các thông tin sau:
- Thông báo tập trung kinh tế theo mẫu được Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia ban hành;
- Dự thảo nội dung thoả thuận tập trung kinh tế hoặc dự thảo hợp đồng, biên bản ghi nhớ về việc tập trung kinh tế giữa các doanh nghiệp;
- Bản sao hợp lệ của Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc văn bản tương đương của từng doanh nghiệp tham gia tập trung kinh tế;
- Báo cáo tài chính của từng doanh nghiệp tham gia tập trung kinh tế trong 02 năm liên tiếp liền trước năm thông báo tập trung kinh tế hoặc báo cáo tài chính từ thời điểm thành lập đến thời điểm thông báo tập trung kinh tế đối với doanh nghiệp mới thành lập có xác nhận của tổ chức kiểm toán theo quy định của pháp luật;
- Danh sách các công ty mẹ, công ty con, công ty thành viên, chi nhánh, văn phòng đại diện và các đơn vị phụ thuộc khác của từng doanh nghiệp tham gia tập trung kinh tế (nếu có);
- Danh sách các loại hàng hóa, dịch vụ mà từng doanh nghiệp tham gia tập trung kinh tế đang kinh doanh;
- Thông tin về thị phần trong lĩnh vực dự định tập trung kinh tế của từng doanh nghiệp tham gia tập trung kinh tế trong 02 năm liên tiếp liền trước năm thông báo tập trung kinh tế;
- Phương án khắc phục khả năng gây tác động hạn chế cạnh tranh của việc tập trung kinh tế;
- Báo cáo đánh giá tác động tích cực của việc tập trung kinh tế và các biện pháp tăng cường tác động tích cực của việc tập trung kinh tế.
Đối với các tài liệu bằng tiếng nước ngoài, cần kèm theo bản dịch tiếng Việt. Doanh nghiệp chịu trách nhiệm về tính trung thực của hồ sơ và tài liệu trong hồ sơ.
Bài viết liên quan: Các trường hợp tập trung kinh tế bị cấm theo luật cạnh tranh?
Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!
